Το Οίκοθεν Βραβείο της Τάξης των Γραμμάτων και των Τεχνών για το 2026 θα απονεμηθεί στον σκηνοθέτη Ανδρέα Πάντζη, σύμφωνα με απόφαση της Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών. Η διάκριση αναγνωρίζει την πολυετή προσφορά του στην κινηματογραφική και θεατρική τέχνη, καθώς και τη συμβολή του στην καλλιτεχνική και πολιτιστική ζωή της Κύπρου.
Όπως αναφέρει η Ακαδημία, ο Πάντζης, με καταγωγή από την κατεχόμενη Αμμόχωστο, σπούδασε σκηνοθεσία στο Κρατικό Ινστιτούτο Κινηματογραφίας της Μόσχας. Μετεκπαιδεύτηκε επίσης στη θεατρική σκηνοθεσία στο Θέατρο Taganka, υπό τον Yuri Lyubimov, και στη σκηνοθεσία όπερας στο Μουσικό Θέατρο Stanislavski και Nemirovich-Danchenko της Μόσχας.
Η κινηματογραφική του δουλειά περιλαμβάνει ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ με κοινωνικό, ιστορικό και πολιτιστικό περιεχόμενο.
Η ταινία «Ο Βιασμός της Αφροδίτης» απέσπασε, μεταξύ άλλων, το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη στο 26ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1985, Ειδικό Βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Mannheim και τον Ορειχάλκινο Φοίνικα στο Valencia Mediterranean Film Festival. Τιμήθηκε επίσης με τα Κρατικά Βραβεία Σκηνοθεσίας και Μοντάζ του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας.
Διεθνή αναγνώριση γνώρισε και η «Σφαγή του Κόκορα», που κέρδισε σειρά βραβείων στο 37ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1996, καθώς και διακρίσεις σε φεστιβάλ στη Βάρνα, τη Ρώμη και τη Βαρκελώνη. Το 1997 βραβεύθηκε στη Βαρκελώνη ως Καλύτερη Ευρωπαϊκή Ταινία Μυθοπλασίας, ενώ το 1998 εκπροσώπησε την Ελλάδα στα Βραβεία Όσκαρ στην κατηγορία της Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.
Η ταινία «Το Τάμα» απέσπασε το Βραβείο FIPRESCI και το Τρίτο Βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο 42ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 2001, καθώς και βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Καΐρου το 2002.
Παράλληλα με τον κινηματογράφο, ο Πάντζης έχει μακρά δραστηριότητα στο θέατρο και την όπερα. Από το 1979 έως το 1981 διηύθυνε το Θεατρικό Εργαστήρι του Δημητρίειου Πολιτιστικού Κέντρου στη Λάρνακα, με δράση που συνδέθηκε με την καλλιέργεια της θεατρικής έκφρασης και την ανάδειξη νέων δημιουργικών δυνατοτήτων.
Το 2016, το 29ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου τον βράβευσε για το σύνολο της κινηματογραφικής του δημιουργίας. Το έργο του έχει επίσης αποτελέσει αντικείμενο αφιερωμάτων από πολιτιστικούς και κινηματογραφικούς φορείς, μεταξύ των οποίων η γερμανική Κινηματοθήκη «Kino Arsenal» του Βερολίνου και πολιτιστικοί οργανισμοί στην Κύπρο και την Ελλάδα.
Η απόφαση για την απονομή του βραβείου λήφθηκε κατά την 74η Συνεδρία της Ολομέλειας της Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών, στις 21 Οκτωβρίου 2026.
Το Οίκοθεν Βραβείο απονέμεται σε καταξιωμένες προσωπικότητες των επιστημών, των γραμμάτων ή των τεχνών, οι οποίες συνδέονται με την Κύπρο, έχουν σημαντική προσφορά και αναγνωρισμένα επιτεύγματα και έχουν συμβάλει καθοριστικά στην ανάπτυξη των αντίστοιχων τομέων στην Κύπρο ή στο εξωτερικό.
Πηγή: ΚΥΠΕ