Κριτική σκέψη, κίνηση, παιχνίδι και ρίσκο συνδιαλέγονται στο χορογραφικό έργο του Πέτρου Κονναρή και της Ροδιάς Βόμβολου το οποίο θα παρουσιαστεί την Παρασκευή, 6 Μαρτίου 2026, η ώρα 20.00 στο 4ο Showcase Χοργραφίας Κύπρου που λαμβάνει χώρα στο Θέατρο Ριάλτο. Το έργο με τίτλο «Τhe future is dark which is the best thing a future can be» συνδέει την παιχνιδιάρικη διάθεση ενός επιτραπέζιου με το πώς η κίνηση μπορεί να αποτελέσει ένα έργο πολιτικής εξερευνήσης μίας φαντασιακής κοινωνίας. Οι παίκτριες-performers καλούνται συλλογικά να αναπτύξουν τις ιδέες και τις ανησυχίες του κοινού, την ώρα που οι κανόνες και το έργο που έστησαν οι δύο χορογράφοι μπορούν να ανατρέψουν την όποια πορεία και κίνηση της performance. Οι δύο χορογράφοι μοιράζονται στο «Π» την ιδιομορφία του χορογραφικού έργου τους, το οποίο καλεί το κοινό να επιλέξει τη θεματική και να παρακολουθήσει τις εναλλαγές και το αποτέλεσμα μίας αναμέτρησης με το σκοτεινό μέλλον και την ελπίδα που ενδεχόμενα αιωρείται σε κάθε κίνηση. 

Ο τίτλος είναι παρμένος από μία φράση της Virginia Woοlf. Γιατί; Τι συμβολίζει και πώς εξερευνώνται οι έννοιες που παρουσιάζονται στο έργο; 

Ενόψει της αρχής του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Virginia Woolf γράφει στο ημερολόγιό της το 1915 αυτή τη φράση σαν μια προσπάθεια διατήρησης της ελπίδας. Αυτή η «σκοτεινότητα» δεν δηλώνει απαισιοδοξία, αλλά ανοιχτότητα: το μέλλον δεν είναι προκαθορισμένο, άρα μπορεί να επανανοηματοδοτηθεί. Η performance, για εμάς, λειτουργεί ακριβώς έτσι: ως τόπος συλλογικής εικασίας. Η εικασία (speculation) δεν είναι πρόβλεψη, είναι άσκηση φαντασίας, ένας τρόπος να δοκιμάζουμε επιθυμητά μέλλοντα, ώστε να επαναδιαβάζουμε το παρόν. Σε αυτό το σημείο συνδεόμαστε και με το πεδίο του speculative design, που δεν επιχειρεί να προβλέψει το μέλλον, αλλά να κατασκευάσει αφηγήσεις και καταστάσεις που το καθιστούν απτό και συζητήσιμο, ανοίγοντας χώρο για κριτική σκέψη και δημόσιο διάλογο. Έτσι η παράσταση γίνεται ένας χώρος όπου μπορούμε να φανταστούμε μαζί, να διαπραγματευτούμε σενάρια, να θέσουμε κοινωνικά και πολιτικά ερωτήματα χωρίς την πίεση της άμεσης λύσης. Το «σκοτεινό» μέλλον, επομένως, γίνεται κάτι που μπορούμε να συν-επινοήσουμε.

Το έργο λαμβάνει τη μορφή μίας performance αλλά και ενός παιχνιδιού. Πώς προέκυψε η ιδέα; Ήταν αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης συγκυρίας ή μιας πιο μακράς καλλιτεχνικής αναζήτησης; 

Η ιδέα με κάποιο τρόπο ξεκίνησε με μια δική μας περιέργεια να εξερευνήσουμε πώς μπορούν να σμίξουν οι δύο κόσμοι των επιτραπέζιων παιχνιδιών και της χορογραφίας που φαινομενικά μοιάζουν διαφορετικοί. Τι μπορεί δηλαδή να φέρει η χορογραφική και δραματουργική πρακτική στη δομή των παιχνιδιών και αντίστροφα, αλλά και πώς μπορούμε να φέρουμε τις πρακτικές αυτές πιο κοντά και σε άλλα κοινά. Πώς μπορούμε να σκεφτούμε το πεδίο του χορού σε ένα ευρύτερο πλαίσιο και τι μπορεί να εφευρεθεί από αυτό το μείγμα. Η θεματική του παιχνιδιού ξεκινά από την ερώτηση «Τι κάνω/κάνουμε τώρα» που συνεχίζει την έρευνα του πρότζεκτ Feel free to take a nap [2022-23] που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία των δύο μας με τους Mirko Guido και Ευαγόρα Βανέζη. 

