Δεν προέκυψε εν μιά νυκτί η ένταση στο υφυπουργείο Πολιτισμού, ούτε τώρα αντιληφθήκαμε ότι κάτι δεν πάει καλά. Πέρα από το γεγονός ότι γράφτηκε αρκετές φορές από αυτή τη στήλη [όπως και από συναδέλφους σε άλλες εφημερίδες] ότι στο κτήριο της Ιφιγενείας κάτι συμβαίνει, οι καθυστερήσεις των προγραμμάτων μιλούν από μόνες του. Φυσικά, αυτό δεν φαίνεται να αποτυπώνεται με την ίδια σαφήνεια στην πλατφόρμα «Διακυβέρνηση» για την οποία τόσο πολύ χαίρεται και διαφημίζει η υφυπουργός Παρά τω Προέδρω, Ειρήνη Πική, αφού έχουν επιλέξει να παρουσιάσουν μόνο όσα, λέμε τώρα, βαίνουν καλώς ή έχουν ολοκληρωθεί.
Η δημόσια εικόνα για το Υφυπουργείο Πολιτισμού, λοιπόν, περιορίζεται σε δύο παρεμβάσεις, και μάλιστα χωρίς καταγεγραμμένη απόκλιση, αφού στη συγκεκριμένη πλατφόρμα για το 2026 παρουσιάζονται, όσον αφορά τα του Υφυπουργείου Πολιτισμού, το Πολιτιστικό Πρόγραμμα της Κυπριακής Προεδρίας του συμβουλίου της ΕΕ ως ολοκληρωμένο και η στρατηγική για την Πολιτιστική Διπλωματία ως δράση που προχωρεί βάσει προγραμματισμού.
Το ετήσιο Σχέδιο Δράσης για το 2026, δε, περιλαμβάνει πολύ περισσότερα. Μεταξύ άλλων, προβλέπει την ολοκλήρωση της δημιουργίας Μητρώου Καλλιτεχνών και της Καλλιτεχνικής Χορηγίας ή αλλιώς εκείνου του καθεστώτος του καλλιτέχνη που κοντεύει να θυμίσει, σε διάρκεια, το εθνικό μας πρόβλημα. Προβλέπει, ακόμη, την αναβάθμιση των χορηγικών προγραμμάτων που δεν μπορούμε να πούμε ήταν και το πρώτο πράγμα που επέλεξε ο νέος, τότε, γενικός διευθυντής να καταπιαστεί. Οι αλλαγές στις Επιτροπές Αξιολόγησης του «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΙΙ» καθυστέρησαν τόσο πολύ να συσταθούν, που χάθηκε περίπου ένα εξάμηνο πολιτιστικής δραστηριότητας, μία από τις περιπτώσεις καθυστερήσεων που ο ίδιος, από μόνος του, δήλωσε ότι χρεώνεται προσωπικά την ευθύνη, τόσο στο «Παράθυρο» αλλά και on air στο ραδιόφωνο του Άστρα.
Επίσης, μέχρι το τέλος του έτους, καταγράφει ότι θα πρέπει να προχωρήσουν και οι «Προγραμματικές Συμβάσεις Πολιτιστικής Ανάπτυξης με τους Δήμους». Θυμάται κανείς εκείνη την εξαγγελία του Προέδρου Χριστοδουλίδη για το Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας ή μόνο εγώ την έχω θέσει 2-3 φορές μέσα στο έτος, ακόμη και στην παρουσίαση του προγράμματος του Διεθνούς Φεστιβάλ Λευκωσίας – μπας και έχουμε εξέλιξη και δεν το ξέρουμε;
Το πιο «σπουδαίο», όμως, και ένα πολύ συγκεκριμένο παράδειγμα του γιατί γεννώνται ερωτήματα για το πώς παρακολουθείται η υλοποίηση του κυβερνητικού έργου από τη Γραμματεία Συντονισμού και Υποστήριξης Κυβερνητικού Έργου, εκεί στο Προεδρικό, είναι το Πολιτιστικό Χωριό Λέμπας. Μας ανακοίνωσαν και τον ανάδοχο, γιατί δεν είναι στην πλατφόρμα; Το Ετήσιο Σχέδιο Δράσης βέβαια, έθετε ως χρόνο ολοκλήρωσης τον Φεβρουάριο του 2026. Προσωπικά, έχω σημειωμένη την ημερομηνία 9 Ιουλίου 2026 ως τη μέρα κατά την οποία υπογράφηκε η συμφωνία με τον ανάδοχο για τη διαχείριση και λειτουργία του Πολιτιστικού Χωριού Λέμπας.
Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα που παρουσιάζεται δημόσια στην πλατφόρμα δεν αποτυπώνει το σύνολο του κυβερνητικού έργου που καλείται να υλοποιήσει το Υφυπουργείο Πολιτισμού ούτε επιτρέπει στον πολίτη να δει τι συμβαίνει με όλες τις υπόλοιπες δράσεις που περιλαμβάνονται στο Ετήσιο Σχέδιο Δράσης.
Το «Π» και η γράφουσα απευθυνθήκαμε, λοιπόν, στην Υφυπουργό Παρά τω Προέδρω, η οποία μόλις πριν από μερικές ημέρες παρουσίαζε ως επιτυχία την πλατφόρμα σε podcast. Ρωτήσαμε, μεταξύ άλλων, εάν η γραμματεία είχε εξετάσει κατά πόσο επηρέαζαν την υλοποίηση του κυβερνητικού έργου και εάν είχε προβεί σε οποιαδήποτε συντονιστική ενέργεια ή σύσταση ή εάν γνώριζε τις καταγγελίες για τον γενικό διευθυντή, που η ΠΑΣΥΔΥ είχε επιβεβαιώσει ότι διερευνούσε ήδη από τον Ιούνιο, και εάν μετά τη στάση εργασίας, θα ζητούσε ενημέρωση για το κατά πόσο τα ζητήματα που καταγγέλλονται επηρεάζουν έργα και προγράμματα του Υφυπουργείου.
Και επειδή η ίδια η Γραμματεία έχει την ευθύνη παρακολούθησης των ετήσιων Σχεδίων Δράσης, ρωτήσαμε και με ποια κριτήρια επιλέγονται οι δράσεις που εμφανίζονται στην πλατφόρμα «Διακυβέρνηση» και εάν υπάρχουν δράσεις που έχουν αποκλίνει από τον προγραμματισμό αλλά δεν εμφανίζονται ως τέτοιες στην πλατφόρμα;
Απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα δεν πήραμε. Σε τηλεφωνική επικοινωνία, η κ. Πική χαρακτήρισε την προσέγγισή μας «εκ του πονηρού». Στη γραπτή απάντηση που ακολούθησε εκ μέρους της Γραμματείας, αντί συγκεκριμένων απαντήσεων στα πιο πάνω, μας εξηγήθηκε ποια είναι η αποστολή της: «Η αποστολή της γραμματείας Συντονισμού και Υποστήριξης Κυβερνητικού Έργου είναι συγκεκριμένη. Αφορά την παρακολούθηση της υλοποίησης του Προγράμματος Διακυβέρνησης, δηλαδή μεταρρυθμίσεων, νέων πολιτικών και συγκεκριμένων κυβερνητικών δεσμεύσεων, καθώς και τον συντονισμό για την κατάρτιση και την παρακολούθηση των Ετήσιων Σχεδίων Δράσης των Υπουργείων και Υφυπουργείων.
Ο ρόλος αυτός ασκείται οριζόντια, με τον ίδιο τρόπο για το σύνολο των Υπουργείων και Υφυπουργείων και πάντοτε σε συνεργασία με τους αρμόδιους Υπουργούς και Υφυπουργούς. Η Γραμματεία δεν υποκαθιστά την πολιτική ούτε τη διοικητική ηγεσία οποιουδήποτε Υπουργείου ή Υφυπουργείου και δεν ασκεί εποπτεία επί της καθημερινής διοικητικής τους λειτουργίας. Η ευθύνη για τη λειτουργία και τη διοίκηση κάθε Υπουργείου και Υφυπουργείου παραμένει στην αντίστοιχη πολιτική και διοικητική του ηγεσία.
