Είκοσι χιλιάδες γυναίκες βαδίζουν προς τα Union Buildings της Πρετόριας το 1956. Δεκαετίες αργότερα, queerάνθρωποι διασχίζουν τους δρόμους της Λευκωσίας. Στα έλη του Ιράκ, παιδιά συνεχίζουν να πηγαίνουν σχολείο. Στον Αμαζόνιο, αυτόχθονες γυναίκες υπερασπίζονται τη γη τους. Στην Μπανγκόκ, η καθημερινή ύπαρξη μιας σεξεργάτριας γίνεται ένας άλλος τρόπος να μιλήσουμε για χώρο, σώμα και εξουσία. Πόσο διαφορετικές μπορεί να είναι οι μορφές της αντίστασης και να εξακολουθούν να συνδέονται μεταξύ τους; Αυτό το ερώτημα διατρέχει το Daughters of the Tallest Tree, μια ανθολογία πέντε σύντομων ντοκιμαντέρ που γεννήθηκε μέσα από το Global Feminist Pitch του Heinrich Böll Foundation και θα προβληθεί τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026, η ώρα 19.00, στο πλαίσιο του Queer Wave 2026. Με αφορμή την προβολή, ο «Π» συνομιλεί με την Τ/Κ δημιουργό Florenza Deniz İncirli, τη Νοτιοαφρικανή σκηνοθέτιδα Godisamang Khunou και την παραγωγό Merima Šišić από την Global Unit for Feminism and Gender Democracy του Heinrich Böll Foundation, για τις ιστορίες πίσω από τις ταινίες, τη μνήμη, τον δημόσιο χώρο και το πώς μια καθημερινή πράξη μπορεί να αποκτήσει πολιτικό βάρος.

Merima Šišić

Γιατί ήταν σημαντικό να τοποθετηθούν αυτές οι πέντε τόσο διαφορετικές ιστορίες στην ίδια ανθολογία; Τι βλέπεις ότι συνδέει μια queer διαμαρτυρία στην Κύπρο με έναν ιστορικό αγώνα στη Νότια Αφρική ή με την περιβαλλοντική αντίσταση στον Αμαζόνιο;

Η αρχική ιδέα ήταν το Daughters of the Tallest Tree να είναι μια ταινία που θα ενέπνεε μέσα από ιστορίες διαμαρτυρίας και αντίστασης. Στη φαντασία μας θα είχε θορυβώδεις δρόμους, χρώματα και πλήθη ανθρώπων, μέσα σε διαφορετικά πολιτικά και πολιτισμικά πλαίσια.

Όταν όμως ξεκίνησε η διαδικασία επιλογής και εξετάσαμε όλες τις προτάσεις για τις ταινίες, συνειδητοποιήσαμε ότι αυτό που εμείς φανταζόμασταν ως αντίσταση και διαμαρτυρία δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα τόσων πολλών ανθρώπων. Τα πολιτικά και πολιτισμικά πλαίσια είναι πολύ διαφορετικά και όλες οι χώρες, η Κύπρος, η Νότια Αφρική, το Εκουαδόρ, έχουν τους δικούς τους αγώνες, συγκεκριμένους και σημαντικούς για την καθεμία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι συνδέονται λιγότερο μεταξύ τους.

Ο κοινός παρονομαστής είναι η εξουσία, αυτή είναι που θέτει αυτά τα γεγονότα σε κίνηση. Και κάποιες φορές υπάρχει περισσότερη αντίσταση και διαμαρτυρία στην ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη απ' ό,τι στις πιο θορυβώδεις και μαζικές πορείες διαμαρτυρίας. Αποφασίσαμε, λοιπόν, να κρατήσουμε αυτό το κοινό νήμα, παρουσιάζοντας παράλληλα αυτές τις διαφορετικές πραγματικότητες μέσα στην ανθολογία.