Πώς στήθηκε; Ξεκινήσατε από την ιδέα του παιχνιδιού και αργότερα οδηγηθήκατε στην κίνηση; Μέσω της επιλογής του παιχνιδιού, τι θέλετε να αναδείξετε για την έννοια της κίνησης και της χορογραφίας; 

Κάναμε μια εκτενή έρευνα σε επιτραπέζια παιχνίδια και παιχνίδια καρτών, γύρω από τους μηχανισμούς τους, την πορεία, το επίπεδο δυσκολίας και την εμπειρία που δημιουργούν για να μπορούμε να φτιάξουμε το δικό μας. Ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα διαδικασία γιατί ορολογίες και λεξιλόγιο που βλέπουμε στο πεδίο του χορού (όπως tasks/scores, η επιτελεστικότητα, η σύνθεση, ο αντίκτυπος) ήταν παρόντα με διαφορετικό τρόπο και στα επιτραπέζια. Η κίνηση και η κριτική σκέψη μπήκε αρκετά αβίαστα στη διαδικασία, ήταν αλληλένδετα για να μπορούμε να δημιουργήσουμε την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ παιχνιδιάρικης διάθεσης, έντασης, έκπληξης και αναστοχασμού.

Πώς το έργο συνδέεται ή συναντά τη χορογραφική σας πρακτική; Πώς συνέβαλε η συνεργασία; 

Ένα σημαντικό στοιχείο του έργου που συνδέεται άμεσα με τις πρακτικές μας είναι η αντίληψη της performance ως πεδίου διαδικασίας και έρευνας: μια σειρά στιγμών για να εξερευνήσεις, αναρωτηθείς, ανακαλύψεις. Δουλεύουμε μαζί από το 2020 από το πρόγραμμα Moving the Νew της Στέγης Χορού Λεμεσού μέτα από το οποίο η συνεργασία μας συνέχισε ανεξάρτητα. Έχουμε δημιουργήσει έναν κοινό κώδικα συνεννόησης, κοινές αξίες και ηθικές για τον τρόπο συνεργασίας που έχουμε και θέλουμε να υπάρχει γενικότερα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Αυτό το πολύ δημιουργικό, κριτικό και γόνιμο έδαφος σε συνδυασμό με κοινά ενδιαφέροντα και ερωτήματα οδήγησε στη συνδημιουργία αυτού του παιχνιδιού.

Θα είναι συμμετοχική η διαδικασία στο 4ο Showcase Χορογραφίας; 

Θα παρουσιάσουμε την εκδοχή της παράστασης και όχι τη μορφή των συμμετοχικών παιχνιδιών-εργαστηρίων, όπου το κοινό παίζει ενεργά το επιτραπέζιο. Ωστόσο, ακόμη και στη σκηνική εκδοχή, η συμμετοχή παραμένει ουσιαστικό στοιχείο. Υπάρχουν συγκεκριμένες στιγμές όπου το κοινό καλείται να εμπλακεί - για παράδειγμα, στη διαδικασία επιλογής/ψήφισης της θεματικής που θα διατρέξει την παράσταση, καθώς και στο τελευταίο μέρος, όπου προσκαλείται μαζί με τις performers να πραγματοποιήσει μια σύντομη συλλογική δράση σε σχέση με αυτή τη θεματική. Άρα, δεν πρόκειται για πλήρως διαδραστική μορφή, αλλά ούτε και για μια παθητική εμπειρία θέασης. 

Το καλοκαίρι είχε παρουσιαστεί σε έναν εξωτερικό χώρο. Πώς θα γίνει χρήση του χώρου στο Ριάλτο; 

Η μετατόπιση από τον εξωτερικό χώρο στο θέατρο δεν αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το έργο, καθώς προσεγγίζουμε το θέατρο ως «δημόσιο χώρο», ως τόπο για τα κοινά. Η πλατεία δεν λειτουργεί μόνο ως χώρος θέασης, αλλά ως μια συμβολική «αγορά»: τόπος συνάντησης, διαλόγου και άσκησης της Δημοκρατίας. Η δράση θα αναπτύσσεται τόσο στη σκηνή όσο και στην πλατεία, ενεργοποιώντας και τα δύο πεδία. Μέσα από αυτή τη χωρική ενεργοποίηση, επιδιώκουμε να μετατοπίσουμε το θέατρο από χώρο παρακολούθησης και αναπαράστασης σε χώρο συλλογικής παρουσίας, συνευθύνης και συνδιαμόρφωσης.

