Η Μαρίνα Μαλένη, επικεφαλής της συντονιστικής ομάδας του ΘΟΚ, είναι η επιλογή του διοικητικού συμβουλίου του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου, έπειτα από τη διαδικασία πλήρωσης της θέσης που είχε προκηρυχθεί τον Φεβρουάριο του 2026.
Ως γυναίκα, δεν μπορώ να κρύψω ότι η παρουσία μίας γυναίκας της οποίας το βιογραφικό καταγράφει άμεση σύνδεση με τον ΘΟΚ, την ανάπτυξή του αλλά και τη διεθνή του παρουσία, μου αφήνει μία πρώτη θετική εντύπωση. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι δεν θα κριθεί από τις επιλογές της - εάν και εφόσον το Υπουργικό Συμβούλιο της κυβέρνησης του Νίκου Χριστοδουλίδη επικυρώσει την απόφαση του δ.σ.
Τολμώ να πω ότι, μάλλον, φαίνεται να είναι και μία από τις πολύ καλές αποφάσεις του δ.σ., το οποίο δεν μας έχει συνηθίσει σε γερά βήματα. Αν και για να είμαστε επιεικείς είναι δύσκολη και πολυσύνθετη η σκηνή του κρατικού μας θεάτρου, εσωτερικά αλλά και στην εικόνα που μεταδίδεται στο κοινό μέσα από το ρεπερτόριο και τα μεγαλεπήβολα και ριζοσπαστικά σχέδια για δραματική σχολή, δεύτερη έδρα στη Λεμεσό και το Κέντρο Σκηνογραφίας Θεάτρου στο Παραλίμνι. Υπενθυμίζουμε ότι η υπογραφή αυτού του πρωτοκόλλου συνεργασίας με τον Δήμο Λάρνακας για τη ίδρυση δραματικής σχολής, με έδρα το υπό ανακαίνιση Θέατρο Σκάλα στη Λάρνακα, ήταν ανέφικτη, τελικά, αφού η αναβολή ήρθε, ίσως, επειδή μεταπήδησαν μερικές από τις διαδικασίες, όπως τον νομοτεχνικό έλεγχο του τελικού κειμένου. Βέβαια, εκκρεμεί και η σχετική τεχνική και οικονομική μελέτη, ενώ τα κρατικά μας πανεπιστήμια, Πανεπιστήμιο Κύπρου και ΤΕΠΑΚ, δεν φαίνεται να έχουν λόγο - έστω για να βοηθήσουν βρε παιδί μου στις διαδικασίες.
Ευρύτερα, ήταν και είναι πολλά τα μέτωπα που πρέπει να τύχουν διαχείρισης στον ΘΟΚ. Ένα από αυτά που βασάνισε κοινό αλλά και δ.σ. είναι το ρεπερτόριο, ενώ κλήθηκαν να ρυθμίσουν ζητήματα που αφορούσαν τις συνθήκες και τις συμβάσεις των συντελεστών. Τουλάχιστον δεν είχαν και το Θυμέλη, όπως προηγούμενα δ.σ.
Τώρα θα αποσυμφορηθούν και από τον σχεδιασμό του ρεπερτορίου, όπως και ορισμένα εσωτερικά ζητήματα για τα όποια θα είναι υπόλογη η Μαλένη η οποία ως εργαζόμενη με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ως επικεφαλής της συντονιστικής ομάδας του ΘΟΚ έπρεπε να τα διαχειριστεί ή να τα εφαρμόσει. Επιπλέον, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε ότι έχει βάλει το χεράκι της σε πολλά πρότζεκτ τα οποία έχουν στείλει τον ΘΟΚ στο διεθνή σκηνικό - και όχι δεν μιλάω για τα Επιδαύρια τα οποία είναι μία ακόμη παράξενη πληγή. Για τα Επιδαύρια, κατά την άποψηή μου, ο ΘΟΚ δεν έχει ξεφύγει ακόμη από αυτό, ενώ θα λέγαμε ότι η στάση του φεστιβάλ προς έναν αξιόλογο σκηνοθέτη, τον Κώστα Σιλβέστρο, όπως και στη θεατρική κοινότητα της Κύπρου έχει αφήσει το αποτύπωμά της ως προς το τι τελικά πρέπει να στέλνει ο ΘΟΚ στα Επιδαύρια. Δεν παραβλέπουμε ότι μπορεί να στέλνουμε φέτος μία παραγωγή του ΘΟΚ, αλλά τη σκηνοθεσία υπογράφει ένας Καλαμαράς, γνωστός στο ελληνικό κοινό, ο Θωμάς Μοσχόπουλος. Τουλάχιστον, φέτος, τους Καλαμαράδες συμπληρώνουν ενδιαφέρουσες παρουσίες - Κύπριοι συντελεστές. Και για να μην παρεξηγηθούμε, το ζήτημα δεν είναι τι ράτσες στέλνουμε αλλά τι θέλουμε να δείξουμε στην Επίδαυρο - τη δυναμική της κυπριακής θεατρικής κοινότητας ή απλώς μία δυνατή παραγωγή;
Δυνατές παραγωγές και ειδικότερα ό,τι αφορά θεατρική ανάπτυξη θα περιμένουμε -όταν και εφόσον αναλάβει τα ηνία- από τη Μαρίνα Μαλένη η οποία γνωρίζει το θεατρικό κουρμπέτι του νησιού πολύ καλά. Πρόκειται για ένα πρόσωπο που έχει περάσει από το θεατρικό σανίδι ως ηθοποιός, ως λειτουργός του κρατικού μας θεάτρου και ως εκπρόσωπος του ΘΟΚ σε ευρωπαϊκά συνέδρια, Κουατριενάλε κ.ά., καθώς από τον Νοέμβριο του 2023 εξελέγη μέλος του διοικητικού συμβουλίου του πανευρωπαϊκού δικτύου European Theatre Convention.
