Την έντονη αγανάκτηση και την πλήρη απογοήτευσή του για τον αποκλεισμό της πρότασής του από το Πρόγραμμα Πολιτιστικής Αποκέντρωσης του Υφυπουργείου Πολιτισμού εκφράζει δημόσια το Θέατρο Versus.

Σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι, για ακόμη μία φορά, ένα κρατικό σχέδιο που αφορά τον προγραμματισμό, την εργασία και την οικονομική επιβίωση θεατρικών φορέων, καλλιτεχνών, τεχνικών και κοινοτήτων ανακοινώθηκε με «απαράδεκτη καθυστέρηση».

Όπως σημειώνει, οι πολιτιστικοί φορείς έφτασαν στα μέσα του καλοκαιριού για να ενημερωθούν για τα αποτελέσματα ενός προγράμματος που έπρεπε να είχε ανακοινωθεί εδώ και μήνες, ενώ την ίδια στιγμή οι εγκεκριμένες παραγωγές καλούνται να ξεκινήσουν σχεδόν άμεσα.

«Οι θεατρικές παραγωγές δεν στήνονται με ένα δελτίο Τύπου και μερικές υπογραφές σε ένα γραφείο», τονίζει το Θέατρο Versus, υποδεικνύοντας ότι απαιτούν συμβάσεις με ηθοποιούς και συντελεστές, πολύμηνες πρόβες, τεχνικό σχεδιασμό, σκηνικά, κοστούμια, μετακινήσεις, συνεννοήσεις με κοινότητες, εξασφάλιση χώρων και έγκαιρη προβολή.

Κατά το Θέατρο, όταν ένα Υφυπουργείο αδυνατεί να ανακοινώσει εγκαίρως τα αποτελέσματα ενός ετήσιου προγράμματος, τότε είτε δεν αντιλαμβάνεται τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο επαγγελματικός πολιτισμός είτε αδιαφορεί για τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων που τον υπηρετούν καθημερινά.

Η καθυστέρηση, προστίθεται, δεν αποτελεί μια απλή γραφειοκρατική αστοχία, αλλά έχει πραγματικές συνέπειες, όπως ακυρωμένες συνεργασίες, χαμένες ημερομηνίες, αδυναμία προγραμματισμού, οικονομική ανασφάλεια και απαξίωση της εργασίας δεκάδων επαγγελματιών.

«Κανόνες που αλλάζουν κάθε φορά»

Ιδιαίτερα ανησυχητικό χαρακτηρίζεται και το γεγονός ότι σχεδόν κάθε φορά που προκηρύσσονται τα σχέδια του Υφυπουργείου Πολιτισμού εμφανίζονται διαφορετικοί όροι, περιορισμοί και κριτήρια συμμετοχής και αξιολόγησης.

Οι φορείς του πολιτισμού, σύμφωνα με την ανακοίνωση, καλούνται κάθε χρόνο να λειτουργούν μέσα σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο πλαίσιο, χωρίς σταθερούς, ξεκάθαρους και προβλέψιμους κανόνες.

Όροι που ίσχυαν σε προηγούμενες προκηρύξεις καταργούνται, νέοι περιορισμοί προστίθενται και τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις αλλάζουν χωρίς επαρκή αιτιολόγηση και χωρίς ουσιαστική διαβούλευση με τους ανθρώπους που επηρεάζονται άμεσα.

Η πρακτική αυτή, όπως αναφέρει το Θέατρο Versus, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς το κατά πόσο οι κανόνες διαμορφώνονται κάθε φορά με ενιαία και αντικειμενικά κριτήρια ή κατά πόσο αλλάζουν με τρόπο που τελικά ευνοεί συγκεκριμένους φορείς, παραγωγές ή ήδη προνομιακά τοποθετημένους κύκλους.

«Δεν είναι δυνατόν οι κανόνες του παιχνιδιού να αλλάζουν διαρκώς και οι συμμετέχοντες να ενημερώνονται εκ των υστέρων», αναφέρεται.

Το Θέατρο ζητά από το Υφυπουργείο να δημοσιοποιήσει με σαφήνεια ποιοι όροι άλλαξαν, για ποιον λόγο, ποιος εισηγήθηκε τις αλλαγές, ποια διαβούλευση προηγήθηκε και ποιες επιπτώσεις είχαν οι νέοι κανόνες στους φορείς που εγκρίθηκαν ή αποκλείστηκαν.

«Οι κανονισμοί δεν μπορεί να αναδιαμορφώνονται κάθε φορά σαν να πρόκειται για ένα σύστημα κομμένο και ραμμένο στα μέτρα ορισμένων», προσθέτει.

Ερωτήματα για την αξιολόγηση

Ο αποκλεισμός του Θεάτρου Versus, σύμφωνα με την ανακοίνωση, δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα ως προς τη διαδικασία αξιολόγησης.

Το Θέατρο ζητά να πληροφορηθεί με ποια ακριβώς κριτήρια απορρίφθηκε η πρότασή του, ποια βαθμολογία έλαβε σε κάθε επιμέρους κριτήριο, ποιο ήταν το αναλυτικό σκεπτικό της Επιτροπής και ποιοι αξιολόγησαν τις θεατρικές προτάσεις.

Διερωτάται επίσης πώς είναι δυνατόν να γίνεται λόγος για αξιοκρατία, όταν οι απορριφθέντες φορείς λαμβάνουν μια απόφαση χωρίς πλήρη, συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη αιτιολόγηση.

«Δεν ζητούμε χαριστική μεταχείριση. Απαιτούμε, όμως, ίση μεταχείριση, διαφάνεια, λογοδοσία και ξεκάθαρους κανόνες για όλους», σημειώνει.