Τα ζητήματα που έχουν προκύψει στο Υφυπουργείο Πολιτισμού, όπως και κάθε ζήτημα που αφορά λειτουργούς του, αντιμετωπίζονται από το ίδιο το Υφυπουργείο και από τις αρμόδιες αρχές, μέσα από τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Εκείνο που αφορά τη Γραμματεία είναι να προχωρεί ο κυβερνητικός προγραμματισμός, να εντοπίζονται έγκαιρα οι αποκλίσεις και, όπου χρειάζεται συντονισμός για την υπέρβαση εμποδίων στην υλοποίηση κυβερνητικών πολιτικών, αυτός να παρέχεται. Με αντικειμενικά κριτήρια, με τον ίδιο τρόπο για κάθε Υπουργείο και Υφυπουργείο και με πλήρη σεβασμό στις διακριτές αρμοδιότητες κάθε θεσμού. Ο Ετήσιος Προγραμματισμός, τα δημοσιευμένα Σχέδια Δράσης και η πλατφόρμα diakivernisi.gov.cy είναι στη διάθεση του κοινού και σε αυτά αποτυπώνεται η πορεία υλοποίησης».
Εύλογα, λοιπόν, κάποιος θα πει: Εφόσον η ίδια η Γραμματεία μας λέει ότι αποστολή της είναι να «εντοπίζονται έγκαιρα οι αποκλίσεις» και ότι στην πλατφόρμα «αποτυπώνεται η πορεία υλοποίησης», όταν ρωτήσαμε για το εάν έχουν εντοπιστεί αποκλίσεις και γιατί δεν καταγράφεται η πορεία υλοποίησης των υπόλοιπων δράσεων, γιατί δεν πήραμε μία πιο συγκεκριμένη απάντηση;
Την Πέμπτη, πάντως, μία μέρα μετά τη στάση εργασίας, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, έστρεψαν την κριτική τους στη διοικητική λειτουργία του Υφυπουργείου και ειδικότερα στον γενικό διευθυντή. Το ΑΚΕΛ κάλεσε την κυβέρνηση και τη νέα υφυπουργό να ενεργήσουν ώστε ο γενικός διευθυντής να ασκεί τα καθήκοντά του «με τρόπο νόμιμο, αμερόληπτο και προπαντός με απόλυτο σεβασμό», ενώ ο ΔΗΣΥ έκανε λόγο για «πολύμηνη διοικητική δυσλειτουργία». Επιπλέον, η επιλογή της νέας υφυπουργού Πολιτισμού, Κλέας Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα, να διαχωρίσει τη θέση της και να δηλώσει δημόσια ότι δεν γνώριζε για την επιστολή στο Υπουργείο Οικονομικών, στην οποία τίθετο θέμα συγκέντρωσης των καθηκόντων των Ελεγχόντων Λειτουργών, αρμοδιότητες που έχουν κι άλλοι διευθυντές Τμημάτων σε άλλα Υπουργεία, γεννά επίσης ερωτήματα.
Η δουλειά της στήλης, φυσικά, δεν είναι να αποφασίσει ποιος έχει δίκαιο στις καταγγελίες των εργαζομένων. Εμείς, θυμίζουμε ότι τα σημάδια «δυσλειτουργίας», που καταγράφουν και τα δύο μεγάλα κόμματα στην Κύπρο, δεν εμφανίστηκαν με τη στάση εργασίας. Οι καθυστερήσεις, επίσης, προϋπήρχαν, ενώ η ΠΑΣΥΔΥ είχε επιβεβαιώσει από τον Ιούνιο ότι εξέταζε παράπονα που αφορούσαν τον γενικό διευθυντή.
Οπότε ας μας πουν οι αρμόδιοι, εάν θα διερευνηθούν όλα αυτά και τι σημαίνει τελικά απόκλιση στο κυβερνητικό έργο, όταν η Πλατφόρμα Χορογραφίας Κύπρου, πέρσι, προκηρύχθηκε για υποβολή αιτήσεων από τις 17 Απριλίου 2025 μέχρι 23 Μαΐου 2025 και φέτος ακόμη την περιμένουμε, ενώ η Κριτική Επιτροπή για τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας ακόμη δεν μας ανακοινώθηκε. Οι πληροφορίες της στήλης, πάντως, για την Πλατφόρμα Χορογραφίας Κύπρου είναι ότι γίνονται συζητήσεις για να αλλάξει χρονιά και να γίνει τον Φεβρουάριο. Σε κάθε περίπτωση, εμείς απαντήσεις θέλουμε.