Έχοντας πλέον δει τις πέντε ιστορίες μαζί, υπήρξε κάποια σύνδεση μεταξύ τους που δεν είχατε προβλέψει όταν ξεκινούσε το Global Feminist Pitch;

Πιστεύω ότι τα σημαντικότερα μαθήματα από αυτό το Global Feminist Pitch έγιναν σαφή για μένα ήδη νωρίτερα στη διαδικασία: το πώς τόσο διαφορετικές περιοχές μπορούν να συνδέονται μέσα από τα ίδια πράγματα και πώς, σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να είμαστε τόσο διαφορετικοί λόγω του πολιτικού ή πολιτισμικού μας υπόβαθρου, αλλά παρ' όλα αυτά να βρίσκουμε κοινό έδαφος. Όλα τα υπόλοιπα είναι προκαταλήψεις ή προϋπάρχουσες αντιλήψεις.

Μία από αυτές ήταν και η συγκεκριμένη ιδέα που είχαμε για το πώς πρέπει να μοιάζουν η διαμαρτυρία και η αντίσταση. Κοιτάζοντας τώρα τις ταινίες, βλέπω την ανθεκτικότητα, την επιμονή, την αντίσταση, τη διαμαρτυρία. Μπορούν να πάρουν αμέτρητες μορφές, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν και είναι ορατές μέσα στις ταινίες.

Το πρότζεκτ μιλά συγκεκριμένα για μια ηθική αναπαράσταση που αντιστέκεται στο spectacle. Πρακτικά, τι σήμαινε αυτό για τις δημιουργούς; Υπήρχαν συζητήσεις ή ακόμη και δύσκολες αποφάσεις γύρω από το τι δεν έπρεπε να κινηματογραφηθεί ή να συμπεριληφθεί;

Τα ζητήματα αυτά συζητήθηκαν από τα αρχικά στάδια του Global Feminist Pitch. Ήταν σημαντικό όλες οι πλευρές να έχουν επίγνωση των επιπτώσεων που θα μπορούσε να έχει κάθε ταινία, της σημασίας της συναίνεσης και του τρόπου με τον οποίο οι ίδιοι οι άνθρωποι που συμμετείχαν ήθελαν να μεταφερθούν οι ιστορίες τους. Πάνω απ' όλα, έπρεπε να διασφαλιστεί ότι κανένας άνθρωπος, είτε μπροστά είτε πίσω από την κάμερα, δεν θα αντιμετώπιζε συνέπειες εξαιτίας αυτού του project.

Υπήρξαν, φυσικά, δύσκολες αποφάσεις που έπρεπε να πάρουμε και να αποδεχτούμε στην πορεία. Ένα παράδειγμα είναι η ταινία Al-Ahwar από το Ιράκ. Αρχικά, η ταινία επρόκειτο να ακολουθήσει μια γνωστή υπερασπίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της εκπαίδευσης των παιδιών. Η πρωταγωνίστρια, όμως, βρέθηκε αντιμέτωπη με τεράστια πολιτική πίεση και έγινε σαφές ότι η ταινία και η επιπλέον δημοσιότητα γύρω από τον αγώνα της θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή της.

Έτσι, συμφωνήσαμε να συνεχίσουμε την ταινία στρέφοντας το βλέμμα στους αποδέκτες του δικού της ακτιβισμού, αλλά και των προσπαθειών άλλων ανθρώπων, στα παιδιά των ελών.

Μπορεί ο κινηματογράφος να δημιουργήσει πραγματική διακρατική αλληλεγγύη ή υπάρχει ένα σημείο όπου η «ορατότητα» μιας ιστορίας δεν αρκεί πλέον; Τι πρέπει να ακολουθεί μετά την προβολή;

Πιστεύω ότι μπορεί, και αυτός είναι ο λόγος που το Global Feminist Pitch στράφηκε στον κινηματογράφο. Μπορούμε να παρακολουθούμε τις ειδήσεις και να διαβάζουμε εφημερίδες ή ακαδημαϊκά άρθρα, όμως τίποτα δεν μένει στους ανθρώπους όσο η τέχνη, σε όλες τις μορφές της.

Μια ταινία είναι σχεδόν μια βιωμένη εμπειρία, σε βυθίζει μέσα της. Μπορείς να ζήσεις αμέτρητες ζωές και να μοιραστείς αμέτρητες εμπειρίες που δεν είναι δικές σου. Ξυπνά την ενσυναίσθηση και, φυσικά, ο τελικός στόχος είναι πάντοτε η αλληλεγγύη.

