Μια επιχείρηση διάσωσης βρίσκεται σε εξέλιξη στη Νότια Καρολίνα, με στόχο να παραταθεί η ζωή μιας βελανιδιάς ηλικίας περίπου 300 ετών, η οποία στεκόταν ήδη στο σημείο όταν εκεί συγκρούστηκαν οι βρετανικές και οι αμερικανικές δυνάμεις κατά την Αμερικανική Επανάσταση.

Η επιβλητική αειθαλής βελανιδιά βρίσκεται στον ιστορικό χώρο της μάχης του Eutaw Springs και χαρακτηρίζεται «δέντρο-μάρτυρας», καθώς αποτελούσε μέρος του τοπίου στις 8 Σεπτεμβρίου 1781. Σύμφωνα με το Associated Press, οι ειδικοί εκτιμούν ότι τότε το δέντρο ήταν ήδη περίπου 50 ετών.

Η μάχη του Eutaw Springs θεωρείται από ιστορικούς η τελευταία μεγάλη σύγκρουση σε ανοικτό πεδίο κατά την Αμερικανική Επανάσταση. Περίπου 2.500 Αμερικανοί στρατιώτες επιτέθηκαν σε 2.000 Βρετανούς και πιστούς στο Στέμμα, οι οποίοι είχαν στρατοπεδεύσει γύρω από ένα οχυρωμένο πλινθόκτιστο σπίτι.

Ο απολογισμός ήταν βαρύς. Συνολικά 1.461 άνθρωποι σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν, αιχμαλωτίστηκαν ή καταγράφηκαν ως αγνοούμενοι, ενώ και οι δύο πλευρές διεκδίκησαν τη νίκη.

Σήμερα, η βελανιδιά φθάνει σε ύψος σχεδόν 14 μέτρων, ενώ η κόμη της απλώνεται σε διάμετρο περίπου 40 μέτρων. Ο κορμός της έχει διάμετρο 1,83 μέτρα.

Το δέντρο επέζησε από τις μεγάλες αλλαγές που σημειώθηκαν στην περιοχή. Οι πηγές που έδωσαν το όνομά τους στη μάχη καλύφθηκαν από τα νερά τη δεκαετία του 1940, στο πλαίσιο έργου για την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας και τον έλεγχο των πλημμυρών. Ακολούθησε η οικιστική ανάπτυξη της δεκαετίας του 1960, η οποία αλλοίωσε περαιτέρω το ιστορικό τοπίο.

Τα στηρίγματα που τώρα την απειλούν

Πριν από περίπου 50 χρόνια, κεραυνός χτύπησε τη βελανιδιά και την έσκισε σχεδόν στα δύο. Για να αποτρέψουν την κατάρρευσή της, οι τότε υπεύθυνοι έδεσαν τα μεγάλα κλαδιά με ατσάλινα καλώδια και αλυσίδες.

Τα μεταλλικά στηρίγματα κατάφεραν να κρατήσουν το δέντρο όρθιο, όμως πλέον απειλούν τη ζωή του. Καθώς η βελανιδιά συνέχισε να μεγαλώνει, οι αλυσίδες άρχισαν να εισχωρούν στον κορμό και στα κλαδιά, εμποδίζοντας τη μεταφορά νερού και θρεπτικών συστατικών από τις ρίζες.

Για τη διάσωσή της συνεργάζονται οι οργανισμοί South Carolina 250 και American Battlefield Trust, οι οποίοι ανέθεσαν το έργο στη SavATree, εταιρεία που ειδικεύεται στη φροντίδα και αποκατάσταση δέντρων.

Τα συνεργεία χρησιμοποίησαν αρχικά εργαλείο υπερηχητικού αέρα για να αποσυμπιέσουν το χώμα γύρω από τις ρίζες. Στη συνέχεια, εμπλούτισαν το έδαφος με μείγμα από φύκια, ώστε να προσφέρουν επιπλέον θρεπτικά συστατικά στο δέντρο.

Παράλληλα, τοποθετήθηκαν μικρά αλεξικέραυνα στα βασικά κλαδιά. Αυτά συνδέθηκαν με χάλκινα καλώδια, τα οποία καταλήγουν σε μεταλλική ράβδο τοποθετημένη βαθιά στο έδαφος, περίπου τρία μέτρα από τον κορμό. Σε περίπτωση νέου πλήγματος από κεραυνό, το ηλεκτρικό φορτίο θα διοχετευθεί μέσω των καλωδίων στο έδαφος.

Στο επόμενο στάδιο θα εγκατασταθεί ένα νέο σύστημα στήριξης στα πέντε βασικά κλαδιά και, ακολούθως, θα αφαιρεθούν οι παλιές αλυσίδες. Το νέο σύστημα θα επιτρέπει στη βελανιδιά να κινείται φυσικά με τον άνεμο, χωρίς να κινδυνεύει να σχιστεί.

Οι ειδικοί δεν μπορούν να εγγυηθούν ότι το δέντρο θα επιβιώσει για ακόμη τρεις αιώνες. Εκτιμούν, ωστόσο, ότι οι παρεμβάσεις μπορούν να του χαρίσουν τουλάχιστον ακόμη 100 χρόνια ζωής.