Σε ένα παλιό σπίτι της δεκαετίας του '70, στην οδό Ευαγγελίστριας στον Στρόβολο, πίσω από μια κόκκινη πόρτα, βρίσκεται ένας νέος πρωτότυπος χώρος φιλοξενίας έργων τέχνης. Στόχος του να προσφέρει μία διαδραστική εμπειρία στους επισκέπτες, με κάθε έκθεση να αλλάζει τον χώρο ολοκληρωτικά, υπό το πρίσμα της πληθωρικής Μικαέλλας Σωκράτους, η οποία επιμελείται και την τρέχουσα έκθεση.
Η Μικαέλλα είναι μία νεαρή καλλιτέχνιδα, με εμπειρία σε διάφορους χώρους, οι οποίοι εκ πρώτης όψεως δεν έχουν κοινά, όμως καταφέρνει να τους παντρέψει αρμονικά με πυξίδα την αγάπη της γι' αυτό που κάνει. Μιλώντας στο «Π», άνοιξε την πόρτα του Livewire (του εκθεσιακού χώρου) και μοιράστηκε το προσωπικό της ταξίδι μέχρι σήμερα, το όραμα της για τον χώρο και το μήνυμα που θέλει να περάσει μέσα από την έκθεση «Specular Drift».
Πώς ξεκίνησες;
Σπούδασα αρχικά αρχιτεκτονική εσωτερικού χώρου στο Glasgow School of Art, γιατί μικρή αρνιόμουν να δώσω εξετάσεις για τη Σχολή Καλών Τεχνών, παρόλο που πάντα σχεδίαζα. Ήμουν επαναστάτρια και δεν δεχόμουν να βαθμολογήσουν την τέχνη μου. Επιστρέφοντας Κύπρο, αντιλήφθηκα πόσο μου έλειψε η ζωγραφική, ενώ παράλληλα κατάλαβα ότι δεν ταίριαζα σε έναν χώρο αποκλειστικά, ήθελα να συνδυάζω διάφορες πρακτικές. Εργάστηκα ως ελεύθερη επαγγελματίας interior designer σε καινούργια μαγαζιά, αλλά μου έλειπε η ζωγραφική.
Έπειτα βρέθηκα στην Ισπανία, στην Barcelona Academy of Art, όπου σπούδασα ζωγραφική σε κλασικό ρεαλισμός. Είναι η ίδια σχολή από την εποχή του Ντα Βίντσι. Το αστείο είναι ότι πίστευα ότι διαρκούσε τρεις μήνες, ενώ τελικά το πρόγραμμα ήταν τριετές! Έμεινα όμως καθώς ήταν απίστευτη εμπειρία, 15 ώρες την ημέρα, αποκλειστικά σχέδιο, ενώ παράλληλα σε εκπαίδευε στα αρνητικά σχόλια με στόχο να μάθεις πως πάντα υπάρχει περιθώριο βελτίωσης. Σε αντίθεση με άλλες τέχνες, ο κλασικός ρεαλισμός έχει μόνο σωστό και λάθος, γιατί στόχος είναι να αποτυπώνεις το τρισδιάστατο στο χαρτί με ρεαλιστικό τρόπο. Επιστρέφοντας Κύπρο, αποφάσισα να κάνω μία έκθεση, αξιοποιώντας αυτά που έμαθα και έφτιαξα τριάντα πίνακες σε έναν μήνα. Μετά, με βρήκε ένας σκηνοθέτης και μου πρότεινε να συμμετάσχω σε μία ταινία ως σκηνογράφος. Και κάπως έτσι μπήκε στη ζωή μου η σκηνογραφία, την οποία εξασκούσα αποκλειστικά για τρία χρόνια, πάλι ως ελεύθερη επαγγελματίας.
