Η ιστορία του Αρχοντικού Παυλίδη που κάηκε στη Λεμεσό

ΠΑΡΑΘΥΡΟ Δημοσιεύθηκε 21.2.2024
Πρόκειται για την οικία της Κρυσταλλίας Παυλίδη, η οποία κτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα

Το πρωί της Τετάρτης (21/2/24) ξέσπασε πυρκαγιά στο συγκεκριμένο εγκαταλελειμένο πια οικοδόμημα, επί της οδού Ιφιγενείας και πλησίον του Δημαρχείου της Λεμεσού. Το αρχοντικό είναι ένα από τα διατηρητέα της παλιάς πόλης και από τη φωτιά έχει καταστραφεί ολοσχερώς η ξύλινη οροφή του, καθώς η πυρκαγιά ακόμη μαίνεται στον δεύτερο όροφο.

Πληροφορίες αναφέρουν πως χρησιμοποιείτο περιστασιακά από άστεγους, καθώς ο εκπρόσωπος τύπου της Πυροσβεστικής ανέφερε σε ανάρτηση του στο X/Twitter πως εγκατέλειψαν το κτήριο τέσσερα άτομα πριν την άφιξη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Ο κ. Κεττής δήλωσε επίσης ότι «πιθανόν να προκύπτει και θέμα στατικής επάρκειας της εμπλεκόμενης στην πυρκαγιά οικοδομής».

Η ιστορία της οικίας της Κρυσταλλίας Παυλίδη

Σύμφωνα τον επίσημο οδηγό της Λεμεσού, το κτίριο κτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, το σπίτι αυτό συνεχίζει να αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίρια στο ιστορικό κέντρο της Λεμεσού. Μεγάλο και επιβλητικό, παρά τη φθορά που έχει υποστεί, το αρχοντικό της Κρυσταλλίας Παυλίδη, όπως έμεινε γνωστό, είναι ένα δείγμα της αισθητικής που χαρακτήριζε τα πλουσιότερα στρώματα της κοινωνίας της Λεμεσού.

Ο ιδιοκτήτης του αρχοντικού ήταν ο μεγαλέμπορος Μ. Γαβριηλίδης (Χατζηγαβρίλης), ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους της Κύπρου εκείνη την εποχή. Όπως μεταφέρουν δημοσιεύματα της εποχής, είχε δηλώσει περιουσία που έφτανε τις 175.000 λίρες, με ετήσιο εισόδημα 11.000 λιρών, αν και υπήρχε η φήμη ότι αυτή ξεπερνούσε τις 300.000.

Το 1922, το νεοκλασικό αρχοντικό δόθηκε ως προικώο στο μοναχοπαίδι του Χατζηγαβρίλη, Κρυσταλλία, μετά τον γάμο της με τον επιχειρηματία Παύλο Παυλίδη, στον οποίο ανήκε ένα εξίσου εντυπωσιακό αρχοντικό, λίγα μέτρα νοτιότερα.

Το σχέδιο της κατοικίας, η οποία περιβαλλόταν αρχικά από αυλή σε όλες τις πλευρές της, εκπονήθηκε από τον αρχιτέκτονα Κ. Τραχανά. Η περίφραξη και ο κήπος καταστράφηκαν εν μέρει γύρω στη δεκαετία του 1960, λόγω της διαπλάτυνσης της οδού Ιφιγενείας, έτσι η είσοδος του αρχοντικού βρίσκεται σήμερα ακριβώς πάνω στο πεζοδρόμιο.

Πέρα από τα εντυπωσιακά, αναγεννησιακά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής της, η κατοικία διαθέτει και μια ιδιότυπη, εναέρια σκάλα, που συνδέει το κυρίως κτίριο, με την ταράτσα των βοηθητικών χώρων στη δυτική πλευρά.

4777523777004754 image

Κάποιοι από τους χώρους της – ομολογουμένως μεγάλης - κατοικίας είχαν αρχίσει να ενοικιάζονται ως γραφεία εταιρειών, ήδη από τα μέσα του 1930. Τελικά, το κτίριο ενοικιάστηκε εξολοκλήρου στον Δήμο Λεμεσού, στεγάζοντας αρκετές από τις υπηρεσίες του, μέχρι και το 2005. Σήμερα η αυλή του έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο δημοφιλή καλοκαιρινά στέκια της πόλης.

Το παλιό αρχοντικό στέγαζε παλαιότερα επίσης και την Τροχονομία Λεμεσού.

Πληροφορίες: Τάσος Ανδρέου, Ιστορικό Αρχείο Λεμεσού / Φωτογραφίες: Ιστορικό Αρχείο Λεμεσού

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Ριζοκάρπασο: Ολοκληρώθηκαν οι διασωστικές εργασίες στην εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ (φώτος)

Ριζοκάρπασο: Ολοκληρώθηκαν οι διασωστικές εργασίες στην εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ (φώτος)

Ριζοκάρπασο: Ολοκληρώθηκαν οι διασωστικές εργασίες στην εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ (φώτος)