Το Θέατρο Versus υπογραμμίζει ότι το δημόσιο χρήμα δεν αποτελεί προσωπικό κεφάλαιο κανενός και ότι τα κρατικά προγράμματα πολιτισμού δεν μπορεί να λειτουργούν ως κλειστά συστήματα, στα οποία οι αποφάσεις λαμβάνονται πίσω από κλειστές πόρτες και ανακοινώνονται χωρίς ουσιαστική εξήγηση.

Ευθύνες σε Κασσιανίδου και Παπαγεωργίου

Στην ανακοίνωση αποδίδεται πολιτική ευθύνη στην Υφυπουργό Πολιτισμού, Δρ Βασιλική Κασσιανίδου με το Θέατρο Versus να αναφέρει ότι η πολιτική ηγεσία κρίνεται από την ικανότητά της να εξασφαλίζει έγκαιρες, δίκαιες, διαφανείς και λειτουργικές διαδικασίες.

«Η θέση της Υφυπουργού δεν υπάρχει για να εξυπηρετεί προσωπικές φιλοδοξίες, δημόσιες σχέσεις ή την οικοδόμηση μιας επικοινωνιακής εικόνας πολιτιστικής ανάπτυξης. Υπάρχει για να υπηρετεί τον πολιτισμό και τους ανθρώπους του», αναφέρει.

Κατά το Θέατρο, όταν οι φορείς παραμένουν για μήνες στην αβεβαιότητα, τα αποτελέσματα ανακοινώνονται στα μέσα του έτους και τα κριτήρια αλλάζουν συνεχώς, τότε η πολιτική ηγεσία έχει αποτύχει στην πιο βασική της αποστολή.

Σοβαρή διοικητική ευθύνη αποδίδεται και στον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου Πολιτισμού, Γιώργο Παπαγεωργίου.

Από έναν Γενικό Διευθυντή, αναφέρεται, δεν αναμένεται να λειτουργεί ως σιωπηλός παρατηρητής ούτε να κλείνει τα αυτιά του στις επανειλημμένες διαμαρτυρίες των πολιτιστικών φορέων, αλλά να ακούει, να απαντά, να επιλύει προβλήματα και να εγγυάται την ορθή λειτουργία των υπηρεσιών.

Το Θέατρο κάνει λόγο για σιωπή, γραφειοκρατικές υπεκφυγές, αόριστες απαντήσεις και επίκληση κανονισμών, τους οποίους, όπως υποστηρίζει, η ίδια η διοίκηση ερμηνεύει και μεταβάλλει κατά το δοκούν.

«Δεν αρκεί το Υφυπουργείο να απαιτεί εμπιστοσύνη. Οφείλει να την κερδίσει μέσα από πράξεις, διαφάνεια και λογοδοσία», τονίζεται.

Τα αιτήματα του Θεάτρου Versus

Το Θέατρο ζητά άμεσα την αποστολή της πλήρους και αναλυτικής βαθμολογίας της πρότασής του, την έγγραφη και τεκμηριωμένη αιτιολόγηση της απόρριψης, καθώς και τη δημοσιοποίηση της σύνθεσης της Επιτροπής και των επαγγελματικών προσόντων των μελών της.

Ζητά επίσης τη δημοσιοποίηση των βαθμολογιών των εγκεκριμένων και απορριφθεισών προτάσεων, επίσημη εξήγηση για την πολύμηνη καθυστέρηση, αναλυτική παρουσίαση των αλλαγών στους όρους και στα κριτήρια και καθιέρωση σταθερών και προβλέψιμων κανόνων.

Παράλληλα, ζητά ουσιαστική διαδικασία ένστασης και δημόσια τοποθέτηση της Υφυπουργού και του Γενικού Διευθυντή για το κατά πόσο θεωρούν ότι η ανακοίνωση ενός ετήσιου πολιτιστικού προγράμματος στα μέσα του καλοκαιριού συνιστά σοβαρή και υπεύθυνη διοίκηση.

Το Θέατρο Versus διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να σιωπήσει για να παραμείνει αρεστό σε οποιαδήποτε πολιτική ή διοικητική ηγεσία και ότι δεν θα αποδεχθεί πως η κριτική προς το Υφυπουργείο μπορεί να έχει ως συνέπεια τον αποκλεισμό ή την περιθωριοποίηση ενός πολιτιστικού φορέα.

«Η κρατική χρηματοδότηση δεν είναι χάρη ούτε ανταμοιβή προς όσους σιωπούν και δεν ενοχλούν», αναφέρει, προσθέτοντας ότι προέρχεται από τα χρήματα των φορολογουμένων και οφείλει να κατανέμεται με αντικειμενικότητα, συνέπεια, ισοτιμία και απόλυτη διαφάνεια.

Καταλήγοντας, σημειώνει ότι η πολιτιστική αποκέντρωση επιτυγχάνεται όταν οι δημιουργοί μπορούν να εργάζονται με αξιοπρέπεια, οι φορείς αντιμετωπίζονται ισότιμα και οι κοινότητες αποκτούν πραγματική και έγκαιρη πρόσβαση σε ποιοτικές πολιτιστικές παραγωγές.

«Όταν, όμως, οι αποφάσεις καθυστερούν, οι κανόνες αλλάζουν, οι αξιολογήσεις παραμένουν αδιαφανείς και οι ίδιοι φορείς αισθάνονται διαρκώς ότι βρίσκονται εκτός του συστήματος, τότε δεν μιλάμε για πολιτιστική αποκέντρωση. Μιλάμε για πολιτιστικό αποκλεισμό», καταλήγει η ανακοίνωση.