Ο  Δημήτρης Δημητρίου, γνωστός ως «Καφατάρης», γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Μένοικο κι ενώ ο ίδιος λέει πως πάντα ήταν ηθοποιός στη ζωή, η υποκριτική μπήκε πολύ αργότερα, κάπως τυχαία και απρόσμενα, στη ζωή του. Συνδυάζει Σαίξπηρ με «Οδύσσεια» και του αρέσει ο κινηματογράφος του Χονγκ Κονγκ, γιατί ουσιαστικά αυτές οι φαινομενικά αταίριαστες σχολές της υποκριτικής έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: τη σκηνική μάχη. Με κληρονομιά το «Καφατάρης» από το παρατσούκλι του παππού του (σε ελεύθερη απόδοση: «καλός φίλος»), ο Δημήτρης μιλά στον «Π» και μας συστήνει στον ιδιαίτερο κόσμο των κασκαντέρ.

Τα πρώτα του βήματα ξεκίνησαν στα 18 του χρόνια, στον Αθλητικό Πολιτιστικό Όμιλο Χαλκάνορα Ιδαλίου, τον οποίο γνώρισε μέσω φίλων του και η ατμόσφαιρα τον κέρδισε ακαριαία. «Εκεί έμαθα πράγματα που χρησιμοποιώ μέχρι και σήμερα», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος πειραματίστηκε με διάφορες δουλειές, μπήκε σε γραφιστική σχολή, την οποία παράτησε στο τρίτο έτος και μετά δούλεψε για κάποια χρόνια στη Cyta. Το θέατρο, όμως, δεν έφυγε ποτέ ούτε από τη ζωή του ούτε από την καρδιά του, αφού συνέχισε να συμμετέχει σε δραστηριότητες του Χαλκάνορα στον ελεύθερό του χρόνο. «Κάποια στιγμή κατάλαβα ότι δεν μπορούσα να συνεχίσω να κάνω αυτό που αγαπούσα -μόνο- ερασιτεχνικά», δήλωσε.

Τι σε εμπόδιζε να ακολουθήσεις νωρίτερα το θέατρο;

Δυστυχώς, στην Κύπρο δεν σε ωθούν να κάνεις κάτι διαφορετικό από τους υπόλοιπους, παρόλο που οι γονείς μου ήταν δίπλα μου σε όλα. Θα ήθελα να είχα ξεκινήσει το θέατρο πολύ νωρίτερα. Βέβαια, έχει να κάνει και με την ωριμότητα. Μέχρι να καταλάβω ότι δεν μπορώ να ζήσω χωρίς αυτό, πέρασε χρόνος. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να βρίσκεσαι σε ένα περιβάλλον που σε ωθεί να κάνεις κάτι διαφορετικό. Μου πήρε πέντε με έξι χρόνια να φτάσω στο αποπνικτικό σημείο να τα παρατήσω όλα, και άλλα τόσα να σταματήσω να σκέφτομαι ότι ήμουν εγώ ο περίεργος που έφυγε.

Πότε κατάλαβες ότι ήθελες να το κάνεις επαγγελματικά;

Καθοριστική στιγμή ήταν το Comic Con Cyprus, όπου γνώρισα τον ηθοποιό Μίλτο Γερολέμου, που είχε υποδυθεί τον Syrio Forel στην πρώτη σεζόν του Game of Thrones. Θυμάμαι ότι είχε πάρα πολύ κόσμο και κατάφερα να πείσω τους υπόλοιπους να με αφήσουν να περάσω μπροστά. Ήμουν ο τελευταίος που του μίλησε εκείνη τη μέρα και του είπα ότι θέλω να ασχοληθώ με αυτό που κάνει. Εκεί, έκανα το πρώτο μου εργαστήρι σκηνικής μάχης (Stage Combat workshop) με σπαθιά. Ήταν η πρώτη φορά που κατάλαβα ότι υπάρχει ένας ολόκληρος επαγγελματικός χώρος γύρω από αυτό. Γύρισα σπίτι, άνοιξα το Google και έψαχνα τις δέκα καλύτερες σχολές θεάτρου στην Αγγλία. Ήθελα να σπουδάσω υποκριτική και να μάθω Σαίξπηρ στη γλώσσα του. Παράλληλα, ήθελα να μάθω σκηνικές μάχες για το θέατρο, έτσι ξεχώρισα τη μοναδική σχολή που το προσέφερε. Έφυγα για Λονδίνο και έδωσα την πρώτη μου ακρόαση και πέρασα. Έκτοτε είμαι εδώ και δουλεύω στο αντικείμενο, έχει περάσει μια δεκαετία.