Κόρη του Λεωνίδα Μαλένη, μιας από τις σημαντικές μορφές του κυπριακού θεάτρου ο οποίος έγραψε ιστορία μέσα από τη δουλειά του στο ΡΙΚ, ενώ διετέλεσε πρόεδρος της Εταιρείας Θεατρικών Συγγραφέων Κύπρου, μέλος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής του ΘΟΚ, μέλος της Πολιτιστικής Επιτροπής του Δήμου Λευκωσίας και σύμβουλος πολιτιστικών θεμάτων σε άλλους φορείς. Σύζυγος του ηθοποιού και σκηνοθέτη Βαρνάβα Κυριαζή, ο οποίος διετέλεσε, επίσης, διευθυντής του ΘΟΚ.
Αν δούμε, βεβαίως, το βιογραφικό της η Μαλένη είναι προφανές ότι έχει όλα τα εχέγγυα από τις σπουδές [Θέατρο και Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο του Τέξας Όστιν, δις υπότροφος του Τμήματος θεάτρου και του Τμήματος Τουρκικής Γλώσσας] μέχρι την 25χρονη πείρα της στο διοικητικό δυναμικό του οργανισμού, προκειμένου να διοικήσει, να φέρει λύσεις και προτάσεις στο δ.σ. το οποίο δεν γνώριζε -σχεδόν τίποτα- από τους ρυθμούς λειτουργίας του ΘΟΚ. Από το 2001, η ίδια υπηρέτησε στους τομείς των θεατρικών χορηγιών, της ανάπτυξης θεατρικής συγγραφής, των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, των διεθνών ανταλλαγών και συνεργασιών, καθώς και του μη επαγγελματικού θεάτρου για παιδιά και ενήλικες.
Εργάστηκε, ακόμη, σε θέματα καθορισμού πολιτιστικής πολιτικής, ευρωπαϊκών συνεργασιών, ανάπτυξης θεατρικής γραφής, επαγγελματικού και ερασιτεχνικού θεάτρου, θεάτρου στην εκπαίδευση, διοργάνωσης φεστιβάλ και επιμελήθηκε των εθνικών συμμετοχών της Κύπρου για την Κουατριενάλε Πράγας από το 2007 στην οποία η Κύπρος απέσπασε το 2023 το ύψιστο βραβείο Golden Triga.
Επίσης, συμμετείχε ενεργά στην ειδική επιτροπή ΘΟΚ-ΥΠΠ για το θέατρο στη μέση εκπαίδευση, υπήρξε μέλος της επιτροπής μελέτης για την ίδρυση Ενιαίου Φορέα πολιτισμού, της Εθνικής Επιτροπής Δελφικών Αγώνων, είναι μέλος του δ.σ. του Θεατρικού Μουσείου Κύπρου, επίτιμο μέλος του Κυπριακού Κέντρου Σκηνογράφων, Αρχιτεκτόνων και Τεχνικών θεάτρου, της Διατμηματικής Συμβουλευτικής Επιτροπής του ΟΝΕΚ, επίτιμο μέλος του δ.σ. του Κέντρου Θεάτρου για Παιδιά και νεαρά Άτομα Assitej Κύπρου, μέλος του Advisory Board της World Stage Design 2025 κ.ά.
Η πρώτη γυναίκα γενική και καλλιτεχνική διευθύντρια του ΘΟΚ, λοιπόν, θα τιμά, μάλλον, και την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, εάν επικυρώσει τον διορισμό της. Εμείς, θα περιμένουμε τα πρώτα βήματα αλλαγών και αποτελεσμάτων που θα προκύψουν. Θα περιμένουμε, επίσης, τον Μαραθώνιο Φθινοπωρινών Θεατρικών Αναγνώσεων, που ήταν προγραμματισμένος για τις 7 έως τις 10 Οκτωβρίου 2025 και αναβλήθηκε λόγω της επιδείνωσης και τελικά του «φευγιού» της Αλεξίας Παπαλαζάρου η οποία έτρεξε το πρότζεκτ που μας έδωσε 12 καινούργια θεατρικά έργα, που γράφτηκαν στο πλαίσιο του εργαστηρίου [Δεν είναι μόνο] λόγια στο χαρτί που διοργάνωσε ο ΘΟΚ, σε γενική επιμέλεια της Μαρίνας Μαλένη.