Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο οργανισμός που σήμερα είναι γνωστός ως Artists Now λειτουργούσε ακόμη με την ονομασία Artist's Newsletter, η οποία σύντομα συντομεύτηκε σε a-n. Τότε, δεν ήταν παρά μερικές φωτοτυπημένες σελίδες με χρήσιμες πληροφορίες, αναρτημένες στους πίνακες ανακοινώσεων των εργαστηρίων καλλιτεχνών.

Σήμερα, ο οργανισμός έχει εξελιχθεί στη μεγαλύτερη ένωση καλλιτεχνών του Ηνωμένου Βασιλείου. Τον περασμένο μήνα υιοθέτησε τη νέα ονομασία Artists Now, σηματοδοτώντας τον σύγχρονο ρόλο του ως ισχυρού επαγγελματικού φορέα εκπροσώπησης των εικαστικών δημιουργών. Μέσα από μια ολοκληρωμένη ψηφιακή πλατφόρμα, συνδέει περισσότερα από 36.000 μέλη, ανάμεσά τους σημαντικούς καλλιτέχνες όπως οι Antony Gormley, Sonia Boyce και Larry Achiampong, προσφέροντάς τους πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών, δεξιοτήτων και επαγγελματικών ευκαιριών.

Μέσα σε τέσσερις δεκαετίες, αυτό που ξεκίνησε ως μια μικρή πρωτοβουλία από τη βάση εξελίχθηκε σε έναν ιδιαίτερα αποτελεσματικό φορέα διεκδίκησης. Ο οργανισμός εκπροσωπεί τις κοινότητες των καλλιτεχνών και παρεμβαίνει σε ζητήματα όπως οι δίκαιες αμοιβές, τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, η πνευματική ιδιοκτησία, αλλά και η ανάγκη για μεγαλύτερες επενδύσεις στους καλλιτέχνες και τις εικαστικές τέχνες, συμμετέχοντας ενεργά στην Κοινοβουλευτική Διακομματική Ομάδα για τις Εικαστικές Τέχνες του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ως επιστέγασμα αυτής της μακρόχρονης αποστολής, που συνδυάζει την παροχή ουσιαστικής πληροφόρησης με τη δυναμική υπεράσπιση των καλλιτεχνών, η παρουσίαση της νέας ταυτότητας του οργανισμού συνοδεύτηκε από την έκδοση ενός Πράσινου Μανιφέστου.

«Το βλέπουμε ως ένα κάλεσμα για δράση», δηλώνει η διευθύνουσα σύμβουλος των Artists Now, Julie Lomax. «Θέλουμε να προσφέρουμε στους καλλιτέχνες τα εργαλεία όχι απλώς για να επιβιώσουν, αλλά για να ευημερήσουν μέσα σε μια κοινωνία που αλλάζει με ταχύτητα. Είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι που δημοσιεύουμε ένα Πράσινο Μανιφέστο, το οποίο θα στηρίξει όσους επιθυμούν να κάνουν την καλλιτεχνική τους πρακτική πιο φιλική προς το περιβάλλον.»

Ήδη από το πρώτο τεύχος του a-n, τον Σεπτέμβριο του 1980, ο οργανισμός είχε δεσμευτεί ότι θα ασχολείται τόσο με «την πληροφοριακή διάσταση της τέχνης» όσο και με την ανάδειξη ζητημάτων που αφορούν ουσιαστικά τους εικαστικούς δημιουργούς. Η Lomax θεωρεί ότι το νέο μανιφέστο συνεχίζει αυτή τη διπλή αποστολή, εστιάζοντας σε ένα ζήτημα που αφορά πλέον όλους.

«Επιλέξαμε να επανασυστήσουμε τον οργανισμό μέσα από ένα Πράσινο Μανιφέστο, γιατί είναι κάτι στο οποίο μπορεί να συμβάλει ο καθένας, ανεξάρτητα από τις συνθήκες του», εξηγεί. «Πρόκειται για ένα θέμα που μας αφορά όλους και απευθύνεται σε ολόκληρο τον κόσμο της τέχνης, αλλά και πέρα από αυτόν.»

