Το βραβευμένο ντοκιμαντέρ NAZA ετοιμάζεται να κυκλοφορήσει στις κινηματογραφικές αίθουσες 56 χωρών, μεταξύ των οποίων και αρκετές ευρωπαϊκές. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όπου απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής.
Σύμφωνα με την επίσημη σύνοψή του, το NAZA εξετάζει λεπτομερώς τους μηχανισμούς πίσω από τις ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα και τον θάνατο Παλαιστινίων αμάχων. Βασίζεται σε δημοσιογραφικές έρευνες που δημοσιεύθηκαν μεταξύ 2023 και 2025 από το ισραηλινοπαλαιστινιακό +972 Magazine, το εβραϊκό Local Call και τον Guardian.
Η κινηματογραφική διανομή, σε συνεργασία με τη γαλλική εταιρεία MK2 Films, προγραμματίζεται για τα τέλη Σεπτεμβρίου και τον Οκτώβριο. Ανάμεσα στις χώρες όπου θα προβληθεί βρίσκονται το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Γερμανία, η Ιταλία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Πολωνία, η Ελλάδα, η Δανία και η Νορβηγία, καθώς και ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, η Ιαπωνία, το Χονγκ Κονγκ, η Ταϊλάνδη, η Βραζιλία και χώρες της Κεντρικής Αμερικής.
Μετά την ολοκλήρωση της κινηματογραφικής διανομής, το NAZA θα είναι διαθέσιμο δωρεάν μέσω της ιστοσελίδας του Guardian.
Σύμφωνα με ανακοίνωση, η ταινία έχει επίσης προταθεί σε διανομείς και κινηματογράφους στο Ισραήλ, ενώ ο Guardian ανέφερε ότι εξετάζονται τρόποι ώστε να μπορέσει να προβληθεί και στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.
«Το NAZA βασίζεται σε αυστηρή δημοσιογραφική έρευνα που δημοσιεύτηκε τα τελευταία τρία χρόνια», δήλωσε ο Harry Davies, δημοσιογράφος ερευνητικού ρεπορτάζ του Guardian και ένας από τους παραγωγούς της ταινίας. Όπως πρόσθεσε, πρόκειται ταυτόχρονα για ένα κινηματογραφικό έργο που σύντομα θα μπορεί να φτάσει σε θεατές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Γυρισμένο μυστικά στο Τελ Αβίβ
Το NAZA γυρίστηκε υπό συνθήκες μυστικότητας, κατά τη διάρκεια της νύχτας, σε ταράτσες του Τελ Αβίβ, ενώ ο πόλεμος στη Γάζα βρισκόταν σε εξέλιξη.
Στην ταινία μιλούν 24 στελέχη των ισραηλινών στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών, στρατιώτες και πληροφοριοδότες. Περιγράφουν τις διαδικασίες επιλογής στόχων και επιθέσεων, υποστηρίζοντας ότι πλήγματα πραγματοποιούνται ακόμη και όταν είναι γνωστή η παρουσία αμάχων στις συγκεκριμένες περιοχές.
Από εκεί προέρχεται και ο τίτλος της ταινίας. Το «NAZA» παραπέμπει, σύμφωνα με τους δημιουργούς, στον όρο «Nezek Agavi», που σημαίνει «παράπλευρες απώλειες» και χρησιμοποιείται για τον αναμενόμενο αριθμό αμάχων που ενδέχεται να σκοτωθούν σε μια αεροπορική επιδρομή στη Γάζα.
Τα πρόσωπα και οι φωνές όσων συμμετέχουν στο ντοκιμαντέρ έχουν αλλοιωθεί ψηφιακά για την προστασία της ταυτότητάς τους.
Οι αντιδράσεις στο Ισραήλ
Μετά την πρεμιέρα του στη Βενετία, το NAZA και οι Ισραηλινοί σκηνοθέτες του, Yuval Abraham και Rachel Szor, βρέθηκαν στο επίκεντρο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης στο Ισραήλ.
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κατηγόρησε τους δημιουργούς ότι συμβάλλουν σε αυτό που χαρακτήρισε «παγκόσμια αντισημιτική υποκίνηση», επικρίνοντας παράλληλα την παρουσίαση των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων μέσα από την ταινία.
Έντονη ήταν και η αντίδραση του υπουργού Πολιτισμού Miki Zohar, ο οποίος χαρακτήρισε το ντοκιμαντέρ «απεχθές» και την τιμητική διάκρισή του στη Βενετία «σοκαριστική». Δήλωσε επίσης ότι θα κινηθεί για την αφαίρεση της ισραηλινής υπηκοότητας των δύο σκηνοθετών.
Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Itamar Ben-Gvir επιτέθηκε επίσης δημόσια στους Abraham και Szor, χαρακτηρίζοντάς τους «ντροπή» και καλώντας τους να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Στήριξη στους δημιουργούς
Οι αντιδράσεις αυτές προκάλεσαν με τη σειρά τους κύμα συμπαράστασης προς τους δύο κινηματογραφιστές.
Σαράντα τρεις ισραηλινές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση ζητώντας από τις αρχές να σταματήσουν, όπως ανέφεραν, την υποκίνηση και τις απειλές εναντίον των δημιουργών και να μην κινηθούν νομικά εναντίον των ίδιων ή των πηγών τους.
Περισσότεροι από 1.500 Ισραηλινοί κινηματογραφιστές υπέγραψαν επίσης κείμενο υπεράσπισης της «ελευθερίας της έκφρασης και της δημιουργίας» και εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους προς τους Rachel Szor και Yuval Abraham. Στο κείμενο γίνεται λόγος για μια πρωτοφανή εκστρατεία εναντίον των δημιουργών, με τους υπογράφοντες να εκφράζουν ανησυχία ακόμη και για τη σωματική τους ασφάλεια.
Τη στήριξή της στους κινηματογραφιστές εξέφρασε και η διευθύντρια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, Tricia Tuttle, τονίζοντας ότι οι καλλιτέχνες πρέπει να έχουν την ελευθερία να εξετάζουν κριτικά τον κόσμο γύρω τους και ότι η απάντηση στην τέχνη σε μια δημοκρατική κοινωνία πρέπει να είναι ο διάλογος και η κριτική και όχι ο εκφοβισμός ή η κρατική τιμωρία.
Οι Abraham και Szor είχαν συνεργαστεί προηγουμένως στο No Other Land, το οποίο κυκλοφόρησε το 2024 και επικεντρώνεται στη βία Ισραηλινών εποίκων εναντίον παλαιστινιακών κοινοτήτων στη Δυτική Όχθη. Η ταινία απέσπασε το Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ.
Το NAZA θα προβληθεί στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης στις 26 Σεπτεμβρίου. Στη συνέχεια θα ξεκινήσει η κινηματογραφική διανομή του στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ στις ευρωπαϊκές αίθουσες θα αρχίσει να προβάλλεται από τις 9 Οκτωβρίου. Στην Κύπρο θα προβληθεί στον κινηματογράφο ΠΑΝΘΕΟΝ τον Νοέμβριο.
Πηγή: euronews.com