Με σχεδόν 700 καταγεγραμμένες διαδρομές bouldering, η Κύπρος αρχίζει να διαμορφώνει τη δική της ταυτότητα στον παγκόσμιο αναρριχητικό χάρτη. Πίσω από αυτή την ανάπτυξη βρίσκεται ένα φιλόδοξο και μακροχρόνιο εγχείρημα: η δημιουργία του πρώτου ολοκληρωμένου οδηγού bouldering για το νησί.
Τι είναι το bouldering
Το bouldering είναι μια μορφή αναρρίχησης που εξασκείται είτε σε φυσικούς βράχους μικρού ύψους, συνήθως 3 έως 5 μέτρων, είτε σε τεχνητούς τοίχους αναρρίχησης αντίστοιχου μεγέθους. Σε αντίθεση με την αναρρίχηση με σχοινί, η έμφαση εδώ δίνεται στη μέγιστη δυσκολία που μπορεί να εκτελέσει κάποιος σε σύντομο χρόνο και όχι στην αντοχή.
Η φύση του bouldering θυμίζει το σπριντ στο τρέξιμο: πρόκειται για σύντομες, απαιτητικές διαδρομές που δοκιμάζουν τη δύναμη και την τεχνική του αναρριχητή. Αντίθετα, άλλες μορφές αναρρίχησης, όπως η sport ή η παραδοσιακή αναρρίχηση, που γίνονται σε μεγαλύτερα ύψη, απαιτούν κυρίως αντοχή, όπως οι μεγαλύτερες αποστάσεις στο τρέξιμο. Πολλοί αναρριχητές ασχολούνται με περισσότερα από ένα είδη, ωστόσο αρκετοί επιλέγουν να επικεντρωθούν στο bouldering λόγω της απλότητας και της άμεσης πρόσβασης που προσφέρει.
Ο εξοπλισμός είναι περιορισμένος και σχετικά απλός. Δεν χρησιμοποιούνται σχοινιά ή άλλα εξαρτήματα ασφάλειας που συναντώνται σε άλλες μορφές αναρρίχησης. Απαραίτητα είναι τα ειδικά παπούτσια αναρρίχησης, τα στρώματα ασφαλείας για την απορρόφηση των πτώσεων και η μαγνησία για καλύτερη πρόσφυση.
Το πρότζεκτ δημιουργίας οδηγού ξεκίνησε το 2019, με στόχο να συγκεντρώσει, να οργανώσει και να αποτυπώσει με συστηματικό τρόπο τις διαδρομές, τις περιοχές και τις απαραίτητες πληροφορίες για τον αναρριχητή. Όπως εξηγεί ο δημιουργός του, Δημήτρης Παπακυριάκου, ο οδηγός δεν είναι απλώς μια καταγραφή, αλλά ένα εργαλείο εξερεύνησης.
«Σκοπός είναι να δώσει τη δυνατότητα σε οποιονδήποτε να κινηθεί αυτόνομα στον βράχο και να γνωρίσει το bouldering στην Κύπρο με ασφάλεια και πληρότητα».
Η προσωπική διαδρομή
Ο Δημήτρης είναι προγραμματιστής και από μικρός είχε σχέση με τον αθλητισμό. Η πρώτη του επαφή με την αναρρίχηση έγινε στην Αγγλία, μέσα από μια οργανωμένη εξόρμηση του πανεπιστημίου. Αυτό που τον κέρδισε από την αρχή δεν ήταν μόνο η ίδια η δραστηριότητα, αλλά και η επαφή με τη φύση, καθώς και το έντονο αίσθημα κοινότητας που τη συνοδεύει.
Στη συνέχεια άρχισε να προπονείται συστηματικά σε εσωτερικούς χώρους αναρρίχησης, ενώ ένα ταξίδι στην Ισπανία, σε περιοχή με φαράγγια ιδανικά για αναρρίχηση, αποδείχθηκε καθοριστικό. Εκεί, όπως λέει, «ερωτεύτηκε» την εμπειρία: την καθημερινή επαφή με τη φύση, την πρόκληση της διαδρομής, τη διαδικασία ενδυνάμωσης και την ποικιλία που προσφέρει το άθλημα. Παράλληλα, τον γοήτευσε και το γεγονός ότι η αναρρίχηση σε οδηγεί σε νέους τόπους.
