Η έκθεση, που δημοσιεύθηκε στις 14 Αυγούστου, καταγράφει 40 πολιτιστικά μνημεία εθνικής προστασίας στις επτά περιφέρειες που επλήγησαν περισσότερο από την καταστροφή. Από αυτά, τα 22 υπέστησαν σοβαρές ζημιές, 13 παρουσίασαν ζημιές μέτριας έκτασης και πέντε επηρεάστηκαν ελαφρά. Η ευρύτερη αποτίμηση περιλαμβάνει επίσης 84 κινητά και ακίνητα πολιτιστικά αγαθά που δεν διαθέτουν καθεστώς εθνικής προστασίας, μεταξύ των οποίων 39 θρησκευτικοί χώροι.
Το επίκεντρο του σεισμού εντοπίστηκε στο San José del Palmar, στην περιφέρεια Chocó. Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία κατά τον χρόνο σύνταξης του κειμένου, ο σεισμός έχει στοιχίσει τη ζωή σε 304 ανθρώπους, ενώ 4.548 έχουν τραυματιστεί. Η καταστροφή αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία για την κυβέρνηση του νέου δεξιού προέδρου της χώρας, Abelardo de la Espriella, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του μόλις τρεις ημέρες πριν από τον σεισμό.
Στην περιφέρεια Valle del Cauca βρίσκονται 23 από τα 40 μνημεία εθνικής προστασίας που περιλαμβάνονται στην έκθεση. Μόνο στην πρωτεύουσα της περιφέρειας, το Cali, καταγράφονται 11 πληγέντες χώροι: οκτώ με σοβαρές και τρεις με μικρότερης έκτασης ζημιές.
Ανάμεσά τους βρίσκονται το διοικητικό κτήριο Palacio Nacional, η εκκλησία και το μοναστήρι La Merced, ο Καθεδρικός Ναός του San Pedro, ο μοντερνιστικός σιδηροδρομικός σταθμός της πόλης, το δημοτικό θέατρο και το Hospital Universitario Evaristo García.
Στην Popayán, πρωτεύουσα της περιφέρειας Cauca και μία από τις γνωστότερες πόλεις της Κολομβίας για την αρχιτεκτονική της αποικιακής περιόδου, το ιστορικό κέντρο υπέστη εκτεταμένες ζημιές. Γνωστή για τις λευκές προσόψεις και τα στενά δρομάκια που διατηρούν την αρχική πολεοδομική της διάταξη, η πόλη διαθέτει αρκετά κτήρια που περιλαμβάνονται στην έκθεση του Υπουργείου Πολιτισμού. Ανάμεσά τους βρίσκονται το Museo Nacional Guillermo Valencia και οι ναοί Templo del Carmen και Templo de Santo Domingo, με τον τελευταίο να έχει υποστεί σοβαρές ζημιές. Στον κατάλογο των μνημείων που επλήγησαν σημαντικά περιλαμβάνεται επίσης η ιστορική Casa de Hacienda Japio, στο Santander de Quilichao.
Η έκταση της καταστροφής έγινε εμφανής σχεδόν αμέσως και στην πόλη Manizales, στην καρδιά της περιοχής παραγωγής καφέ της Κολομβίας. Εκεί, ένας από τους πλευρικούς πύργους της Καθεδρικής Βασιλικής της Παναγίας του Ροδαρίου κατέρρευσε μπροστά στα μάτια περαστικών. Ο καθεδρικός ναός, ο οποίος συγκαταλέγεται πλέον στα μνημεία με σοβαρές ζημιές, αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τοπόσημα της πόλης και είναι η ψηλότερη εκκλησία της Κολομβίας.
Έξι μνημεία στην περιφέρεια Antioquia περιλαμβάνονται επίσης στην έκθεση. Ανάμεσά τους βρίσκονται το συγκρότημα της κεντρικής πλατείας στην πόλη Jardín, το οποίο υπέστη σημαντικές ζημιές, ο σιδηροδρομικός σταθμός της Cisneros, μία εκκλησία στη Sabaletas και τρία κτήρια στο Medellín, μεταξύ των οποίων το πρώην μέγαρο της περιφερειακής κυβέρνησης.
Σύμφωνα με την έκθεση του Υπουργείου Πολιτισμού, ο σεισμός προκάλεσε ζημιές σε 12 από τις 15 χαρακτηρισμένες ιστορικές περιοχές που βρίσκονται εντός της πληγείσας ζώνης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο «Πολιτιστικό Τοπίο του Καφέ» (Coffee Cultural Landscape) της Κολομβίας, το οποίο αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και εκτείνεται σε 51 δήμους. Πρόκειται για μια περιοχή όπου η αρχιτεκτονική, η καλλιέργεια του καφέ και οι αγροτικές παραδόσεις έχουν διαμορφώσει τον χαρακτήρα του τόπου εδώ και πολλές γενιές.