Χρειάζεται να δημιουργούμε τέχνη, χρειάζεται να τη βιώνουμε και χρειάζεται να μιλάμε γι' αυτήν. Και δεν πρέπει να αποσυνδεόμαστε από το πολιτικό πλαίσιο για χάρη της ευκολίας ή της αποδοχής.

Για μένα, δεν υπάρχει «μετά την προβολή», γιατί αυτό που προηγείται είναι ακόμη πιο σημαντικό. Περισσότερη χρηματοδότηση, περισσότερη στήριξη, περισσότερο θάρρος, περισσότερες συζητήσεις και περισσότεροι χώροι για τους καλλιτέχνες.

Florenza Deniz İncirli

Πες μας λίγα λόγια για την ιστορία που αφηγείσαι γύρω από την LGBTQ+ κουλτούρα διαμαρτυρίας στην Κύπρο. Ποια πρόσωπα ακολουθείς και πού τα συναντάμε;

Η ιστορία που εξερευνούμε βρίσκεται στη διασταύρωση της αντιμιλιταριστικής και της LGBTQ+ οργάνωσης στον βορρά. Ακολουθούμε την πορεία καθώς διασχίζει την εμπορική λεωφόρο Dereboyu με κατεύθυνση προς τα κυβερνητικά κτήρια και στη συνέχεια προς την πλατεία ανάμεσα στο Büyük Han και το Hoi Polloi.

Η αφήγηση ξεδιπλώνεται μέσα από τις στοχαστικές τοποθετήσεις της τραγουδίστριας, καλλιτέχνιδας και πολύ αγαπημένης μου φίλης Tahini Molasses, καθώς και του Erman Dolmacı, ενός ακτιβιστή και ακαδημαϊκού που έχει προσφέρει πάρα πολλά στο κίνημα σε ολόκληρο το νησί.

Η ταινία αφορά, επίσης, τη διεκδίκηση του δημόσιου χώρου. Τι σημαίνει για σένα το να καταλαμβάνει μια queer κοινότητα ορατά έναν χώρο από τον οποίο ιστορικά μπορεί να είχε αποκλειστεί ή στον οποίο δεν αισθανόταν ασφαλής;

Εμείς, οι queer άνθρωποι, οι καλλιτέχνες, οι άνθρωποι της Αριστεράς, γνωρίζουμε όλοι τη σημασία της πλατείας δίπλα στο Hoi Polloi ή του δρόμου έξω από το NIMAC κατά τη διάρκεια του Queer Wave. Ήθελα να παρουσιάσω τη συλλογική μας παρουσία στον δημόσιο χώρο ως κάτι ισχυρό και ανατρεπτικό.

Η πρώτη μου συνάντηση με το Pride στην Κύπρο έγινε τυχαία. Είδα το πλήθος μέσα στα τείχη και το ακολούθησα μέχρι την πλατεία. Και έκλαψα, γιατί δεν ήξερα ότι ήμασταν τόσοι πολλοί. Δεν μπορώ να φανταστώ πόσοι άλλοι άνθρωποι είχαν την ίδια εμπειρία, βλέποντας ένα εμφανώς queer πλήθος να μεγαλώνει μέσα σε μια μικρή γωνιά της Κύπρου.

Οι queer άνθρωποι και οι γυναίκες δεν αισθάνονται απαραίτητα πάντα ασφαλείς όταν βρίσκονται μόνοι τη νύχτα. Μέσα όμως από τη συλλογικότητά μας, μπορούμε να διεκδικήσουμε ξανά αυτόν τον δημόσιο χώρο.

Πώς διασταυρώνονται η αποικιοκρατική ιστορία της Κύπρου, η διαίρεση και οι διαφορετικές εθνικές αφηγήσεις με την queer ταυτότητα και το ερώτημα τού ανήκειν στην ταινία σου;

Το ζήτημα του ανήκειν είναι δύσκολο, όταν τόσες πολλές αφηγήσεις είναι βαθιά εμποτισμένες με τον εθνοεθνικισμό. Οι queer άνθρωποι βρίσκονται συχνά στην πρώτη γραμμή πρωτοβουλιών οικοδόμησης της ειρήνης σε όλη την Ιστορία της Κύπρου και κάθε άνθρωπος που συμβάλλει στην ειρήνη στο νησί, μέσα από τον διάλογο, τη διαμαρτυρία, τη γενναιοδωρία, τη φροντίδα, τις αντιρατσιστικές, αντιιμπεριαλιστικές, φιλο-LGBTQ+ και αντικαπιταλιστικές αξίες, θα πρέπει να αισθάνεται ότι ανήκει.

