Από τη συμμετοχή των πολιτών μέχρι την ένταξη μεταναστών, τη γυναικεία ενδυνάμωση και τις ευκαιρίες για τους νέους, εκπρόσωποι από τέσσερις χώρες της Μεσογείου αναζήτησαν κοινές λύσεις στη Λεμεσό.
Πώς μπορεί μια πόλη να ακούει καλύτερα τους πολίτες της; Πώς μπορούν οι τοπικές αρχές να συνεργάζονται πιο ουσιαστικά με τις κοινότητες που ζουν και δραστηριοποιούνται σε αυτές; Πώς αντιμετωπίζονται ζητήματα όπως η κοινωνική ένταξη, η συμμετοχή των νέων, η ισότητα των φύλων και η ενσωμάτωση των μεταναστών;
Αυτά ήταν μερικά από τα ερωτήματα που βρέθηκαν στο επίκεντρο του 1ου Συμποσίου Κοινοτικής Εμπλοκής του έργου TRANSFORMED, το οποίο φιλοξενήθηκε στη Λεμεσό από την Πολιτιστική Κίνηση Λεμεσού «ΕΠΙΛΟΓΗ» και συγκέντρωσε εκπροσώπους τοπικών αρχών, πανεπιστημίων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, κοινοτήτων μεταναστών και διεθνών εταίρων από την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιταλία και τον Λίβανο.
Σε μια εποχή όπου οι κοινωνίες μοιάζουν συχνά πιο διχασμένες παρά ενωμένες, το διήμερο στη Λεμεσό υπενθύμισε ότι η συνύπαρξη δεν χτίζεται από μόνη της. Όταν άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών, καταγωγών, εμπειριών και κοινοτήτων βρίσκουν χώρο να συναντηθούν, να μιλήσουν και να ακουστούν, τότε η διαφορετικότητα παύει να είναι κάτι που μας χωρίζει και γίνεται κάτι που μας φέρνει πιο κοντά. Πίσω από τους όρους «συμμετοχή», «ένταξη» και «κοινωνική συνοχή» βρίσκονται άνθρωποι. Άνθρωποι που θέλουν να ακούγονται, να συμμετέχουν και να νιώθουν ότι ανήκουν. Επειδή οι πιο δυνατές κοινότητες δεν είναι εκείνες όπου όλοι μοιάζουν μεταξύ τους, αλλά εκείνες όπου οι διαφορές μετατρέπονται σε αφορμές για γνωριμία, συνεργασία και αλληλοκατανόηση.
Για δύο ημέρες, η Λεμεσός μετατράπηκε σε χώρο ανταλλαγής εμπειριών, ιδεών και πρακτικών που εφαρμόζονται ήδη σε πόλεις της Μεσογείου, με κοινό στόχο τη δημιουργία πιο ανοιχτών, συμμετοχικών και ανθεκτικών κοινωνιών.
Το έργο TRANSFORMED, το οποίο συντονίζει το Ίδρυμα Anna Lindh και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του προγράμματος Interreg NEXT MED, επιδιώκει να φέρει πιο κοντά τις τοπικές αρχές και την κοινωνία των πολιτών, αναπτύσσοντας νέους τρόπους συνεργασίας και συμμετοχής των πολιτών στη δημόσια ζωή.
Κατά την πρώτη ημέρα του Συμποσίου, παρουσιάστηκαν πρωτοβουλίες και καλές πρακτικές από δήμους, οργανώσεις και ακαδημαϊκά ιδρύματα των συμμετεχουσών χωρών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσαν οι εμπειρίες που μοιράστηκαν εκπρόσωποι τοπικών αρχών από την Ιταλία και τον Λίβανο, παρουσιάζοντας τρόπους με τους οποίους οι πολίτες συμμετέχουν στον σχεδιασμό δράσεων, στην αξιολόγηση υπηρεσιών και στη διαμόρφωση τοπικών πολιτικών. Παράλληλα, το Γραφείο Κοινωνικών Υποθέσεων και Προγραμμάτων του Δήμου Λεμεσού παρουσίασε πρωτοβουλίες που υλοποιούνται στην πόλη για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της συμμετοχής των πολιτών, ενώ καλές πρακτικές και στρατηγικές στους τομείς της ένταξης, της διαφορετικότητας και της συμπερίληψης παρουσίασαν επίσης οι Δήμοι Αμαθούντας και Κουριών, καθώς και το Γραφείο Διαφορετικότητας και Ένταξης του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου.
