Την πιο πρόσφατη καλλιτεχνική έρευνα της Θεοπίστης Στυλιανού-Λάμπερτ παρουσιάζει η έκθεση «Tracing Angel’s Men» στο Pylon Art & Culture στη Λεμεσό, σε επιμέλεια του Alessandro Cazzola και έρευνα της Θάλειας Ευθυμίου.

Η έκθεση εντάσσεται στο ευρύτερο επιμελητικό πρότζεκτ του Cazzola, «An Archaeological Museum at the Threshold», το οποίο πραγματεύεται τη μεταβατική περίοδο του Κυπριακού Μουσείου στη Λευκωσία, καθώς αυτό προετοιμάζεται να μεταστεγαστεί σε νέο κτήριο.

Το «Tracing Angel’s Men» αναδεικνύει τη βαθιά ενασχόληση της Στυλιανού-Λάμπερτ με την αρχαιολογία και τις ιστορίες που αυτή παράγει, διερευνώντας τη συνέχεια και τη μετάδοση της μνήμης μέσα από τη συνάντηση της αρχειακής μελέτης με τη συμμετοχή της κοινότητας της Επισκοπής.

Εστιάζοντας στις ανθρώπινες διαστάσεις της αρχαιολογικής και ανθρωπολογικής έρευνας, η έκθεση θέτει υπό αμφισβήτηση τα συστήματα ταξινόμησης, τεκμηρίωσης και αρχειοθέτησης, επαναφέροντας στο προσκήνιο την καθημερινή ζωή, τις ατομικές ταυτότητες και τις συλλογικές ιστορίες.

Επιστρέφοντας στην Επισκοπή του 1949

Μέσα από καλλιτεχνικές παρεμβάσεις και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης (AI), η Στυλιανού-Λάμπερτ επανεξετάζει το έργο του Αμερικανού ανθρωπολόγου John Lawrence Angel στην Κύπρο το 1949, το οποίο πραγματοποιήθηκε έπειτα από πρόσκληση του Πορφύριου Δικαίου. Η καλλιτέχνις διερωτάται πώς αυτά τα αρχεία μπορούν να ερμηνευθούν εκ νέου, να εμπλουτιστούν και να αποκτήσουν ξανά την ανθρώπινη διάστασή τους.

Ο Angel διέμενε στο πρώην μικτό χωριό της Επισκοπής, όπου, παράλληλα με τη μελέτη σκελετικών καταλοίπων από αρχαιολογικές ανασκαφές, πραγματοποίησε ανθρωπομετρικές έρευνες σε κατοίκους της περιοχής, στο πλαίσιο της μελέτης του για την ιστορία του πληθυσμού του νησιού.

Η Στυλιανού-Λάμπερτ μελέτησε το αρχείο του Angel, το οποίο σήμερα φυλάσσεται στο Smithsonian Institution στις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο να ανιχνεύσει τη γενεαλογία όσων συμμετείχαν στην έρευνά του. Πολλοί από αυτούς είχαν επίσης εμπλακεί σε αρχαιολογικές εργασίες στην περιοχή.

Η επιτόπια έρευνα στην Επισκοπή, την οποία συντόνισε η Θάλεια Ευθυμίου, συνέβαλε στον εντοπισμό των απογόνων των ανδρών, οι οποίοι κλήθηκαν να μοιραστούν ιστορίες και φωτογραφίες από την καθημερινή ζωή των οικογενειών τους.

Οι ζωές πίσω από την ιστορική καταγραφή

Η καλλιτέχνις επαναφέρει αυτές τις ζωές και τις εμπειρίες στο προσκήνιο μέσα από μια πειραματική και συμμετοχική προσέγγιση, προσκαλώντας τους επισκέπτες να προσεγγίσουν το αρχείο ως έναν χώρο ανταλλαγής και επανενεργοποίησης.

Το έργο στρέφεται τόσο προς το ίδιο το αρχείο όσο και προς όσα βρίσκονται πέρα από αυτό: θραύσματα, σιωπές, οικείες και προσωπικές διαστάσεις της ανθρώπινης εμπειρίας.

Όπως και η αρχαιολογία, έτσι και η αρχειακή γνώση είναι αναγκαστικά αποσπασματική. Η Στυλιανού-Λάμπερτ υιοθετεί αυτή την αποσπασματικότητα ως σημείο εκκίνησης, χρησιμοποιώντας διαδραστικές μεθόδους για να επανασυνδέσει ανθρώπους, οικογενειακές μνήμες και κοινωνικές σχέσεις που έχουν παραμείνει αθέατες μέσα στην ιστορική καταγραφή.

Τον σχεδιασμό της έκθεσης υπογράφει η Ελεονώρα Αντωνιάδου και τα γραφικά η Νουρ Μουσταφά.

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο του Limassol Art Walks, την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, από τις 17:00 μέχρι τις 21:00. Στις 10 και 11 Οκτωβρίου η έκθεση θα είναι ανοικτή από τις 11:00 μέχρι τις 18:00, ενώ θα παραμείνει στο Pylon Art & Culture μέχρι τις 19 Δεκεμβρίου 2026.

Καλλιτέχνις: Θεοπίστη Στυλιανού-Λάμπερτ

Επιμέλεια: Alessandro Cazzola

Έρευνα: Θάλεια Ευθυμίου

Σχεδιασμός έκθεσης: Ελεονώρα Αντωνιάδου

Γραφικά: Νουρ Μουσταφά

Πληροφορίες

Ημερομηνία: 10 Οκτωβρίου – 19 Δεκεμβρίου 2026

Εγκαίνια: Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, 17:00–21:00, στο πλαίσιο του Limassol Art Walks

Ώρες 10 & 11 Οκτωβρίου: 11:00–18:00

Ώρες λειτουργίας: Πέμπτη – Παρασκευή 17:00–20:00, Σάββατο 11:00–13:00

Χώρος: Pylon Art & Culture [Αθηνών 1Α, 3041 Λεμεσός]