Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) συμπεριλήφθηκε στη βραχεία λίστα για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείων 2026 (European Art Museum Award), όπως ανακοίνωσε σήμερα το μουσείο.
Το βραβείο απονέμεται κάθε χρόνο από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Μουσείων (European Museum Academy) και εστιάζει στον κοινωνικό ρόλο των μουσείων τέχνης, αναδεικνύοντας καινοτόμες πρακτικές και νέες προσεγγίσεις στη σχέση τους με το κοινό και τη σύγχρονη κοινωνία.
Μαζί με το ΕΜΣΤ, στη βραχεία λίστα βρίσκονται σημαντικά ευρωπαϊκά μουσεία, μεταξύ των οποίων το Rijksmuseum στο Άμστερνταμ, το νέο Μουσείο Μετανάστευσης FENIX στο Ρότερνταμ και η Εθνική Πινακοθήκη της Σλοβενίας στη Λιουμπλιάνα.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Μουσείων, ο φετινός διαγωνισμός χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο συμμετοχών, με την κριτική επιτροπή να επιλέγει μόλις έξι μουσεία για τη βραχεία λίστα.
Ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, Samuel Gallacher, σημείωσε ότι η επιτροπή αναζητά μουσεία τέχνης που «δεν περιορίζονται στο να μας εντυπωσιάσουν επιφανειακά, αλλά επιδιώκουν μια ουσιαστική και διαρκή σύνδεση με το κοινό τους».
Όπως ανέφερε, ανεξάρτητα από το αν οι συλλογές τους περιλαμβάνουν ιστορικά έργα μεγάλων δημιουργών, εκπροσώπους του Μοντερνισμού ή έργα νεότερων και αναδυόμενων καλλιτεχνών, τα έξι υποψήφια μουσεία ξεχώρισαν για την επιμελητική τους πρακτική και τη σύνδεσή τους με ζητήματα που απασχολούν τη σύγχρονη κοινωνία.
Ο κοινωνικός ρόλος των μουσείων
Η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Μουσείων είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός με στόχο, μεταξύ άλλων, την προώθηση της έρευνας στη μουσειολογία και τη μουσειογραφία, την ανταλλαγή γνώσης και νέων ιδεών μεταξύ των επαγγελματιών του κλάδου και την ενίσχυση του ρόλου των μουσείων ως φορέων κοινωνικής αλλαγής. Στον οργανισμό εκπροσωπούνται σήμερα 40 χώρες.
Μέσω του European Art Museum Award, η Ακαδημία επιδιώκει να αναδείξει μουσεία που αξιοποιούν την τέχνη με καινοτόμους και δημιουργικούς τρόπους για να προσεγγίσουν κριτικά σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα.
Το βραβείο στηρίζεται σε δημοκρατικές και ανθρωπιστικές αξίες, όπως η κοινωνική δικαιοσύνη, η συμμετοχικότητα και η συμπερίληψη, η ισότητα των φύλων, η φυλετική δικαιοσύνη, η ενδυνάμωση των κοινοτήτων, η βιωσιμότητα και η ανθεκτικότητα. Σύμφωνα με την Ακαδημία, οι αρχές αυτές καλούνται να αποτελέσουν κινητήρια δύναμη για τις νέες μουσειολογικές πρακτικές του 21ου αιώνα.
Στόχος του βραβείου είναι, παράλληλα, να αναδεικνύει νέα πρότυπα και παραδείγματα που μπορούν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για τον τρόπο με τον οποίο τα μουσεία τέχνης αντιλαμβάνονται και διευρύνουν τον κοινωνικό τους ρόλο.
Ο νικητής του European Art Museum Award 2026 θα ανακοινωθεί στις 26 Σεπτεμβρίου 2026.
Την κριτική επιτροπή αποτελούν οι Bernhart Schwenk, Danièle Wagener, Delphine Munro, John Leighton, Karen Holdaway Grøn, Louisa Leventis, Samuel Gallacher (πρόεδρος) και Tijana Palkovljević Bugarski.