Ξεκίνησε με αναρρίχηση με σχοινί, ωστόσο σταδιακά στράφηκε περισσότερο προς το bouldering. Σε μια περίοδο της ζωής του στην Αγγλία έζησε για κάποιο διάστημα σε βανάκι, δουλεύοντας εξ αποστάσεως και σκαρφαλώνοντας καθημερινά στη φύση.
Η γεωλογία των διαδρομών
Στην Κύπρο, οι βασικές περιοχές για bouldering βρίσκονται στην επαρχία Πάφου, κυρίως γύρω από την Ίνεια, τη Δρούσεια και τον Ακάμα. Εκεί εντοπίζεται η μεγαλύτερη συγκέντρωση κατάλληλων βράχων. Τα κυριότερα πετρώματα είναι ο ασβεστόλιθος και ο αμμόλιθος. Ο ασβεστόλιθος χαρακτηρίζεται από πιο έντονες και κοφτερές λαβές, ενώ ο αμμόλιθος έχει πιο στρογγυλεμένες επιφάνειες και υψηλή τριβή. Ειδικά τα πετρώματα συμπιεσμένου αμμόλιθου στην περιοχή του Ακάμα θεωρούνται ιδανικά για τη δυναμική φύση του αθλήματος.
Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί περίπου 700 διαδρομές bouldering στο νησί, με προοπτική να ξεπεράσουν τις 2.000 στο μέλλον. Από αυτές, περίπου 200 είναι κατάλληλες για αρχάριους και άλλες 300 για αναρριχητές μεσαίου επιπέδου, κάτι που δείχνει ότι υπάρχουν αρκετές επιλογές για όσους θέλουν να ξεκινήσουν.
Όπως επισημαίνει, ένα από τα πλεονεκτήματα της Κύπρου είναι ότι προσφέρει εύκολη πρόσβαση σε τέτοιες εμπειρίες, λόγω των μικρών αποστάσεων και των ευνοϊκών καιρικών συνθηκών. Οι καλύτερες εποχές για bouldering στην Κύπρο είναι το φθινόπωρο, ο χειμώνας και η άνοιξη. Η άνοιξη θεωρείται η πιο ευχάριστη περίοδος, ενώ οι μήνες από Ιανουάριο μέχρι Μάρτιο προσφέρουν τις καλύτερες συνθήκες για υψηλές επιδόσεις λόγω χαμηλής θερμοκρασίας και καλύτερης τριβής. Το καλοκαίρι η δραστηριότητα περιορίζεται κυρίως νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, ενώ χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή λόγω ζέστης και της πιθανής παρουσίας φιδιών.
Μια διαδρομή που ξεχώρισε, ή αλλιώς «πρόβλημα» (boulder problem), είναι η Pachamama στη Δρούσεια, μια σχετικά ψηλή γραμμή/διαδρομή με ιδιαίτερη σημασία για τον ίδιο, όσον αφορά την εμπειρία που είχε για να τη σκαρφαλώσει. Όπως περιγράφει, αρχικά κατέβηκε από την κορυφή με σχοινί για να την καθαρίσει από βρύα και άλλα εμπόδια. Στη συνέχεια άρχισε να την προσεγγίζει από το έδαφος, ανεβαίνοντας χωρίς σχοινί. Η στιγμή που κατάφερε να ολοκληρώσει τη διαδρομή συνοδεύτηκε από ένα έντονο μείγμα συναισθημάτων και μια αίσθηση δυσπιστίας για το ότι τα κατάφερε. Κάθε διαδρομή αντιμετωπίζεται σαν ένας γρίφος που καλείται ο αναρριχητής να λύσει, βρίσκοντας τον σωστό τρόπο να κινηθεί.
Οι πιο εύκολες διαδρομές βρίσκονται συνήθως σε προσβάσιμα σημεία κοντά σε δρόμους. Ωστόσο, υπάρχουν και πιο απομονωμένες επιλογές, μέσα σε ποταμιές ή βαθιά στο δάσος, όπου η ποιότητα μπορεί να διαφέρει. Η διαδικασία αναζήτησης και ανάπτυξης μιας διαδρομής απαιτεί υπομονή: εντοπισμό, καθαρισμό και πολλές δοκιμές, με την αποτυχία να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας.