Σύμφωνα με την επίσημη αποτίμηση, ο σεισμός της 10ης Αυγούστου προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε περισσότερο από το 60% των αστικών περιοχών του Πολιτιστικού Τοπίου του Καφέ, με τις τοπικές κοινότητες να αναφέρουν καταρρεύσεις κατοικιών, αποκλεισμένους δρόμους και προβλήματα στην παροχή βασικών υπηρεσιών. Στις κοινότητες που βρίσκονται πλησιέστερα στο επίκεντρο, μεταξύ των οποίων οι Sevilla, El Cairo και El Águila, η καταστροφή έφτασε έως και το 80% των αστικών περιοχών.
«Εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας στις οικογένειες όλων των θυμάτων, σε όσους έχασαν τη ζωή τους, στους τραυματίες και τους αγνοούμενους, καθώς και σε όλους όσοι επλήγησαν, συμπεριλαμβανομένων καλλιτεχνών, τεχνιτών και δημιουργών. Σε όλους αυτούς λέμε: δεν είστε μόνοι», ανέφερε σε δήλωσή της η νεοδιορισθείσα Υπουργός Πολιτισμού Paola Holguín.
«Αναγνωρίζουμε την αλληλεγγύη που έχει επιδείξει ολόκληρη η Κολομβία, καθώς και η διεθνής κοινότητα, και καλούμε όλους να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε ενωμένοι ως έθνος, καθώς έχουμε μπροστά μας ακόμη μία εξαιρετικά δύσκολη φάση: την ανοικοδόμηση», πρόσθεσε.
Το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε ότι εργάζεται ήδη για τη δημιουργία ενός δικτύου ειδικών και την κατάρτιση σχεδίου για την επισκευή και αποκατάσταση των μνημείων που υπέστησαν ζημιές. Παράλληλα, εξέδωσε έκτακτη απόφαση που επιτρέπει για διάστημα έξι μηνών την πραγματοποίηση προληπτικών εργασιών σε πολιτιστικά μνημεία και ιστορικές περιοχές.
Τα μέτρα επιτρέπουν, μεταξύ άλλων, την απομάκρυνση στοιχείων που κινδυνεύουν να καταρρεύσουν, την ενίσχυση ρηγματωμένων τοίχων και άλλων κατασκευών, την προσωρινή προστασία στεγών, ανοιγμάτων και διακοσμητικών στοιχείων, καθώς και τη μεταφορά σε ασφαλές περιβάλλον κινητών πολιτιστικών αγαθών που κινδυνεύουν να χαθούν ή να υποστούν περαιτέρω ζημιές.
Παρότι δεν περιλαμβάνεται στην έκθεση του Υπουργείου Πολιτισμού, το Museo de Arte de Pereira, στην πόλη Pereira, η οποία βρίσκεται ακριβώς δίπλα στο Πολιτιστικό Τοπίο του Καφέ, αναγκάστηκε να κλείσει μετά τις σοβαρές ζημιές που υπέστη. Σύμφωνα με το Artnews, πολλοί από τους τοίχους του μουσείου παρουσίασαν μεγάλες ρωγμές, ενώ ορισμένοι κατέρρευσαν ολοσχερώς.
Η κινητοποίηση του πολιτιστικού κόσμου
Την ίδια στιγμή, ο πολιτιστικός τομέας της χώρας άρχισε να οργανώνει τη δική του απάντηση στην καταστροφή. Το Museo de Arte Moderno de Medellín ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει μέρος των εσόδων από το πρόσφατο Mamm Fest 2026 στο Museo La Tertulia στο Cali. Το μουσείο παραμένει κλειστό για το κοινό, ενώ το προσωπικό του επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της έκτακτης κατάστασης και στην υποστήριξη των τοπικών κοινοτήτων.
Παράλληλα, περισσότερες από 25 γκαλερί και 130 καλλιτέχνες ένωσαν τις δυνάμεις τους στην πρωτοβουλία Arte por Colombia, μια διαδικτυακή πώληση έργων τέχνης που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Μέχρι στιγμής έχουν συγκεντρωθεί περισσότερα από 575 εκατομμύρια κολομβιανά πέσος, περίπου 187.000 δολάρια, με το σύνολο των εσόδων να διατίθεται σε οργανώσεις που προσφέρουν βοήθεια στους ανθρώπους που επλήγησαν από την καταστροφή.
Με πληροφορίες από The Art Newspaper