Υπάρχει κάτι που σας εξέπληξε στον τρόπο που το κοινό διαπραγματεύτηκε συλλογικά τις ανησυχίες του; 

Αυτό που μας επιτρέπει το project είναι να φέρνουμε την ίδια την επικαιρότητα μέσα στη δουλειά μας, αντί να την αφήνουμε εκτός. Δημιουργούμε έναν χώρο όπου οι ανησυχίες που συχνά βιώνονται ατομικά μπορούν να τεθούν και να επεξεργαστούν συλλογικά. Επειδή κάθε φορά η θεματική προκύπτει από τις παίκτριες, αναδύονται ζητήματα επίκαιρα και συχνά δύσκολα. Τον Ιούνιο του 2025, για παράδειγμα, μέσα σε ένα φορτισμένο διεθνές και τοπικό πλαίσιο -με τις επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας προς την Παλαιστίνη και παράλληλα με περιστατικά λογοκρισίας στον κυπριακό καλλιτεχνικό χώρο- εμφανίστηκαν θέματα όπως «η επανάσταση πέρα από τα social media», «η λογοκρισία στα κρατικά επιχορηγούμενα πρότζεκτ» ή «ο κρυμμένος φασισμός». Αυτό που μας εντυπωσιάζει είναι η ειλικρίνεια και η διάθεση του κοινού να σκεφτεί πάνω σε αυτά τα θέματα σε ένα παραστατικό πλαίσιο. Η συλλογική διαπραγμάτευση μετατρέπει την ανησυχία από ιδιωτικό βάρος σε κοινό πεδίο σκέψης και ευθύνης.

Οι performers κινούνται σαν «πιόνια» σε ένα επιδαπέδιο τοπίο με σταθμούς όπως το «Παλάτι της Φεμινιστικής Διακυβέρνησης», ο «Βράχος της Ευθύνης», το «Σπήλαιο της Φροντίδας». Πώς προέκυψαν αυτοί οι σταθμοί; Λειτουργούν ως έννοιες, ασκήσεις ή δοκιμασίες;

Οι σταθμοί είναι μια φανταστική έκφραση εννοιών που θεωρούμε σημαντικές και αναγκαίες για μια υγιή κοινωνία. Θέλαμε να κάνουμε τις έννοιες λιγότερο άυλες και περισσότερο χειροπιαστές, με όλη την παραλογικότητα που μπορεί να φέρνει «Το Σύννεφο της Συμπερίληψης», «Το Ηφαίστειο της Ανθεκτικότητας», «Το Μη-επισφαλές Βουνό». Μας ενδιαφέρει πώς αυτά τα τοπία ενεργοποιούν τις παίκτριες και το κοινό γύρω από τη θέση τους (positionality) με προσωπικές σκέψεις, προβληματισμούς και ανακαλύψεις.

Ποιος είναι ο ρόλος της απειλής «Dark times are coming»; Είναι εξωτερικός κίνδυνος ή και εσωτερική αμφιβολία;

Το «Dark Times are coming» είναι ένας μηχανισμός που χρησιμοποιούμε στο παιχνίδι που φέρνει την αγωνία, το αναπάντεχο, το ρίσκο, τη δυσκολία στην πορεία του παιχνιδιού. Σε αυτές τις φάσεις οι παίκτριες καλούνται συλλογικά να πάρουν κάποιες αποφάσεις για το πώς προχωρούν, ποιους σταθμούς είναι διατεθειμένες να αφήσουν πίσω αλλά και τι είναι σημαντικό για τη συγκεκριμένη στιγμή να κρατήσουν. Συμβολικά, η απειλή είναι όλα τα κοινωνικά, προσωπικά, θεσμικά συστήματα που τροφοδοτούν ένα μη βιώσιμο, καταστροφικό περιβάλλον.  

Λειτουργεί ως πολιτική πράξη η διαδικασία παραγωγής ποιητικών μανιφέστων από τις performers;

Πολιτική πράξη είναι ο χρόνος που περνάμε μαζί, παίκτριες και κοινό, να αφουγκραστούμε τη σημερινή πραγματικότητα και να συν-επινοήσουμε το μέλλον. Το ποιητικό μανιφέστο είναι μια δημιουργική καταγραφή αυτού του χρόνου και όλων των μικρών και μεγάλων στιγμών επιφάνειας που προκύπτουν. 

Πιστεύετε ότι το κοινό μπορεί να μεταφέρει αυτή την εμπειρία έξω από τον χώρο της performance; 

Σίγουρα είναι κάτι που θα θέλαμε. Γι' αυτό και η παράσταση κλείνει με μια συλλογική δράση, όπου «γειώνουμε» τη θεματική/ανησυχία από τη σκέψη στη δράση και επιχειρούμε μια μετάβαση από τη σφαίρα της παραστατικότητας στη σφαίρα της πραγματικής ζωής. Δεν μας ενδιαφέρει το έργο να παραμείνει ένα αισθητικό γεγονός, αλλά να αφήσει ένα ίχνος σκέψης και ενδεχομένως πρόθεσης.