Οϊμέ κακά που μας εβρήκαν πλήθια, αναγνώστες μου! Μες το ίδιο μας το σπίτι!
Θα μου συγχωρέσετε, λοιπόν, για σήμερα ν' αφήσω τις δημοσιογραφικές αβρότητες και να μιλήσω επί προσωπικού για κάτι που αφορά όλους μας. Το τεχνολογικό χάσμα ανάμεσα στις γενιές.
Το κύριο πρόβλημα είναι η επικρατούσα άποψη -και αυτή που μας σερβίρουν συχνά οι από πάνω για να δικαιολογήσουν ότι χρησιμοποιούν την τεχνολογία για να αποψιλώσουν τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα- είναι ότι δεν πειράζει που οι ηλικιωμένοι δεν έχουν και πολλά πάρε-δώσε με την τεχνολογία γιατί είμαστε εμείς, οι νεότερες γενιές που τους βοηθάμε. Όμως η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική.
Πρώτον. Δεν ζουν όλοι κοντά στα παιδιά τους. Δεν ξέρω ποιος ιθύνων νους έχει ακόμα το μοντέλο του «πανωσηκώματος» (φτιάχνουμε έναν-δύο-τρεις) ορόφους πάνω από το πατρικό να μείνουν εκεί όλα τα παιδιά. Τα παιδιά σήμερα είναι… αλλού.
Δεύτερον. Το να γνωρίζουν τα οικονομικά τους τα παιδιά είναι για τους ηλικιωμένους ένα θέμα ταμπού. Απλώς δεν θέλουν. Είναι το τελευταίο πράγμα πάνω στο οποίο έχουν έλεγχο. Όλα τα υπόλοιπα τους τα έχουν πάρει από τα χέρια. Αυτά είναι τα δικά τους χρήματα, μια ζωή ολόκληρη τα μάζευαν και δεν θέλουν να ξέρει κανείς τίποτα.
Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι τους δώσαμε κινητά, άρα και πρόσβαση στο διαδίκτυο. Και τους δείξαμε τα ωραία (αχ τι καλά να μιλάς με τα εγγόνια σου!) αλλά κανείς δεν ασχολήθηκε να τους δείξει τα άσχημα. Δεν είναι δυνατόν να χωρέσει στο κεφάλι τους ότι το βίντεο που βλέπουν είναι ψεύτικο. Δεν το καταλαβαίνουν πολύ απλά γιατί δεν γνωρίζουν την τεχνολογία του ψεύδους. Ακόμα κι αν χρησιμοποιούν ChatGPT. Αν η μάνα μου δει ένα βίντεο μ' εμένα να εξηγώ πώς έγινα ιερόδουλη για να θρέψω το παιδί μου, θα το πιστέψει. Και θα βάλει τα κλάματα για το παιδί της. Οι ηλικιωμένοι λειτουργούν πρώτα με το συναίσθημα.
Το 2025, σύμφωνα με το FBI/IC3, οι δηλωμένες απώλειες των άνω των 60 στις ΗΠΑ έφτασαν περίπου τα 7,7 δισ. δολάρια. Επίσης, πρόκειται για φαύλο κύκλο αφού όπως μας λένε σχετικές μελέτες («If we don't listen to them, we make them lose more than money»: exploring reasons for underreporting and the needs of older scam victims) τα μεγαλύτερα σε ηλικία θύματα συχνά βιώνουν πιο έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις σε σύγκριση με τα νεότερα θύματα, όπως θυμό, απογοήτευση και ντροπή. Τα συναισθήματα αυτά μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια εμπιστοσύνης προς τα μέλη της οικογένειας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στη ρήξη των οικογενειακών σχέσεων.
Έτσι βρέθηκα κι εγώ στη δυσάρεστη θέση ν' ακούω τη μητέρα μου να μου λέει αν ξέρω ότι με 250 ευρώ αρχικό κεφάλαιο μπορώ να κερδίζω 4.000-8.000 ευρώ τον μήνα. Και μάλιστα ο τραπεζίτης τάδε σηκώθηκε κι έφυγε από την εκπομπή του δημοσιογράφου δείνα όταν τον ρώτησε γιατί δεν το λένε στον κόσμο και το κρατάνε μυστικό για να κερδίζουν μόνο οι τράπεζες λεφτά. Το βλέπετε το συναισθηματικό τυρί; Ποιος ηλικιωμένος εμπιστεύεται τις τράπεζες; Που όντως του έχουν «φάει» λεφτά; Και που το μόνο που ξέρουν είναι να πλουτίζουν εις βάρος τους;
Κεραυνοβολήθηκα! Στο δικό μου το σπίτι μέσα; Συγκάλεσα λοιπόν έκτακτη σύσκεψη. Η ακόμα νεότερη γενιά έπαθε μεγαλύτερο πανικό από μένα κι άρχισε να σκέφτεται ριζικές λύσεις. «Θα της βάλουμε γονικό έλεγχο!». «Θα βρούμε τρόπο να κόψουμε το slide right» (εκεί είναι τα μεγαλύτερα αίσχη). Ακούστηκαν και ακραία μέτρα όπως «Θα της πάρουμε το κινητό», αλλά ευτυχώς απορρίφθηκαν.
Στο διά ταύτα δεν έχω τέλος, η ιστορία είναι ακόμα εν εξελίξει. Αλλά το πρώτο που θα κάνω (πριν τα βαριά μέτρα των τεχνο-χούλιγκαν) είναι να της δείξω το βίντεο ενός συναδέλφου που εξηγεί τη συγκεκριμένη απάτη. Και θα της βάλω στην πρώτη οθόνη τις εφημερίδες που της αρέσουν, να διαβάζει online από εκεί και όχι από τα σκουπίδια. Και θα ασχοληθώ μαζί της περισσότερο. Δεν είναι ηλίθια η μάνα μου, ηλικιωμένη είναι.
Μήπως να ασχοληθούμε όλοι μας λίγο, πριν τους αφήσουμε μόνους απέναντι στα σκουπίδια;{