Γιατί σκηνική μάχη;

Από μικρός ήμουν τεράστιος φαν της Marvel, των comics, των ταινιών φαντασίας, του animation και του κινηματογράφου του Χονγκ Κονγκ, που παρακολουθούσα μαζί με τον πατέρα μου. Μεγάλωσα με anime, ενώ στην Κύπρο ο κόσμος άρχισε μόλις τώρα να ασχολείται περισσότερο με αυτά. Πάντα με γοήτευαν οι ιστορίες με ήρωες, μάχες και μεγάλες αφηγήσεις. Σπούδασα για τρία χρόνια και στη συνέχεια άρχισα να συνδυάζω την υποκριτική με τη σκηνική μάχη. Πάντα ήμουν ενεργός άνθρωπος, ασχολούμουν με πολεμικές τέχνες, τον χειρισμό όπλων και σπαθιών.

Πώς ήταν η αρχή στην Αγγλία;

Δεν ήταν εύκολη. Πολλοί μου έλεγαν ότι ήμουν τρελός που άφηνα πράγματα πίσω μου για να κυνηγήσω κάτι τόσο αβέβαιο και πως θα γυρνούσα πίσω κλαίγοντας. Εγώ τα άφησα πίσω με χαμόγελο και ακόμη τα σκέφτομαι με χαμόγελο, γιατί ήξερα ότι αυτό ήθελα. Μετά τη σχολή, το 2019, άρχισα σιγά σιγά να δουλεύω ως σκηνοθέτης σκηνών μάχης (Fight Director) σε θεατρικές παραγωγές. Βοηθούσα ηθοποιούς να στήνουν σκηνές μάχης, να καταλαβαίνουν γιατί γίνεται κάθε κίνηση και πώς εξυπηρετεί την ιστορία. Είναι κάτι που μου αρέσει πάρα πολύ και θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που το κάνω ακόμη. Επίσης, είχα κάνει κάποιους ρόλους σε σαιξπηρικές παραγωγές και έπειτα εργοδοτήθηκα σε ένα βιντεοπαιχνίδι, όπου φοράς την ειδική στολή με αισθητήρες για την καταγραφή των κινήσεων του χαρακτήρα.

Στην πανδημία γύρισαν όλα ανάποδα. Με κόπο και μόχθο, όπως όλοι, ξεκινήσαμε από την αρχή. Μέχρι να ανοίξει το δίκτυό σου θα κάνεις μια δουλειά δωρεάν ή στη μισή τιμή και αργότερα επιστρέφουν σε εσένα με καλύτερες προτάσεις, έτσι λειτουργεί εδώ. Τώρα έχω δύο ατζέντηδες και παράλληλα το δικό μου δίκτυο, αλλά μου πήρε δέκα χρόνια να φτάσω εδώ.

Άρα η καριέρα σου κινείται ανάμεσα στην υποκριτική και τις σκηνικές μάχες...

