Η μεγαλύτερη πολιτιστική διοργάνωση στην Τσεχία, το διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου, μόλις ξεκινά στη λουτρόπολη του Κάρλοβι Βάρι.
Οι ηθοποιοί Ντάστιν Χόφμαν, Μάγκι Τζίλενχαλ, Τζέσι Άιζενμπεργκ, Ζιλιέτ Μπινός, Τζέφρι Ράιτ, Χάρβεϊ Καϊτέλ, Κάιρα Σέντγουικ, Κέβιν Μπέικον, ο διευθυντής φωτογραφίας Ρόμπερτ Ρίτσαρντσον και πολλοί ακόμη θα δώσουν το παρών στην ετήσια γιορτή για να χαιρετήσουν τους θαυμαστές και τους φίλους του σινεμά ή για να παραλάβουν την Κρυστάλλινη Σφαίρα για την εξαιρετική συμβολή τους στον παγκόσμιο κινηματογράφο.
Φέτος, το φεστιβάλ θα προβάλει 12 ταινίες στο κύριο διαγωνιστικό τμήμα, 12 στο διαγωνιστικό πρόγραμμα Proxima, 12 σε ειδικές προβολές και δεκάδες ακόμη μεγάλου μήκους ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ. Συνολικά θα παρουσιαστούν έως και 200 ταινίες.
Χρόνος, παράδοση και «γλυκά αρ νουβό»
Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι είναι το δεύτερο παλαιότερο φεστιβάλ κινηματογράφου στον κόσμο μετά τη Βενετία. Ιδρύθηκε το 1946 και φέτος γιορτάζει τα 80 χρόνια του, αν και πρόκειται μόλις για την 60ή διοργάνωση.
Αυτό οφείλεται στο ότι στο παρελθόν ήταν το μοναδικό φεστιβάλ κινηματογράφου Κατηγορίας Α που είχε οριστεί για το ανατολικό μπλοκ και επομένως υποχρεωνόταν να εναλλάσσεται κάθε χρόνο με τη Μόσχα από το 1959 έως το 1993.
Επιβίωσε τη σκληρή κομμουνιστική περίοδο της δεκαετίας του 1950, την εισβολή του 1968 και την επακόλουθη «κανονικοποίηση» της δεκαετίας του 1970 και του 1980.
Ωστόσο, μετά τη «Βελούδινη Επανάσταση» της δεκαετίας του 1990, λίγο έλειψε να πάψει να υπάρχει. Εμφανίστηκε ανταγωνισμός με τη μορφή του φεστιβάλ Golden Golem, που διεξαγόταν στην Πράγα. Εκείνο το φεστιβάλ όμως σταμάτησε οριστικά ύστερα από μόλις δύο χρόνια.
Ο δημοφιλής ηθοποιός Γίρι Μπαρτόσκα ανέλαβε να οργανώσει το φεστιβάλ και το 1994, μαζί με τη γνώστρια του κινηματογράφου Εύα Ζαορολόβα, το αναζωογόνησαν. Υπό την καθοδήγησή τους, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι έγινε η σημαντικότερη διοργάνωση στο πρώην «ανατολικό μπλοκ». Φρόντισαν να αποκοπεί από τη Μόσχα και το βασικό όραμα του Μπαρτόσκα ήταν ότι το φεστιβάλ πρέπει να παραμείνει στο Κάρλοβι Βάρι.
«Μια μεγάλη πόλη αραιώνει το φεστιβάλ», λέει ο Γίρι Μπαρτόσκα στο ντοκιμαντέρ των Μίλαν Κούχυνκα και Γιούρασεκ «Musíme to zarámovat!» («We've Got To Frame It!»). «Ενώ το Κάρλοβι Βάρι – που ο Λε Κορμπιζιέ περιέγραψε ως “συγκέντρωση από γλυκά αρ νουβό”, κάτι υπέροχο – σε κλείνει μέσα του. Στην Πράγα ένας δημοσιογράφος μπορεί να πει: “Είναι τρεις, θα ταΐσω τα παιδιά και θα πεταχτώ στο καθαριστήριο”. Όχι στο Κάρλοβι Βάρι· εκεί πρέπει να είσαι εκεί και να μιλάς για τον κινηματογράφο…»
Τα πρώτα χρόνια ήταν πολύ δύσκολα, καθώς ο τότε υπουργός Πολιτισμού αποφάσισε να μην στηρίξει καθόλου το φεστιβάλ κινηματογράφου στο Κάρλοβι Βάρι. Ο Γίρι Μπαρτόσκα αναγκάστηκε να υπογράψει μια μεγάλη συναλλαγματική ώστε να μπορέσει να πραγματοποιηθεί το φεστιβάλ. Τίμησε αυτή τη δέσμευση με καλή πίστη και το φεστιβάλ μπόρεσε να συνεχίσει και να αναπτυχθεί.