Και πώς έφτασες εδώ;
Αφού επέστρεψα από την Ισπανία, δεν ασχολήθηκα σοβαρά με την τέχνη μου και δεν είχα το θάρρος να δημιουργήσω κάτι δικό μου. Οι φίλοι μου με παρότρυναν να ξαναρχίσω να ζωγραφίζω, γιατί ένιωθα μια θλίψη που δεν μπορούσα να εξηγήσω. Έτσι, συμμετείχα σε μερικά προγράμματα καλλιτεχνικής φιλοξενίας στην Κύπρο και την Ελλάδα. Εκεί συνειδητοποίησα ότι λειτουργώ κάπως αντίστροφα: πρώτα γεννιέται μέσα μου μια ιδέα και μετά προσπαθώ να της δώσω μορφή. Πάντα με τραβούσε η διαμόρφωση του χώρου και η τέχνη ως εμπειρία, και χάρη στη σκηνογραφία και την αρχιτεκτονική είχα τα εργαλεία να το εξερευνήσω. Κατάλαβα ότι μπορώ να δημιουργώ και μέσα από αντικείμενα, μεταφράζοντας τις ιδέες μου σε έναν χώρο που προσφέρει μια εμπειρία, ακόμη και μέσα σε οικονομικούς και χρονικούς περιορισμούς. Τότε συνειδητοποίησα ότι αυτό είναι που θέλω να κάνω. Στην Ισπανία μου είχαν πει ότι χρειάζεται περίπου μια δεκαετία για να ξαναβρεί κανείς τη μοναδικότητά του. Η ζωγραφική, ως μια πιο κλασική μορφή έκφρασης, απαιτεί να δώσεις κάτι πραγματικά νέο. Εγώ, όμως, ήθελα να βρω έναν τρόπο να συνδυάσω την αγάπη μου για τον χώρο με την ανάγκη μου να δημιουργώ κοινωνικά πειράματα, χωρίς να αδικώ κανένα από τα δύο. Δεν έχω φτάσει ακόμη εκεί που θέλω, αλλά προχωρώ σταδιακά, βρίσκοντας το δρόμο μου, ενώ συνεχίζω παράλληλα να ασχολούμαι με τη σκηνογραφία.
Πώς γεννήθηκε το Livewire;
Όλα ξεκίνησαν όταν το σπίτι που ανήκε στον παππού μου πέρασε στην κατοχή μου. Δεν έμενε εκεί, αλλά εγώ μεγάλωσα στην ίδια γειτονιά, οπότε πάντα το ένιωθα πολύ οικείο. Γενικά μου αρέσει να αποδίδω ανθρώπινα χαρακτηριστικά σε άψυχα αντικείμενα, οπότε η ιδέα να μετατρέψω το σπίτι σε κάτι ζωντανό και διαδραστικό προέκυψε σχεδόν φυσικά. Η ονομασία, από την άλλη, επιδέχεται διάφορες ερμηνείες. Η βασική αναφέρεται στο «ζωντανό σύρμα»: κάτι που ενέχει κίνδυνο, αλλά ταυτόχρονα είναι απαραίτητο και παρόν σε αμέτρητες καθημερινές και επαγγελματικές συνθήκες, όπως για παράδειγμα στα εργοτάξια. Παράλληλα, ο όρος μπορεί να περιγράψει και έναν άνθρωπο γεμάτο ενέργεια, κάποιον «ηλεκτρικό». Στόχος του χώρου είναι να λειτουργεί ως ένας ανοιχτός και φιλόξενος τόπος συνάντησης. Παρότι ξεκίνησε με επίκεντρο τα εικαστικά, δεν περιορίζεται σε αυτά και μπορεί να φιλοξενήσει διαφορετικά είδη παραστάσεων και δράσεων. Είναι ο δικός μου τρόπος να συνεισφέρω στην καλλιτεχνική κοινότητα.
Πώς εξελίχθηκε το «Specular Drift»;
Αυτή η έκθεση φιλοξενεί 22 καλλιτέχνες. Είμαι τόσο ευγνώμων που βρήκα τρόπο να ενώσω τις πρακτικές που αγαπώ και να συνεργάζομαι με άλλους καλλιτέχνες. Φιλοξενούμε καλλιτέχνες από το εξωτερικό, κυρίως Αθήνα αλλά και expats που μένουν Αθήνα. Σε αυτήν την έκθεση ήθελα να ασχοληθώ με διάφορους άξονες, κάτι χαρακτηριστικό της εννοιολογικής πνευματικής εξέλιξης, όπου προσπαθείς να ενώσεις πολλούς άξονες μέσω μιας οπτικής μεταφοράς όπου θα μπορούν να τη βιώσουν άλλοι.