Ακριβώς. Το πτυχίο μου αφορούσε την υποκριτική και τις σκηνικές μάχες σε σινεμά και θέατρο, αν και αν με ρωτήσεις τι αγαπώ περισσότερο, η απάντηση θα είναι πάντα το θέατρο. Η επαφή με το κοινό και η ενέργεια που παίρνεις από μια ζωντανή παράσταση είναι μοναδική, δεν μπορεί να αντικατασταθεί. Επίσης, στο θέατρο έχεις περισσότερο χρόνο για πρόβες, ευκαιρίες να δοκιμάσεις πράγματα, να δεις τι δουλεύει και τι όχι, και να το αλλάξεις. Στον κινηματογράφο πρέπει να παίρνεις αποφάσεις πολύ πιο γρήγορα. Έχει και αυτό τη δυσκολία του, ιδιαίτερα όταν για λεπτομέρειες πρέπει να επαναλάβεις μια σκηνή δεκάδες φορές.

Πώς είναι η βιομηχανία στο Λονδίνο, μια πόλη που θεωρείται μητρόπολη και για το θέατρο και για τον κινηματογράφο;

Είναι δύσκολη, υπάρχει πολύς ανταγωνισμός. Δεν αρκεί να είσαι καλός ηθοποιός, χρειάζονται και γνωριμίες με τους σωστούς ανθρώπους έτσι ώστε να βρεθείς στους σωστούς χώρους. Το γεγονός ότι είμαι Κύπριος στην Αγγλία είχε επίσης τη δική του δυσκολία και χρειάστηκε χρόνος να προσαρμοστώ, γιατί το χιούμορ είναι διαφορετικό, οι αναφορές και η κουλτούρα επίσης. Χρειάζεται πολλή δουλειά και τρομερή πειθαρχία.

Υπάρχουν, όμως, πολύ περισσότερες ευκαιρίες απ' ό,τι στην Κύπρο, αλλά υπάρχει και πολύ περισσότερος ανταγωνισμός. Πρέπει να είσαι συνεχώς έτοιμος, γιατί κανείς δεν θα σου χαρίσει τίποτα. Είναι αλήθεια πως στην Κύπρο οι αμοιβές είναι πολύ πιο χαμηλές από ό,τι στο εξωτερικό. Αυτός είναι και ένας καθοριστικός παράγοντας που πολλοί καταφεύγουν στο εξωτερικό. Παρόλο που έχουμε πολύ δημιουργικούς ανθρώπους στην Κύπρο και όλοι είναι παθιασμένοι με αυτό που κάνουν, όταν δεν αμείβεσαι αρκετά σε κρατά πίσω. Όσον αφορά τη στήριξη από το κράτος, υπάρχουν διαδικασίες, αλλά συνοδεύονται από τεράστια γραφειοκρατία. Πρέπει να καταγράψεις τα πάντα στην αίτησή σου και να τα αιτιολογήσεις και να περάσεις από πολλές διαδικασίες. Υπάρχει χρηματοδότηση, αλλά είναι πολύ δύσκολο να την εξασφαλίσεις. Πρέπει να περάσεις από συγκεκριμένα κανάλια που να αποδέχονται το μήνυμα που θέλεις να περάσεις, ή να πληροίς συγκεκριμένα κριτήρια, όπως έναν συγκεκριμένο αριθμό ατόμων στην παραγωγή. Πρέπει να ξέρεις πώς να το χειριστείς.

Με τι ασχολείσαι τώρα;

Αυτό το διάστημα είμαι σκηνοθέτης σκηνών μάχης σε έναν μεγάλο θίασο, το Kit Kat Club, όπου συμμετέχουν πολύ μεγάλα ονόματα, μεταξύ αυτών και ο Eddie Redmayne. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα θέατρα του West End στο Λονδίνο. Είναι μεγάλη μου χαρά να δουλεύω εκεί όταν με χρειάζονται και να συνεργάζομαι με τόσο σημαντικούς και ταλαντούχους ανθρώπους. Παράλληλα, συμμετέχω σε ταινίες και σειρές στο κομμάτι των σκηνών μάχης, από αστυνομικές παραγωγές μέχρι επιστημονική φαντασία, τόσο σε υποστηρικτικό όσο και σε συμβουλευτικό ρόλο. Προτιμώ τις παραγωγές φαντασίας ή εποχής, με σπαθιά, υπερδυνάμεις και δυστοπικά στοιχεία γιατί μια καλή ταινία κρίνεται στις λεπτομέρειες. Μπορεί, για παράδειγμα, να γυρίζεις μια σκηνή μάχης και η απόδοσή της να είναι τέλεια, αλλά επειδή ο φωτισμός δεν ήταν σωστός, να χρειαστεί να την ξαναγυρίσεις και ίσως να μην βγει ακριβώς το ίδιο, το οποίο με τρελαίνει.