«Καθοριστικό ήταν ότι ο πρώην πρόεδρος του φεστιβάλ, ο Γίρι Μπαρτόσκα, ήταν ένας πολύ γνωστός Τσέχος ηθοποιός με εξαιρετικά στενές σχέσεις με τον Βάτσλαβ Χάβελ, στενός φίλος του πρώην πρωθυπουργού Βάτσλαβ Κλάους, και μπορούσε να μιλήσει με ιδιωτικές εταιρείες, με χορηγούς. Η φήμη του έφερε αυτούς τους επενδυτές και χορηγούς στο φεστιβάλ», δήλωσε στο Euronews ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι, Κριστόφ Μούχα.
Ο πρόεδρος του φεστιβάλ Γίρι Μπαρτόσκα πέθανε πριν από την 59η διοργάνωση του φεστιβάλ, το 2025. Κανείς δεν έχει αναλάβει αυτόν τον ρόλο και πλέον το φεστιβάλ διοικείται από μια τριανδρία: τον εκτελεστικό διευθυντή Κριστόφ Μούχα, τον καλλιτεχνικό διευθυντή Kάρελ Οχ και τον διευθυντή παραγωγής Πέτρ Λίντιμερ. Διαχειρίζονται το φεστιβάλ με προϋπολογισμό περίπου 10 εκατομμυρίων ευρώ (250 εκατ. τσεχικές κορώνες), ο οποίος χρηματοδοτείται κυρίως από χορηγούς. Περίπου το 20% προέρχεται από το κράτος, το 10% από την πόλη και την περιφέρεια του Κάρλοβι Βάρι και το 70% από ιδιωτικούς χορηγούς. Σε άλλα παρόμοια φεστιβάλ συμβαίνει συνήθως το αντίστροφο.
Δύναμη στους πολίτες
Κάθε χρόνο, το φεστιβάλ προβάλλει περισσότερες από 180 ταινίες μεγάλου μήκους και μερικές δεκάδες ταινίες μικρού μήκους από όλον τον κόσμο. Στην περσινή διοργάνωση συμμετείχαν σχεδόν 10.000 διαπιστευμένοι επισκέπτες, 411 σκηνοθέτες, 1.055 διαπιστευμένοι επαγγελματίες και 557 Τσέχοι και ξένοι δημοσιογράφοι.
Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ πραγματοποιήθηκαν 465 προβολές με περισσότερα από 128.000 εισιτήρια. Συνολικά παρουσιάστηκαν 175 ταινίες, μεταξύ των οποίων 108 ταινίες μυθοπλασίας μεγάλου μήκους, 23 μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ και 44 ταινίες μικρού μήκους. Σε 156 προβολές οι δημιουργοί των ταινιών παρουσίασαν προσωπικά τα έργα τους.
«Αυτό που κάνει ξεχωριστό το Κάρλοβι Βάρι είναι ότι ο καθένας μπορεί να έρθει και απλώς να αγοράσει ένα εισιτήριο», λέει ο Κριστόφ Μούχα. «Ένα εισιτήριο κοστίζει λιγότερο από 3 ευρώ και αυτό είναι που κάνει το φεστιβάλ ξεχωριστό. Δεν χρειάζεται να είσαι επαγγελματίας, δεν χρειάζεται να είσαι κινηματογραφιστής, δεν χρειάζεται να δουλεύεις στον χώρο· μπορείς απλώς να πας στο Κάρλοβι Βάρι και να δεις ταινίες».
Γι’ αυτό το φεστιβάλ είναι τόσο δημοφιλές, ειδικά στους νέους. Χιλιάδες άνθρωποι το επισκέπτονται κάθε χρόνο, παρότι πρέπει να κοιμούνται σε σκηνές στα οργανωμένα κάμπινγκ. Ονομάζονται «backpackers» και οι αίθουσες προβολών είναι γεμάτες από αυτούς.
Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι συνεχίζεται έως τις 11 Ιουλίου.
ΠΗΓΗ: euronews.com