Σημαντική στιγμή του Συμποσίου αποτέλεσε η υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας από τους Δημάρχους Λεμεσού, Αμαθούντας και Κουριών, επιβεβαιώνοντας την πρόθεση των τριών δήμων να ενισχύσουν τη συνεργασία τους σε ζητήματα κοινωνικής ένταξης, συμμετοχής και κοινοτικής ανάπτυξης.
Η δεύτερη ημέρα επικεντρώθηκε λιγότερο στις παρουσιάσεις και περισσότερο στη συμμετοχή. Μέσα από θεματικά εργαστήρια, οι συμμετέχοντες συζήτησαν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην κοινωνική και οικονομική ζωή, τον ρόλο των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, τις ευκαιρίες απασχόλησης και ένταξης των νέων, καθώς και τις προϋποθέσεις για ουσιαστικότερη ένταξη των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες. Οι συζητήσεις ανέδειξαν μια κοινή διαπίστωση: είτε πρόκειται για τη Λεμεσό, τη Βηρυτό, την Ήπειρο ή μια πόλη της Ιταλίας, πολλές από τις κοινωνικές προκλήσεις παραμένουν κοινές. Η ανάγκη για μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών, για ισότιμη πρόσβαση στις ευκαιρίες και για ισχυρότερους δεσμούς ανάμεσα στους θεσμούς και τις κοινότητες απασχολεί όλο και περισσότερο τις σύγχρονες πόλεις της Μεσογείου.
Τα συμπεράσματα και οι εισηγήσεις που προέκυψαν από το Συμπόσιο θα αξιοποιηθούν στα επόμενα στάδια του έργου TRANSFORMED για την ανάπτυξη εργαλείων, πρακτικών και προτάσεων πολιτικής που θα μπορούν να εφαρμοστούν από δήμους και οργανώσεις στις συμμετέχουσες χώρες. Πέρα όμως από τις παρουσιάσεις και τις συζητήσεις, το σημαντικότερο αποτέλεσμα του διημέρου ήταν ίσως η δημιουργία νέων γεφυρών συνεργασίας ανάμεσα σε ανθρώπους, θεσμούς και κοινότητες που, παρότι προέρχονται από διαφορετικές χώρες και πραγματικότητες, αναζητούν τις ίδιες απαντήσεις για το μέλλον των πόλεών τους.
Όταν ανοίγουν οι πόρτες των θεσμών, ανοίγουν και οι δυνατότητες των ανθρώπων. Και όταν οι κοινότητες βρίσκουν χώρο να ακουστούν, η διαφορετικότητα παύει να είναι πρόκληση και γίνεται δύναμη για ολόκληρη την κοινωνία. Ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα του διημέρου να ήταν ότι, παρά τις διαφορετικές γλώσσες, κουλτούρες και διαδρομές των ανθρώπων που βρέθηκαν στη Λεμεσό, οι ανάγκες για αξιοπρέπεια, συμμετοχή, αποδοχή και ίσες ευκαιρίες παραμένουν ίδιες παντού. Οι συμμετέχοντες έφυγαν από τη Λεμεσό με διαφορετικές εμπειρίες, αλλά με μια κοινή διαπίστωση: καμία κοινωνία δεν γίνεται πιο δίκαιη, πιο ανοιχτή και πιο ανθρώπινη όταν κάποιοι μένουν εκτός συζήτησης.