Πώς επηρεάζει τη δουλειά σας το AI;

Είμαστε σε μια πολύ περίεργη στιγμή για τον πολιτισμό. Δεν ξέρουμε ακόμη πώς να προχωρήσουμε, τι μπορούμε να δημοσιεύσουμε και γι’ αυτό επανελέγχουμε κάθε δουλειά που κάνουμε, γιατί μπορεί να αξιοποιηθεί για τη δημιουργία περιεχομένου με τις κινήσεις και τα πρόσωπά μας. Δίνουν καλά χρήματα, αλλά μετά προκύπτει το ερώτημα: πώς θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε στο μέλλον; Ό,τι έρχεται πρέπει να το αντιμετωπίζουμε καθώς εμφανίζεται μπροστά μας. Μακάρι οι υπεύθυνοι να κάνουν ό,τι είναι καλύτερο για εμάς και να μη φτάσουμε σε αρνητικές εξελίξεις.

Το AI ουσιαστικά έρχεται να μειώσει τα έξοδα μιας παραγωγής. Για παράδειγμα, θεατρικές παραστάσεις δημιουργούν αφίσες με AI αντί να συνεργάζονται με γραφίστες. Όταν αυτό έγινε γνωστό στην καλλιτεχνική κοινότητα του Λονδίνου, το κοινό διχάστηκε αμέσως. Κάποιοι δεν ήθελαν καν να παρακολουθήσουν τις παραστάσεις και τις μποϊκόταραν, ενώ άλλοι τις στήριξαν, επειδή είχαν μικρό προϋπολογισμό και έπρεπε να κάνουν ό,τι μπορούσαν με περιορισμένους πόρους. Η τεχνολογία είναι εργαλείο. Ο άνθρωπος είναι αυτός που κάνει τη διαφορά.

Κεφάλαιο «Οδύσσεια»

Ο Δημήτρης, συχνά, συμμετέχει σε τηλεοπτικές και κινηματογραφικές παραγωγές ως μέλος της ομάδας μάχης, δηλαδή των ηθοποιών που στελεχώνουν τις σκηνές δράσης. Ενίοτε χρησιμοποιείται ο όρος «stunt performer» αναλόγως της παραγωγής. Και κάπως έτσι βρέθηκε στο επιβλητικό πλατό του Christopher Nolan, για τα γυρίσματα της πολυσυζητημένης «Οδύσσειας».

Πώς ήταν να δουλεύεις σε μια τόσο μεγάλη παραγωγή;

Ήταν μια απίστευτη εμπειρία. Από την πρώτη στιγμή καταλάβαινες ότι βρίσκεσαι δίπλα σε ανθρώπους που λειτουργούν σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο. Μόνο το να παρατηρείς ανθρώπους όπως ο Matt Damon και τους υπόλοιπους ηθοποιούς, να βλέπεις πώς δουλεύουν, πώς μιλούν και πώς προσεγγίζουν τη δουλειά τους, σε κάνει καλύτερο. Ήταν και τιμή και ευθύνη. Υπήρχαν στιγμές που έλεγα μέσα μου: «Πού βρέθηκα εγώ τώρα;». Αλλά πολύ γρήγορα κατάλαβα ότι έπρεπε να δώσω τον καλύτερό μου εαυτό, δεν υπήρχε περιθώριο για λάθη, δεν υπήρχε «αύριο». Όταν βρεθείς σε τέτοιο επίπεδο, πρέπει να αποδείξεις ότι αξίζεις να είσαι εκεί και συνειδητοποιείς ότι η επιτυχία έρχεται μέσα από τη σκληρή δουλειά.

