Το Μουσείο Τέχνης της Σεούλ (Seoul Museum of Art – SeMA) ανακοίνωσε τον διορισμό της Ειρήνης Παπαδημητρίου στη θέση της καλλιτεχνικής διευθύντριας της 14ης Seoul Mediacity Biennale, η οποία προγραμματίζεται να εγκαινιαστεί τον Αύγουστο του 2027.
Η Παπαδημητρίου, η οποία σήμερα κατέχει τη θέση της διευθύντριας εκθέσεων στο Diriyah Art Futures στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας, έχει αναπτύξει μια επιμελητική πρακτική που εξετάζει κριτικά τις σχέσεις μεταξύ τέχνης, τεχνολογίας και κοινωνίας. Στην επαγγελματική της διαδρομή περιλαμβάνονται συνεργασίες με το Victoria and Albert Museum (V&A) και τον οργανισμό FutureEverything στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η επιλογή της πραγματοποιήθηκε μέσα από την τρίτη διεθνή ανοικτή πρόσκληση της Μπιενάλε για τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή. Διεθνής επιτροπή επαγγελματιών της τέχνης από την Κορέα και άλλες χώρες αξιολόγησε συνολικά 70 προτάσεις, αρχικά μέσω εξέτασης των αιτήσεων και στη συνέχεια μέσα από συνεντεύξεις.
Η πρόταση της Παπαδημητρίου ξεχώρισε για την κριτική προσέγγισή της στις σχέσεις τεχνολογίας, εξουσίας και μέλλοντος, καθώς και για τη δυνατότητά της να εξετάσει τα ζητήματα αυτά μέσα στο πολιτιστικό και γεωπολιτικό πλαίσιο της Σεούλ, διευρύνοντας παράλληλα τον καλλιτεχνικό προβληματισμό σε κοινωνικές, πολιτικές και ηθικές διαστάσεις.
«Machines of Repair»: Επαναπροσδιορίζοντας τη σχέση μας με την τεχνολογία
Η 14η Seoul Mediacity Biennale θα αναπτυχθεί γύρω από τη θεματική «Machines of Repair» («Μηχανές Επανόρθωσης»), διερευνώντας τον ρόλο της τεχνολογίας στη διαμόρφωση των σύγχρονων κοινωνιών και θέτοντας ερωτήματα για τις αξίες και τους σκοπούς που εξυπηρετεί η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος.
Μέσα από έργα τέχνης και δημόσια προγράμματα, η διοργάνωση θα επιχειρήσει να αναδείξει τις δομές εξουσίας και ελέγχου που ενσωματώνονται στα τεχνολογικά συστήματα, αλλά και να εξετάσει τις δυνατότητες επαναπροσδιορισμού τους προς όφελος της κοινωνίας.
Στο επίκεντρο θα βρεθεί η διττή φύση της τεχνολογίας: ενώ οι τεχνολογικές εξελίξεις έχουν διευρύνει τις δυνατότητες επικοινωνίας, πλοήγησης, ιατρικής και πρόσβασης στη γνώση, έχουν ταυτόχρονα μετασχηματίσει τον πόλεμο, επιταχύνει την εκμετάλλευση φυσικών πόρων και ενισχύσει τις πρακτικές επιτήρησης και ελέγχου.
Ιδιαίτερη θέση στον προβληματισμό της Μπιενάλε θα έχει η τεχνητή νοημοσύνη, ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σύγχρονα παραδείγματα αυτής της αντιφατικής σχέσης ανάμεσα στην τεχνολογική καινοτομία και τις κοινωνικές της επιπτώσεις.
Η τέχνη ως χώρος συλλογικής φαντασίας
Σε δήλωσή της για την ανάληψη της καλλιτεχνικής διεύθυνσης, η Ειρήνη Παπαδημητρίου εξέφρασε την ευγνωμοσύνη και την τιμή που αισθάνεται για την επιλογή της, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να επανεξεταστεί ο προσανατολισμός της τεχνολογικής ανάπτυξης.
«Σε μια εποχή κατά την οποία η τεχνολογική καινοτομία καθοδηγείται πολύ συχνά από την κατάκτηση, την εκμετάλλευση, την επιτήρηση και τον έλεγχο, προσβλέπω στο να συνεχίσω την παράδοση της Seoul Mediacity Biennale, φέρνοντας την τέχνη και τις αναδυόμενες τεχνολογίες σε έναν κριτικό διάλογο», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, η 14η Μπιενάλε θα εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο τα τεχνολογικά συστήματα διαμορφώνουν τις κοινωνίες και το μέλλον τους, επιδιώκοντας παράλληλα να δημιουργήσει έναν χώρο συλλογικής φαντασίας και διαλόγου.
