Ζήτημα στον τρόπο αξιολόγησης και χρηματοδότησης των πολιτιστικών διοργανώσεων από το Υφυπουργείο Πολιτισμού εντοπίζει η Γιώργα Σολομώντος, διοργανώτρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης και Συν+Κίνησης Poetry MOVES, το οποίο δεν έλαβε επιχορήγηση για δεύτερη συνεχή χρονιά.

Μιλώντας στο ΚΥΠΕ, η κ. Σολομώντος υπογραμμίζει ότι «δεν είναι όλα τα φεστιβάλ ίδια», καθώς υπάρχουν εμπορικές διοργανώσεις αλλά και μικρότερα, μη κερδοσκοπικά και καλλιτεχνικά προσανατολισμένα φεστιβάλ, με συγκεκριμένη θεματολογία και διαφορετικό τρόπο παραγωγής. Το Poetry MOVES, όπως εξηγεί, ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Η 4η διοργάνωση του φεστιβάλ έχει ως θεματική τον Χρόνο, μια διάσταση που, σύμφωνα με τη διοργανώτρια, διατρέχει κάθε μορφή ανθρώπινης εμπειρίας. Η ποίηση λειτουργεί ως αφετηρία για τη συνάντηση διαφορετικών τεχνών, με επιλεγμένα ποιήματα να μετατρέπονται σε μουσικά έργα, φωτογραφίες, βίντεο, οπτικοακουστικές κατασκευές και άλλες μορφές τέχνης.

«Αυτός άλλωστε είναι και ο βασικός πυρήνας του φεστιβάλ: η γραπτή ποίηση να μεταφέρεται από τη μία τέχνη στην άλλη, να ωθεί σε πρωτότυπες προσεγγίσεις και μεταμορφώσεις», σημειώνει.

Η φετινή διοργάνωση περιλαμβάνει συνεργασίες με την εικαστικό και video artist Maria Korporal, η οποία κατοικεί στο Βερολίνο, τον Ισπανό καλλιτέχνη και ποιητή Eduardo Yagüe, τον Γάλλο καθηγητή βιντεοτέχνης Blas Payri, που δημιούργησε ειδικά για το πρόγραμμα ένα νέο βιντεοποίημα, καθώς και την ποιήτρια Ρωξάνη Νικολάου, η οποία έγραψε νέα ποιήματα για πρότζεκτ του φεστιβάλ.

«Είναι συνεργασίες που δεν υπήρχαν στις προηγούμενες διοργανώσεις και δείχνουν πώς ένα φεστιβάλ μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να γίνεται σταυροδρόμι καλλιτεχνικών συναντήσεων και ζυμώσεων για να παραχθούν νέα, σημαντικά έργα», αναφέρει.

Το Poetry MOVES έλαβε επιχορήγηση από το Υφυπουργείο Πολιτισμού το 2023 και το 2024, αλλά όχι το 2025 και το 2026, παρότι η πρότασή του αξιολογήθηκε και τις δύο χρονιές με υψηλή βαθμολογία. Η κ. Σολομώντος εκτιμά ότι τα διαθέσιμα κονδύλια δεν επαρκούν για να καλυφθούν όλες οι προτάσεις που συγκεντρώνουν υψηλή βαθμολογία.

Όπως υποστηρίζει, χρειάζεται να αναγνωρίζεται η διαφορετικότητα των διοργανώσεων και του τρόπου με τον οποίο παράγουν πολιτιστικό έργο. Το Poetry MOVES, σημειώνει, δεν παρουσιάζει έτοιμες παραγωγές, αλλά δημιουργεί νέες μέσα από συνεργασίες με καλλιτέχνες, αναθέσεις και ανοιχτές προσκλήσεις.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα δύο διεθνή open calls του φεστιβάλ: το PhOETRY, για φωτογράφους που καλούνται να εμπνευστούν από ποιητικά κείμενα τα οποία επιλέγει το φεστιβάλ, και το CinePoems, για δημιουργούς βιντεοποιημάτων. Φέτος πραγματοποιήθηκαν ακόμη δύο open calls στο πλαίσιο της «Μνήμης Αμμοχώστου», ένα για οικογενειακές φωτογραφίες Αμμοχωστιανών πριν από το 1974 και ένα για νέα ποιήματα με θέμα τη μνήμη της Αμμοχώστου.