Παράλληλα, βοήθησε πάρα πολύ και η ομαδικότητα, γιατί όλοι λειτουργούσαμε ως μία ομάδα. Την ένιωθες αυτή την ομαδικότητα, επειδή οι συνθήκες ήταν πολύ απαιτητικές. Γι’ αυτό και ήταν τόσο εντυπωσιακή η εμπειρία. Ήμασταν όλοι μαζί, και στον ιδρώτα και στο κρύο.

Πώς είναι να συνεργάζεσαι με τον Christopher Nolan;

Μόνο βλέποντας πώς λειτουργεί με την ομάδα του καταλαβαίνεις γιατί βρίσκεται εκεί που βρίσκεται. Υπάρχει επαγγελματισμός και τεράστια προσοχή στη λεπτομέρεια και σεβασμός στα πρακτικά εφέ. Υπήρχαν απαιτήσεις από όλους, ανεξάρτητα από το αν είσαι ο πρώτος στο καστ ή ο τελευταίος, αλλά ταυτόχρονα υπήρχε και σεβασμός προς κάθε μέλος του συνεργείου. Για μένα προσωπικά ήταν μια μοναδική ευκαιρία να μάθω.

Επηρέασε τη δουλειά σου το γεγονός ότι η ταινία γυρίστηκε σε IMAX;

Απολύτως. Δεν μπορώ να μιλήσω για τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά ως performer ένιωθες ότι τίποτα δεν κρύβεται. Είχα την αίσθηση ότι κάθε κίνηση, κάθε αντίδραση και κάθε λεπτομέρεια θα φανεί. Οπότε ένιωθα πολύ μεγαλύτερη πίεση να είμαι ακριβής και συγκεντρωμένος. Ήταν αρκετά επιβλητικές.

Σε ενδιέφερε ποτέ να γίνεις καθαρά stunt performer;

Αρχικά ναι, στην πορεία όμως βρέθηκα περισσότερο στη θέση του σκηνοθέτη μάχης και του ανθρώπου που στήνει και συντονίζει τη δράση, κάτι που μου αρέσει εξίσου.

Έχεις τραυματιστεί ποτέ σοβαρά;

Όχι, ούτε εγώ ούτε κάποιος υπό την ευθύνη μου και είμαι πολύ περήφανος γι’ αυτό, γιατί η ασφάλεια είναι το πιο σημαντικό κομμάτι της δουλειάς μας. Έχω φάει χτυπήματα, αλλά ποτέ δεν υπήρξε σοβαρός τραυματισμός. Μια φορά θυμάμαι, είχα χτυπήσει στο μάτι και ο πατέρας μου με ρώτησε τι θα κάνω. Του απάντησα αυθόρμητα ότι θα επιστρέψω στη δουλειά. Μου αρέσει αυτό που κάνω και έχω θυσιάσει τόσα πολλά για να φτάσω μέχρι εδώ, του εξήγησα. Οι πρόβες γίνονται ακριβώς για να εντοπίζονται τα λάθη πριν φτάσουμε στην παράσταση ή στο γύρισμα.

Τι ακολουθεί τώρα;

Έχω τη δική μου ομάδα και εταιρεία, που ονομάζεται Titanborn, δηλαδή «γεννημένος από Τιτάνες». Εκπαιδεύουμε κόσμο, δουλεύουμε πάνω σε projects και προσπαθούμε να αναπτύξουμε περισσότερο το αντικείμενο. Παράλληλα, κάνω stunt coordination για ένα video game που βρίσκεται ακόμη υπό ανάπτυξη και συνεχίζω να προσπαθώ να ανοίξω δρόμους, όχι μόνο για μένα αλλά και για άλλους Κυπρίους που θέλουν να μπουν σε αυτόν τον χώρο. Αν ένας νεαρός από την Κύπρο διαβάσει την ιστορία μου και πιστέψει λίγο περισσότερο στον εαυτό του, αυτό για μένα αξίζει περισσότερο από οποιοδήποτε credit σε μια ταινία.