Διεθνές ενδιαφέρον και κοινότητα
Το ήπιο κλίμα της Κύπρου επιτρέπει την αναρρίχηση σε φυσικό βράχο ακόμη και τον χειμώνα, όταν σε πολλές χώρες της Ευρώπης αυτό δεν είναι εφικτό. Αυτό προσελκύει αναρριχητές από το εξωτερικό, ιδιαίτερα από χώρες της βόρειας Ευρώπης, που επισκέπτονται το νησί για bouldering.
Η κοινότητα του bouldering στην Κύπρο αναπτύσσεται σταθερά. Εκτός από τα γυμναστήρια σε Λευκωσία, Λεμεσό και Πάφο, υπάρχουν άτυπες ομάδες σε Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης που οργανώνουν εξορμήσεις και δραστηριότητες για την ανάπτυξη νέων διαδρομών. Σε επίπεδο διοργανώσεων, πραγματοποιείται τα τελευταία χρόνια ετήσιο ανοιξιάτικο φεστιβάλ bouldering με διαγωνισμούς και σεμινάρια, ενώ το Cyprus Rock Climbing Festival τον Οκτώβριο περιλαμβάνει επίσης σχετικές δραστηριότητες. Παράλληλα, διοργανώνονται αγώνες και σε εσωτερικούς χώρους, με τη συμμετοχή φορέων όπως η Κυπριακή Ομοσπονδία Αναρρίχησης.
Το ενδιαφέρον για το bouldering παρουσιάζει σημαντική αύξηση τα τελευταία χρόνια. Από λίγους αναρριχητές που δραστηριοποιούνταν στο παρελθόν, σήμερα υπάρχουν δεκάδες που ανεβαίνουν σε βράχο σε τακτική βάση, ενώ η συμμετοχή σε φεστιβάλ και εκδηλώσεις ξεπερνά τα 100 άτομα. Παράλληλα, αυξάνεται και το ενδιαφέρον από ξένους επισκέπτες, πολλοί από τους οποίους επιστρέφουν μετά την πρώτη τους εμπειρία.
Παρά την ανάπτυξη, παραμένει ζητούμενο η καλύτερη οργάνωση του αθλήματος. Υπάρχει κινητικότητα από την κοινότητα και πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη νέων διαδρομών και τη συνέχιση δράσεων, ωστόσο αν ληφθούν υπόψη παραδείγματα από χώρες με ισχυρή παράδοση στην αναρρίχηση, όπως η Αγγλία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Γαλλία, προκύπτει ότι η ουσιαστική οργάνωση του αθλήματος συνδέεται με την ύπαρξη ενός ισχυρού και λειτουργικού κεντρικού φορέα. Ένας τέτοιος οργανισμός θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη συστηματική ανάπτυξη και την προστασία της αναρρίχησης στην Κύπρο.
Έντυπο ή ψηφιακός οδηγός;
Ο Δημήτρης θα ήθελε ο οδηγός να είναι διαθέσιμος και σε ψηφιακή μορφή. Προς το παρόν, οι διαδρομές ανεβαίνουν σε διεθνή πλατφόρμα αναρρίχησης και bouldering, ενώ στο μέλλον εξετάζεται το ενδεχόμενο να αξιοποιηθεί και άλλη πλατφόρμα που φιλοξενεί ψηφιακούς οδηγούς. Δεν αποκλείεται ακόμη και η δημιουργία μιας ειδικής εφαρμογής, καθώς υπάρχουν διάφοροι τρόποι να υλοποιηθεί κάτι τέτοιο.
Ωστόσο, η επιλογή της έντυπης μορφής έγινε συνειδητά. Όπως επισημαίνει, στην κοινότητα της αναρρίχησης υπάρχει σαφής προτίμηση στους τυπωμένους οδηγούς, καθώς προσφέρουν μια διαφορετική εμπειρία: δίνουν τη δυνατότητα να δει κανείς τις φωτογραφίες σε μεγαλύτερη κλίμακα και να τους ξεφυλλίσει, κάτι που δεν αντικαθίσταται εύκολα από την οθόνη ενός κινητού.
Ο οδηγός αναμένεται να κυκλοφορήσει περί τα τέλη Απριλίου και θα είναι διαθέσιμος από την ιστοσελίδα boulderingcyprus.com καθώς και κάποια γυμναστήρια, καταστήματα ειδικά για αναρρίχηση και βιβλιοπωλεία.