Η πολυθεματικότητα, ο λεπτομερής σχεδιασμός, η έρευνα για την ανάπτυξη συνεργασιών με καλλιτέχνες από διάφορες χώρες, καθώς και η διαχείριση των τεχνικών και άλλων ζητημάτων απαιτούν, όπως λέει, πολύ προσωπικό χρόνο και επίπονη εργασία, προσδίδοντας όμως στο Poetry MOVES τη δική του ταυτότητα.

Η απουσία της κρατικής επιχορήγησης επηρέασε αναπόφευκτα τη φετινή διοργάνωση, κυρίως ως προς τις δυνατότητες παραγωγής. Το φεστιβάλ πραγματοποιείται σε μικρότερη και πιο εστιασμένη κλίμακα, χωρίς να αλλάζει ο βασικός χαρακτήρας και η καλλιτεχνική του κατεύθυνση.

Κανονικά, το φεστιβάλ διαρκεί περίπου τέσσερις εβδομάδες μέσα στον Οκτώβριο και περιλαμβάνει 7-8 εκδηλώσεις και ένα ή δύο εργαστήρια. Οι δράσεις φιλοξενούνται συνήθως σε διαφορετικούς χώρους της Λευκωσίας, ανάλογα με το είδος και τις ανάγκες τους, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας της «απο-κέντρωσης εντός πόλεως».

Φέτος, λόγω του πολύ περιορισμένου προϋπολογισμού και της αδυναμίας κάλυψης των εξόδων ενοικίασης πολλών χώρων, το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος παρουσιάζεται στο ARTos House. Η «Μνήμη Αμμοχώστου» παρουσιάζεται επίσης στη Μικρή Σαλαμίνα – Yiapanis Art Studio του Φίλιππου Γιαπάνη.

Η κ. Σολομώντος επέλεξε να προχωρήσει και φέτος με ίδιους πόρους και τη στήριξη φορέων και ανθρώπων που πίστεψαν στο φεστιβάλ. Όπως αναφέρει, προτίμησε να περιορίσει τον αριθμό των δράσεων αντί να μειώσει το καλλιτεχνικό περιεχόμενο, ώστε όσες πραγματοποιηθούν να διατηρήσουν την ποιότητα και την καλλιτεχνική τους ουσία. Παράλληλα, διατηρεί την ελεύθερη είσοδο για το κοινό, παρά το πρόσθετο πρόβλημα που δημιουργεί η απουσία κρατικής στήριξης.

Έντονο προβληματισμό προκαλεί στη διοργανώτρια και το γεγονός ότι, όπως αναφέρει, στις αξιολογήσεις φαίνεται να αποτελεί μειονέκτημα η απουσία μεγάλης οργανωτικής ομάδας, καθώς μεγάλο μέρος της διοργάνωσης το αναλαμβάνει προσωπικά. «Ένα μικρό, ανεξάρτητο και μη κερδοσκοπικό φεστιβάλ δεν μπορεί να έχει την ίδια οργανωτική δομή με μια μεγάλη διοργάνωση που διαθέτει σημαντικό προϋπολογισμό», σημειώνει.

Περιγράφοντας έναν «φαύλο κύκλο», εξηγεί ότι για τη δημιουργία μεγαλύτερης ομάδας απαιτούνται οικονομικοί πόροι, ενώ την ίδια στιγμή η απουσία μεγάλης ομάδας φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά την αξιολόγηση μιας πρότασης. Τονίζει, ωστόσο, ότι το μέγεθος της οργανωτικής ομάδας δεν μπορεί από μόνο του να αποτελεί μέτρο της καλλιτεχνικής αξίας ή της δυναμικής μιας διοργάνωσης.

Για την επόμενη διοργάνωση, το 2027, η κ. Σολομώντος αναμένεται να υποβάλει ξανά αίτηση, με την ελπίδα ότι οι κριτικές επιτροπές θα αναγνωρίσουν την ανάγκη στήριξης της τέχνης και των φεστιβάλ με μικρότερες δομές. Παράλληλα, προσδοκά μεγαλύτερη ανταπόκριση από φορείς που μπορούν να συμβάλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη του Poetry MOVES.

Η 4η διοργάνωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης και Συν+Κίνησης Poetry MOVES θα πραγματοποιηθεί από τις 13 Οκτωβρίου έως τις 3 Νοεμβρίου.

Πηγή: ΚΥΠΕ