«Το όραμά μου είναι να ανοίξω έναν χώρο συλλογικής φαντασίας και διαλόγου, θέτοντας το ερώτημα πώς η τεχνολογία θα μπορούσε να επαναπροσανατολιστεί προς υποδομές που υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον», πρόσθεσε.
Από την πλευρά της, η γενική διευθύντρια του Seoul Museum of Art, Choi Eunju, εξέφρασε την προσδοκία ότι η νέα καλλιτεχνική διεύθυνση θα διευρύνει την εικαστική διερεύνηση σημαντικών ζητημάτων της σύγχρονης κοινωνίας και θα ενισχύσει τον ρόλο της Μπιενάλε ως πλατφόρμας διαλόγου ανάμεσα σε διαφορετικές πολιτιστικές προσεγγίσεις.
Τρεις δεκαετίες τέχνης και νέων μέσων
Η Seoul Mediacity Biennale έχει τις ρίζες της στην έκθεση «SEOUL in MEDIA», που πραγματοποιήθηκε το 1996, και μέσα σε τρεις δεκαετίες έχει εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικές διεθνείς διοργανώσεις σύγχρονης τέχνης της Σεούλ.
Αντλώντας από το ιδιαίτερο αστικό περιβάλλον της νοτιοκορεατικής πρωτεύουσας και τις ραγδαίες μεταβολές στο τοπίο των μέσων επικοινωνίας, η Μπιενάλε έχει διευρύνει σταδιακά το πεδίο της πέρα από μια στενά τεχνολογική προσέγγιση των νέων μέσων.
Σήμερα, εξετάζει τις κοινωνικές και πολιτιστικές συνθήκες που διαμορφώνονται γύρω από αυτά, παρουσιάζοντας διαφορετικές καλλιτεχνικές πρακτικές και σύγχρονους προβληματισμούς.
Η 14η διοργάνωση, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Ειρήνης Παπαδημητρίου, φιλοδοξεί να συνεχίσει αυτή την πορεία, προτείνοντας μια κριτική αλλά και δημιουργική επανεξέταση του τεχνολογικού μέλλοντος μέσα από την τέχνη.
Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα που θα προηγηθεί της Μπιενάλε αναμένεται να ανακοινωθούν τον Νοέμβριο μέσω της επίσημης ιστοσελίδας mediacityseoul.kr.
Η πορεία της Ειρήνης Παπαδημητρίου
Η Ειρήνη Παπαδημητρίου είναι επιμελήτρια τέχνης και επαγγελματίας πολιτιστικής διαχείρισης, με διεθνή παρουσία και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη σχέση τέχνης, τεχνολογίας και κοινωνίας. Η επιμελητική της πρακτική εστιάζει στον διεπιστημονικό διάλογο και στον ρόλο των τεχνών στην κριτική προσέγγιση σύγχρονων κοινωνικών και πολιτιστικών ζητημάτων.
Σήμερα κατέχει τη θέση της διευθύντριας εκθέσεων στο Diriyah Art Futures στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας. Προηγουμένως διετέλεσε δημιουργική διευθύντρια του FutureEverything, οργανισμού τέχνης και καινοτομίας με έδρα το Μάντσεστερ, ενώ έχει εργαστεί ως υπεύθυνη ψηφιακών προγραμμάτων στο Victoria and Albert Museum (V&A) του Λονδίνου και ως επικεφαλής ανάπτυξης τεχνών νέων μέσων στο Watermans Arts Centre.
Το 2018 παρουσίασε στο V&A το ψηφιακό έργο της «Artificially Intelligent», ενώ υπήρξε συνιδρύτρια της Maker Assembly, μιας πρωτοβουλίας κριτικού διαλόγου γύρω από την κουλτούρα της δημιουργίας.
Έχει επίσης συνεργαστεί με το ONX Studio, μια πρωτοβουλία του Ιδρύματος Ωνάση και του NEW INC του New Museum της Νέας Υόρκης, και έχει συμμετάσχει στη συμβουλευτική ομάδα της Σχολής Ψηφιακών Τεχνών (SODA) του Manchester Metropolitan University.
Στην επαγγελματική της διαδρομή περιλαμβάνονται ακόμη η συνεπιμέλεια του προγράμματος τεχνών και πολιτισμού του Mozilla Festival, ερευνητικές συνεργασίες με οργανισμούς όπως το British Council, το Art Fund και το Mondriaan Fonds, καθώς και συμμετοχές σε κριτικές επιτροπές διεθνών διοργανώσεων, μεταξύ των οποίων τα Prix Ars Electronica, Lumen Prize και EU STARTS.