Πιστεύω ότι, ως λαός, πρέπει να έχουμε επίγνωση της δύναμής μας να κινητοποιούμαστε συλλογικά προς δημιουργικά αποτελέσματα. Έχουμε αποικιοκρατηθεί επανειλημμένα και υπάρχουν πολλοί ακαδημαϊκοί, καλλιτέχνες και στοχαστές που έχουν συμβάλει στη διερεύνηση του παρελθόντος και του παρόντος μας, θέτοντας τα θεμέλια για τη γνώση που έχουμε σήμερα. Προσπαθώ να ενσωματώσω όλα αυτά στην ταινία μέσα από τις πολλαπλές φωνές της. 

Η queer ορατότητα βιώνεται διαφορετικά στις δύο πλευρές της Κύπρου; Και πώς μπορείς να μιλήσεις γι' αυτές τις διαφορές χωρίς να παρουσιάσεις τη μία πλευρά ως απλώς «πιο προοδευτική» από την άλλη;

Η queer ορατότητα βιώνεται διαφορετικά στις δύο πλευρές της Κύπρου, αλλά κάποιες φορές ακούω queer ανθρώπους να λένε ότι αισθάνονται πιο ασφαλείς στην «άλλη πλευρά», ανεξάρτητα από το ποια πλευρά είναι η δική τους.

Μίλησα από τη θέση μιας τουρκόφωνης Κύπριας και πιστεύω ότι, παρόλο που έχουμε διασταυρούμενες ταυτότητες, αυτές διαφοροποιούνται ανάλογα με την εθνοτική καταγωγή, τη θρησκεία και την κοινωνική τάξη. Οι εμπειρίες των queer ανθρώπων στο νησί διαφέρουν ανάλογα με το αν προέρχονται από ένα χωριό ή μια μεγαλύτερη πόλη, αν βρίσκονται στη διασπορά ή στο νησί.

Διαφέρουν επίσης μεταξύ των queer μεταναστών, ανάλογα με το πλαίσιο, τη φυλετικοποίηση και τον τόπο στον οποίο βρίσκονται. Υπάρχουν πάρα πολλοί άξονες που διαφοροποιούν αυτές τις εμπειρίες και προσπαθώ να μιλώ για όσα γνωρίζω, χωρίς να προσποιούμαι ότι αυτά αντιπροσωπεύουν κάθε εμπειρία.

Πώς αλλάζει η σχέση δημιουργού και υποκειμένου όταν κινηματογραφείς μια κοινότητα στην οποία βρίσκεσαι και η ίδια κοντά; Υπήρξαν στιγμές κατά τις οποίες αισθάνθηκες ότι έπρεπε να κάνεις πίσω ή να αφήσεις την κάμερα στην άκρη;

Υπάρχει μια εγγενής δυναμική εξουσίας ανάμεσα στον κινηματογραφιστή και το υποκείμενο, και πιστεύω ότι πρέπει να την εξετάζουμε και να την αμφισβητούμε διαρκώς. Η Tahini Molasses είναι μία από τις πιο στενές μου φίλες, ένας ευγενικός, γενναιόδωρος και εξαιρετικά ταλαντούχος άνθρωπος, με οξύ και κριτικό πνεύμα. Είδε αρκετές διαφορετικές εκδοχές της ταινίας. Η πρόσκλησή μου προς εκείνη αφορούσε μια μικρή πτυχή της ιστορίας της, να συμμετάσχει μαζί με τον Erman Dolmacı και εμένα στην αφήγηση αυτής της πορείας και της ιστορίας της.