Οι άξονες αυτής της έκφρασης είναι οι ψηφιακές πλατφόρμες, ανοιχτοί κόσμοι, βιντεοπαιχνίδια φαντασίας και το παρόν που ζούμε, όπου όλα φαίνονται τέλεια. Είναι όλα τόσο διεγερτικά, άπιαστα και γρήγορα. Ζούμε σε μια περίοδο που είναι όλα τόσο διαθέσιμα, αλλά και με έναν λίγο τρομακτικό τρόπο, που νιώθω ότι το μπλέκουμε με την πραγματικότητά μας και τον τρόπο που τη βιώνουμε. Ο τίτλος προέρχεται από τη γλώσσα του rendering. Η κατοπτρική αντανάκλαση (specular highlight) είναι αυτό που προσδίδει σε μια επιφάνεια την αίσθηση του ρεαλισμού, της καθαρότητας και της πειστικότητας. Εκείνο που με ενδιέφερε ήταν η στιγμή κατά την οποία αυτή η βεβαιότητα αρχίζει να χαλαρώνει. Το Specular Drift δεν αφορά την κατάρρευση της εικόνας, αλλά τη λεπτή αστάθεια που αναδύεται όταν κάτι γίνεται σχεδόν υπερβολικά πειστικό και βρίσκεται σε αυτό το μικρό κενό ανάμεσα στη βεβαιότητα και την αμφιβολία. Η φαντασία έχει εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους ο σύγχρονος πολιτισμός φαντάζεται την τελειότητα. Αυτό με γοητεύει, επειδή είναι ταυτόχρονα ειλικρινές και παράλογο. Η έκθεση δεν πραγματεύεται τη φαντασία ως απόδραση από την πραγματικότητα. Τη διερευνά ως το πλαίσιο μέσα από το οποίο η πραγματικότητα βιώνεται ολοένα και περισσότερο. Η μετατόπιση (drift) δεν αποτελεί την αποτυχία της εικόνας. Είναι το σημείο στο οποίο η εικόνα γίνεται πραγματικά ενδιαφέρουσα. Ήταν απίστευτη εμπειρία να μοιραστώ αυτό το όραμα με άλλους 21 καλλιτέχνες για τη δημιουργία της έκθεσης. Θέλω ο χώρος κάθε φορά να μεταμορφώνεται και να δημιουργείται ένας καινούργιος κόσμος, έτσι ώστε την επόμενη φορά που θα έρθει ένας επισκέπτης να μην μοιάζει με την προηγούμενη. Το κοινό χαρακτηριστικό στις εκθέσεις είναι το οικόσιτο, λόγω και του ότι ο χώρος είναι σπίτι.
Ποια είναι τα πλάνα σου για το μέλλον;
Στόχος είναι να εξελιχθεί σε ΜΚΟ, θέλω να προσφέρω τον χώρο ως πλατφόρμα για πειραματισμό, εξερεύνηση και συζήτηση. Θα δείξει στην πορεία τι χρειάζεται, το μόνο που θέλω είναι να πληρώνονται οι άνθρωποι που συνεισφέρουν σε αυτό. Μετέπειτα οραματίζομαι να το μετατρέψω σε στούντιο και εκθεσιακό χώρο και μελλοντικά σε residency space μιας και υπάρχουν και τρία υπνοδωμάτια. Θα ήθελα να το προσφέρω επίσης και για σεμινάρια και workshops. Σαν μια άγκυρα για ανθρώπους του χώρου που μπορεί να χρειαστούν βοήθεια. Ταυτόχρονα να μπορεί να πλασάρει καλλιτέχνες στο εξωτερικό και να φιλοξενήσει κιόλας από το εξωτερικό. Να μετατραπεί σε ένα πολυ-κοινοτικό, πολυπολιτισμικό κέντρο.