Ο πρωτοπόρος της αφρικανικής φωτογραφίας Τζέιμς Μπάρνορ (James Barnor) θα τιμηθεί με το βραβείο Outstanding Contribution to Photography στα Sony World Photography Awards 2027, ως αναγνώριση της μακρόχρονης συμβολής του στην ιστορία της φωτογραφίας.

Ο Μπάρνορ, που γεννήθηκε το 1929 στην Γκάνα, υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας και φωτογραφικός καταγραφέας σημαντικών ιστορικών και κοινωνικών αλλαγών του 20ού αιώνα. Από την ανεξαρτησία της Γκάνας το 1957 μέχρι την ανάδυση της πολυπολιτισμικής βρετανικής κοινωνίας τη δεκαετία του 1960, το έργο του αποτυπώνει ανθρώπους, τόπους και στιγμές μιας εποχής βαθιών μετασχηματισμών.

«Όταν άνοιξα το στούντιό μου στην Άκρα, δεν φανταζόμουν ποτέ ότι η δουλειά μου θα με οδηγούσε τόσο μακριά, από την ανεξαρτησία της Γκάνας στο Λονδίνο και πίσω ξανά», ανέφερε ο φωτογράφος σε δήλωσή του με αφορμή τη βράβευση. «Η φωτογραφική μου μηχανή έγινε ο σύντροφός μου και δεν το μετάνιωσα ποτέ».

Από την ανεξαρτησία της Γκάνας στο Λονδίνο

Ο Μπάρνορ μυήθηκε στη φωτογραφία από τον ξάδελφό του, φωτογράφο J. P. D. Dodoo, ο οποίος δραστηριοποιούνταν στην Άκρα κατά την περίοδο της βρετανικής αποικιοκρατίας.

Σε ηλικία 21 ετών έγινε ο πρώτος φωτογράφος του προσωπικού της εφημερίδας Daily Graphic της Γκάνας, καταγράφοντας πολιτικές συγκεντρώσεις, παρελάσεις και την πορεία της χώρας προς την ανεξαρτησία. Το 1957 φωτογράφισε την ιστορική στιγμή κατά την οποία ο Κουάμε Νκρούμα ανακήρυξε την ανεξαρτησία της Γκάνας από τη βρετανική κυριαρχία, αν και οι φωτογραφίες του δεν πρόλαβαν να δημοσιευτούν στις εφημερίδες λόγω καθυστερήσεων στην εμφάνιση του φιλμ.

Το 1953 είχε ιδρύσει το φωτογραφικό στούντιο Ever Young στη συνοικία Τζέιμσταουν της Άκρας. Μπροστά από τον φακό του πόζαραν μαθητές, εργαζόμενοι, πολιτικοί και δικαστές, συνθέτοντας ένα πολύπλευρο πορτρέτο της καθημερινής ζωής σε μια κοινωνία που άλλαζε.

Το 1959 μετακόμισε στη Βρετανία, όπου σπούδασε στο Medway College of Art και εργάστηκε στην έγχρωμη φωτογραφική εκτύπωση. Παράλληλα, συνεργάστηκε με το περιοδικό Drum, γνωστό για τη δημοσιογραφική του δράση ενάντια στο απαρτχάιντ.

Μέσα από τη φωτογραφία μόδας και τα πορτρέτα του, ο Μπάρνορ ανέδειξε τη ζωή της αφρικανικής διασποράς στο Λονδίνο της δεκαετίας του 1960. Φωτογράφιζε μαύρα μοντέλα και προσωπικότητες στους δρόμους της βρετανικής πρωτεύουσας, προσφέροντας μια διαφορετική εικόνα της μαύρης παρουσίας στη χώρα, σε μια εποχή που αυτή σπάνια εκπροσωπούνταν ισότιμα στα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης.

Το 1970 επέστρεψε στην Γκάνα, έχοντας προηγουμένως εκπαιδευτεί στην εταιρεία φωτογραφικών υλικών Agfa-Gevaert στο Βέλγιο και τη Γερμανία. Εκεί συνέβαλε στη δημιουργία του πρώτου εμπορικού εργαστηρίου εμφάνισης έγχρωμων φωτογραφιών της χώρας.

Μια φωτογραφική κληρονομιά επτά δεκαετιών

Το έργο του Μπάρνορ έχει παρουσιαστεί σε σημαντικά μουσεία και εκθεσιακούς χώρους διεθνώς, μεταξύ των οποίων η Serpentine Gallery στο Λονδίνο, το Detroit Institute of Arts και το Museum of Modern Art της Νέας Υόρκης.

Φωτογραφίες του περιλαμβάνονται επίσης στις συλλογές της Tate, της National Portrait Gallery του Λονδίνου και του Centre Pompidou στο Παρίσι.

Η βράβευσή του αναδεικνύει τη συμβολή ενός φωτογράφου που κατέγραψε τόσο τις πολιτικές εξελίξεις όσο και τις καθημερινές εμπειρίες των ανθρώπων, συνδέοντας την ιστορική τεκμηρίωση με το πορτρέτο και τη φωτογραφία μόδας.

Η απονομή του βραβείου θα πραγματοποιηθεί στις 15 Απριλίου 2027 στο Λονδίνο, στο πλαίσιο των Sony World Photography Awards.

Παράλληλα, στο Somerset House θα παρουσιαστεί αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στο έργο του, από τις 16 Απριλίου έως τις 3 Μαΐου 2027, με περισσότερες από 50 φωτογραφίες και αρχειακό υλικό από τη μακρόχρονη πορεία του.

Πηγή: Με πληροφορίες από Euronews, Wikipedia