Ως δημιουργός, πρέπει να διασφαλίζεις ότι το υποκείμενο διατηρεί τη δική του δυνατότητα δράσης και ότι η διαδικασία του μοντάζ δεν διαστρεβλώνει το μήνυμά του. Η ευρύτερη κοινότητα, από την άλλη, έχει συνηθίσει να με βλέπει σε εκδηλώσεις με μια μικρή βιντεοκάμερα στο χέρι. Κάποιες φορές το κάνω για να διατηρήσω μια στιγμή και κάποιες άλλες για να διαμεσολαβήσω τη δική μου εμπειρία της. Επεξεργάζομαι τον χρόνο μέσα από την καταγραφή και έχω μια έμφυτη ανάγκη να συλλέγω υλικό για τις επόμενες γενιές. Αυτό δεν θα είναι το τελευταίο έργο που κάνω γύρω από την queer ζωή στο νησί. Θέλω να συνεχίσω να συνδημιουργώ μια ξεχωριστή οπτική γλώσσα γύρω από αυτήν.

Υπήρξε κάποια στιγμή, κάποιο πρόσωπο ή κάποια εικόνα κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο κατανοούσες εσύ η ίδια τη φεμινιστική ή queer αντίσταση στην Κύπρο;

Ο Erman Dolmacı είναι ένα πραγματικό αποθετήριο γνώσης. Μου αφηγήθηκε τόσες πολλές ιστορίες από την ιστορία της queer αντίστασης στην Κύπρο που με συγκίνησαν βαθιά, αλλά, λόγω της διάρκειας της ταινίας, δεν μπορέσαμε να τις συμπεριλάβουμε. Αυτές οι ιστορίες άλλαξαν εντελώς όσα γνώριζα για το LGBTQ+ κίνημα και με ενέπνευσαν. Η φεμινιστική και queer αντίσταση στο νησί είναι η οικοδόμηση κοινότητας και η συλλογικότητα. Δεν θα μπορούσα να έχω κάνει αυτή την ταινία χωρίς τη στήριξη τόσων ανθρώπων και θέλω να μπορέσω να επιστρέψω αυτή τη στήριξη στο δεκαπλάσιο. Αντίσταση είναι να χτίζουμε εναλλακτικά συστήματα και μεθόδους, με τη συλλογική εργασία ως θεμέλιο.

Godisamang Khunou

Ας ξεκινήσουμε από την ίδια την ιστορία του Tea Parties. Ποια ιστορική στιγμή βρίσκεται στο επίκεντρο της ταινίας και μέσα από ποια πρόσωπα και ιστορίες επιλέγεις να την προσεγγίσεις;

Το Tea Parties εξετάζει τη μεγαλύτερη γυναικεία διαμαρτυρία στην ιστορία της Νότιας Αφρικής, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 9 Αυγούστου 1956. Οι γυναίκες διαμαρτύρονταν ενάντια στους περιορισμούς που επιβάλλονταν στην ελεύθερη μετακίνηση των μαύρων γυναικών στις αστικές περιοχές. Είκοσι χιλιάδες γυναίκες, από όλες τις φυλές, συγκεντρώθηκαν στα Union Buildings, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης του απαρτχάιντ να εμποδίσει τη διαμαρτυρία. Η ημέρα εκείνη ανακηρύχθηκε αργότερα δημόσια αργία, η Ημέρα της Γυναίκας, η οποία εξακολουθεί να γιορτάζεται μέχρι σήμερα.

Επιστρέφεις στις Lillian Ngoyi και Helen Joseph, σχεδόν 70 χρόνια μετά την πορεία των 20.000 γυναικών. Τι ήταν αυτό που σε έκανε να επιστρέψεις σε αυτές τις δύο γυναίκες και τι ανακάλυψες γι' αυτές που δεν γνώριζες πριν ξεκινήσεις;

Αυτό που ανακάλυψα για τις δύο γυναίκες αντικατοπτρίζεται ουσιαστικά και στον τίτλο της ταινίας. Χρησιμοποιούσαν τα tea parties ως τρόπο για να πραγματοποιούν πολιτικές συγκεντρώσεις και να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους απέναντι στην κυβέρνηση του απαρτχάιντ, όταν δικάζονταν για προδοσία και κατηγορούνταν ότι επιχειρούσαν να ανατρέψουν την κυβέρνηση.

Οι πολιτικές συγκεντρώσεις ήταν παράνομες, οι κοινωνικές συναθροίσεις όμως επιτρέπονταν. Έτσι, τα tea parties έγιναν ένας τρόπος για να μπορούν να συναντιούνται, και τελικά να κερδίσουν την υπόθεσή τους μετά τη διαμαρτυρία.