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στις πρώτες γραμμές του μανιφέστου: «Ό,τι είναι καλό για τον πλανήτη είναι καλό και για τους καλλιτέχνες.»

Το Πράσινο Μανιφέστο διατηρεί το συλλογικό πνεύμα που χαρακτήριζε ανέκαθεν τον οργανισμό. Δημιουργήθηκε μέσα από μια συνεργατική ερευνητική διαδικασία, την οποία συντόνισαν οι καλλιτέχνες Tom Pope, Alys Scott Hawkins και Melanie Wheeler, με τη συμμετοχή εργαστηρίων καλλιτεχνών από ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. Βασικός στόχος ήταν η δημιουργία ενός πρακτικού και εύχρηστου οδηγού.

«Το μανιφέστο δημιουργήθηκε από καλλιτέχνες για καλλιτέχνες και βασίζεται στις πραγματικές συνθήκες της καθημερινής τους πρακτικής», σημειώνει η Lomax. «Οι καλλιτέχνες επιδεικνύουν διαχρονικά αξιοσημείωτη ευρηματικότητα και βρίσκονται συχνά στην πρώτη γραμμή της προώθησης της βιωσιμότητας και της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Θέλουμε να ενισχύσουμε αυτή την προσπάθεια με έναν τρόπο που να λειτουργεί για όλους.»

Το μανιφέστο οργανώνει τις προτάσεις του σε τρεις βαθμίδες δυσκολίας, οι οποίες κωδικοποιούνται χρωματικά: πράσινο για τις εύκολες ενέργειες, πορτοκαλί για τις μέτριας δυσκολίας και κόκκινο για τις πιο απαιτητικές. Κάθε ενότητα περιλαμβάνει πρακτικές συμβουλές σχετικά με την καλλιτεχνική παραγωγή, τις εκθέσεις, τις μεταφορές έργων, τα ταξίδια, τη διοικητική οργάνωση και τις ψηφιακές πρακτικές.

Οι δημιουργοί του το περιγράφουν ως μια διαρκώς εξελισσόμενη «ζωντανή πηγή γνώσης», η οποία είναι ελεύθερα προσβάσιμη τόσο στα μέλη όσο και στο ευρύτερο κοινό μέσω της ιστοσελίδας των Artists Now. Παράλληλα, καλούν τους χρήστες να εμπλουτίζουν το περιεχόμενο, μοιράζοντας τις δικές τους εμπειρίες και πρακτικές βιωσιμότητας, ώστε, όπως σημειώνουν, «να συνεχίσουμε να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο».

Σε αντίθεση με πολλές περιβαλλοντικές εκστρατείες, το ύφος του μανιφέστου παραμένει αισιόδοξο και ενθαρρυντικό, αποφεύγοντας τον διδακτισμό ή την καταστροφολογία. Η έμφαση δίνεται στη συμμετοχή, ανεξάρτητα από το μέγεθος της συμβολής του καθενός.

«Δεν είναι όλες οι προτάσεις κατάλληλες για κάθε καλλιτεχνική πρακτική. Εστιάστε σε ό,τι είναι εφικτό και ουσιαστικό για εσάς», αναφέρει χαρακτηριστικά το κείμενο, ενώ σε άλλο σημείο προτρέπει τους δημιουργούς να «κάνουν ό,τι μπορούν, χωρίς να αισθάνονται ενοχές, γιατί κανείς δεν μπορεί μόνος του να τα κάνει όλα».

Η Julie Lomax επισημαίνει ότι η συλλογική δράση μπορεί να έχει πραγματικό αντίκτυπο: «Αν κάθε μέλος του οργανισμού έκανε έστω μία μόνο πράξη, θα μιλούσαμε ήδη για περισσότερες από 36.000 ενέργειες. Και αυτό από μόνο του συνιστά μια ουσιαστική αλλαγή.». Ένα μήνυμα που, τελικά, δεν αφορά μόνο τους καλλιτέχνες, αλλά όλους μας.

Με πληροφορίες από The Art Newspaper