Τη διαχρονική αξία της κυπριακής μουσικής και προφορικής παράδοσης ανέδειξε η προβολή του ντοκιμαντέρ του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ) «Η ηχώ της Κύπρου» (Echoes of Cyprus), μέσα από σπάνιες ηχογραφήσεις του 1953. Η προβολή πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, 9 Νοεμβρίου 2026, στο αμφιθέατρο της ιδιωτικής σχολής Ξένιον, στο Παραλίμνι.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΓΤΠ, ήταν ο δεύτερος σταθμός του ντοκιμαντέρ, μετά την πρεμιέρα του στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Λευκωσίας, και διοργανώθηκε σε συνεργασία με τον Δήμο Παραλιμνίου-Δερύνειας.
Σε σκηνοθεσία της Δανάης Στυλιανού και με βάση την έρευνα της εθνομουσικολόγου δρος Νικολέττας Δημητρίου, το ντοκιμαντέρ επιστρέφει στο καλοκαίρι του 1953. Τότε, ο Ελληνοαμερικανός φιλόλογος Τζέιμς Α. Νοτόπουλος και ο Δημήτριος Πετρόπουλος, ερευνητής του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, επισκέφθηκαν την Κύπρο και κατέγραψαν τους ήχους της με μαγνητόφωνο μπομπίνας.
Κατά την παραμονή τους στο νησί, οι δύο ερευνητές συγκέντρωσαν περισσότερες από οκτώ ώρες ηχογραφήσεων, με τραγούδια, προφορική ποίηση, τσιαττιστά και οργανική μουσική. Το πρωτότυπο του πολύτιμου αρχειακού υλικού φυλάσσεται στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και αποτελεί σημαντική μαρτυρία της μουσικής και προφορικής παράδοσης της Κύπρου.
Σε χαιρετισμό της, η διευθύντρια του ΓΤΠ, Αλίκη Στυλιανού, αναφέρθηκε στη γνωριμία της με τη δρα Νικολέττα Δημητρίου και στη συνεργασία που αναπτύχθηκε με αφορμή την πολυετή έρευνα της εθνομουσικολόγου στα αρχεία του Τζέιμς Α. Νοτόπουλου και του Δημήτριου Πετρόπουλου.
Όπως είπε, η «Ηχώ της Κύπρου» είναι αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας και εντάσσεται στην προσπάθεια του ΓΤΠ να αναδείξει και να προβάλει την ιστορία, τον πολιτισμό και την άυλη πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.
«Αποτελεί μέρος της προσπάθειας του ΓΤΠ για την ανάδειξη και προβολή της ιστορίας, του πολιτισμού και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου, φέρνοντας στο προσκήνιο πολύτιμο αρχειακό υλικό, αναδεικνύοντας τη διαχρονική του αξία μέσα από μια σύγχρονη οπτικοακουστική προσέγγιση», σημείωσε.
Η κ. Στυλιανού διαβεβαίωσε ότι το προσωπικό του ΓΤΠ θα συνεχίσει να εργάζεται για την καταγραφή, δημιουργία και προβολή του πολιτιστικού πλούτου της Κύπρου, φωτίζοντας άγνωστες πτυχές της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της.
Ο δήμαρχος Παραλιμνίου-Δερύνειας, Γιώργος Νικολέττος, τόνισε τη σημασία της διάσωσης των ιστορικών ηχητικών τεκμηρίων. Όπως ανέφερε, αυτά δίνουν στις νεότερες γενιές τη δυνατότητα να ακούσουν αυθεντικές φωνές του παρελθόντος και να κατανοήσουν βαθύτερα τις πολιτιστικές τους καταβολές.
Πρόσθεσε ότι η ανάδειξη της μουσικής και ποιητικής παράδοσης αποτελεί ουσιαστική επένδυση στη διαφύλαξη της πολιτιστικής ταυτότητας. Ευχαρίστησε το ΓΤΠ για τη συνεργασία και συνεχάρη τη δρα Νικολέττα Δημητρίου, τη σκηνοθέτρια Δανάη Στυλιανού και όλους τους συντελεστές της παραγωγής.
Για τη σημασία του αρχειακού υλικού μίλησε και η δρα Νικολέττα Δημητρίου, αναφερόμενη στην ενασχόλησή της με το αρχείο του Τζέιμς Νοτόπουλου κατά τη διάρκεια των διδακτορικών σπουδών της. Ανακοίνωσε επίσης ότι το 2027 προγραμματίζεται συνέκδοση του ΓΤΠ και του Κέντρου Λαογραφίας, με στόχο τη συνέχιση της ανάδειξης και αξιοποίησης του αρχειακού υλικού.
Η σκηνοθέτρια Δανάη Στυλιανού χαρακτήρισε πρόκληση την κινηματογραφική απόδοση του μουσικού και ηχητικού αρχείου του Νοτόπουλου. Επισήμανε ότι σχεδόν ολόκληρη η μουσική επένδυση του ντοκιμαντέρ προέρχεται από αυτές τις ιστορικές ηχογραφήσεις.
Η προβολή ολοκληρώθηκε με μουσική παράσταση, στην οποία συμμετείχαν ο Χρίστος Ισιδώρου στο πιθκιαύλιν, ο Θεοφάνης Θεοφάνους στο βιολί και ο Κυριάκος Μαρκουλλής στο λαούτο και στο τραγούδι.
Πηγή: ΚΥΠΕ