Κατά την έρευνά σου, υπήρξε κάτι που σε εξέπληξε ή που θεωρείς ότι έχει παραμεριστεί από την κυρίαρχη αφήγηση γύρω από την πορεία του 1956;

Η έρευνά μας δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την ανεκτίμητη συμβολή του Robben Island Museum. Συχνά γιορτάζουμε τις δημόσιες αργίες χωρίς να γνωρίζουμε τις λεπτομέρειες των γεγονότων που οδήγησαν σε αυτές. Εγώ, για παράδειγμα, δεν γνώριζα τις προκλήσεις που αντιμετώπισαν αυτές οι γυναίκες τις ημέρες πριν από τη διαμαρτυρία.

Οι δημόσιες συγκοινωνίες είχαν διακοπεί και η κυβέρνηση έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι της για να εμποδίσει την κινητοποίηση. Οι επικεφαλής της διαμαρτυρίας δεν διέθεταν τους απαραίτητους πόρους. Κι όμως, χιλιάδες γυναίκες κατάφεραν να φτάσουν εκεί, προσποιούμενες ότι πήγαιναν σε γάμους, ποδοσφαιρικούς αγώνες ή άλλες κοινωνικές εκδηλώσεις, παρ' όλα τα εμπόδια που είχαν τεθεί μπροστά τους.

Η ταινία κοιτάζει πίσω σε μια ιστορική στιγμή γυναικείας αντίστασης, αλλά η Νότια Αφρική σήμερα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολύ υψηλά επίπεδα έμφυλης βίας και ανισότητας. Πόσο διαφορετικό είναι το πεδίο της φεμινιστικής αντίστασης σήμερα;

Μου ραγίζει την καρδιά το γεγονός ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν βία και ανισότητα. Την περασμένη χρονιά, η έμφυλη βία χαρακτηρίστηκε επισήμως Εθνική Καταστροφή, μετά από αίτημα ενός εκατομμυρίου ανθρώπων μέσω ψηφίσματος της Women For Change. Εκατομμύρια άνθρωποι ξάπλωσαν στο έδαφος σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ οι γυναίκες της Νότιας Αφρικής σταμάτησαν τη χώρα για μία ημέρα, ντυμένες στα μαύρα, ενόψει της Συνόδου της G20, απαιτώντας δράση, λογοδοσία και επείγουσα ανταπόκριση.

Ωστόσο, το ζήτημα δεν αντιμετωπίστηκε ως εθνική καταστροφή. Την ίδια εβδομάδα, στα ανατολικά του Γιοχάνεσμπουργκ, ανακαλύπτονταν καθημερινά νεκρά σώματα γυναικών. Η βία βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Ως νέα γυναίκα από τη Νότια Αφρική, άλλαξε η δημιουργία αυτής της ταινίας την προσωπική σου σχέση με αυτή την ιστορία; Τι κράτησες μαζί σου μετά την ολοκλήρωσή της;

Το τραγούδι και τα τραγούδια του αγώνα συνόδευαν τις διαμαρτυρίες της αντίστασης ενάντια στο απαρτχάιντ. Η μοντέζ μας, Khulekani Mayisa, ήταν έγκυος όσο έκανε το μοντάζ της ταινίας και άκουγε ξανά και ξανά το τραγούδι «Malibongwe». Το τραγούδι σημαίνει «είθε να υμνηθούν οι γυναίκες», ενώ υπάρχει και μια άλλη σημασία, «είθε να υμνούμε τον Κύριο». Όταν γεννήθηκε το αγοράκι της, το ονόμασε Malibongwe. Αυτό που κρατώ εγώ από αυτή την ιστορία είναι ότι πρέπει να γιορτάζουμε τις γυναίκες. Πρέπει να κοιτάζουμε τα προβλήματα και τους αγώνες μας, αλλά είναι εξίσου σημαντικό να γιορτάζουμε και να αναγνωρίζουμε πόσο μακριά έχουμε φτάσει και το μεγαλείο μας. Τα τραγούδια μας πρέπει να είναι τραγούδια ύμνου και αγάπης, όχι μόνο τραγούδια αγώνα και πόνου.