Στο τελικό στάδιο βρίσκεται δεύτερος έλεγχος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Υφυπουργείο Πολιτισμού, αυτή τη φορά με αντικείμενο τις λειτουργικές δαπάνες των φορέων, όπως γνωστοποίησε σήμερα, Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026, ο εκπρόσωπος Τύπου της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, Μάριος Πετρίδης, μιλώντας στον Πολίτη 107.6 & 97.6, με αφορμή τη δημοσιοποίηση της ειδικής έκθεσης για τη διαχείριση των χορηγικών προγραμμάτων του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού.
«Υπάρχει και μια δεύτερη έκθεση που έρχεται για το Υφυπουργείο Πολιτισμού. [...] Είναι μια έκθεση που αφορά στις λειτουργικές δαπάνες των φορέων. Και εκεί θα δούμε και τη σημαντική πρόκληση του Υφυπουργείου Πολιτισμού να ενοποιήσει ουσιαστικά τις υπηρεσίες που υπάγονται σε αυτό», ανέφερε ο κ. Πετρίδης, κάνοντας αναφορά στο Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού, την Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας, το Τμήμα Αρχαιοτήτων και το Κρατικό Αρχείο.
«Μέχρι τώρα απλώς είδαμε αυτές τις υπηρεσίες να συστεγάζονται σε ένα κτήριο. Θα πρέπει να διαμορφώσουν και κοινή στρατηγική, να ενισχύσουν συνεργασίες, να αξιοποιήσουν συνέργειες», σημείωσε, προσθέτοντας ότι τα πιο πάνω θα πρέπει να αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποδοτική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, ούτως ώστε να εφαρμόζεται μια συνεκτική πολιτιστική πολιτική. Ερωτηθείς για τον χρόνο δημοσιοποίησης της δεύτερης έκθεσης, ο ίδιος ανέφερε: «Είναι σε εξέλιξη ο έλεγχος, είναι στα τελικά στάδια. Δεν μπορώ να σας πω αν θα είναι έτοιμη σε έναν μήνα, σε δύο».
Σημειώνεται, πάντως, ότι το ζήτημα της διοικητικής λειτουργίας των επιμέρους Τμημάτων του Υφυπουργείου Πολιτισμού είχε αποτελέσει αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης τον περασμένο Σεπτέμβριο. Όπως είχε αναδείξει το «Παράθυρο», ο γενικός διευθυντής του Υφυπουργείου, Γιώργος Παπαγεωργίου, με επιστολή του προς το Υπουργείο Οικονομικών στις 11 Σεπτεμβρίου 2026, επιχείρησε να συγκεντρώσει στον ίδιο τις αρμοδιότητες των ελεγχόντων λειτουργών, οι οποίες ασκούνται από τους επικεφαλής των επιμέρους Τμημάτων. Η ενέργεια αυτή, για την οποία δεν είχε ενημερωθεί η υφυπουργός Πολιτισμού, Κλέα Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό του Υφυπουργείου, οδηγώντας, μεταξύ άλλων, σε μονόωρη στάση εργασίας των εργαζομένων στις 16 Σεπτεμβρίου.
Η επιστολή τελικά ανακλήθηκε από τον ίδιο τον γενικό διευθυντή στις 23 Σεπτεμβρίου 2026, όπως αποκάλυψε στον «Π» η υφυπουργός, χωρίς, ωστόσο, να διευθετηθούν και τα ευρύτερα ζητήματα διοικητικής λειτουργίας και εργασιακού κλίματος που είχαν θέσει οι εργαζόμενοι. Υπενθυμίζεται ότι ήδη από τον Ιούνιο είχαν περιέλθει στην ΠΑΣΥΔΥ παράπονα που αφορούσαν τη συμπεριφορά του γενικού διευθυντή, με τους εργαζομένους να καταγγέλλουν, μεταξύ άλλων, εκφοβιστικές και απαξιωτικές συμπεριφορές, καταγγελίες τις οποίες εκείνη την περίοδο ο κ. Παπαγεωργίου είχε απορρίψει.
Από το 2025 ο έλεγχος για τα χορηγικά προγράμματα
Κληθείς να διευκρινίσει κατά πόσο ο έλεγχος για τα χορηγικά προγράμματα προέκυψε κατόπιν καταγγελιών, ο κ. Πετρίδης απάντησε αρνητικά, σημειώνοντας ότι «ο έλεγχος αυτός καθαυτός σχεδιάστηκε από τον αρμόδιο κλάδο της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, αξιολογήθηκε με άλλα θέματα, αποφάσισαν οι συνάδελφοι να ασχοληθούν με αυτό το θέμα».
Σε σχέση με τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 μεταξύ της γενικής διεύθυνσης του Υφυπουργείου Πολιτισμού και της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, τις παρατηρήσεις της οποίας επικαλέστηκε επανειλημμένα τους προηγούμενους μήνες ο γενικός διευθυντής του Υφυπουργείου, Γιώργος Παπαγεωργίου, ο κ. Πετρίδης διευκρίνισε ότι ο έλεγχος είχε ξεκινήσει το 2025. «Ο έλεγχος είχε ξεκινήσει το 2025, ολοκληρώθηκε τέλος του 2025, αρχές του 2026 ο επιτόπιος έλεγχος, ο έλεγχος πεδίου, και στη συνέχεια ακολούθησαν οι συναντήσεις, οι επικοινωνίες με τους ελεγχόμενους φορείς, με το προσωπικό. Αυτά είναι μέρος της κανονικής διαδικασίας ελέγχου», ανέφερε.
«Επιλεκτική αποδοχή των διαδικαστικών αδυναμιών»
Σχολιάζοντας τη γραπτή απάντηση του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού, η οποία περιλαμβάνεται στην έκθεση, ο εκπρόσωπος Τύπου της Ελεγκτικής Υπηρεσίας έκανε λόγο για «επιλεκτική αποδοχή των διαδικαστικών αδυναμιών», αλλά και «αμφισβήτηση της ουσίας και της αυστηρότητας των ευρημάτων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας».
Όπως ανέφερε, το Τμήμα αναγνωρίζει διοικητικές και διαδικαστικές αδυναμίες, συνδέοντας τις λειτουργικές αστοχίες με τον όγκο εργασίας και την υποστελέχωση, ενώ αποδέχεται την ανάγκη για σαφέστερους κανονισμούς. «Το βασικό τους επιχείρημα είναι ότι η καλλιτεχνική δημιουργία και τα πολιτιστικά δρώμενα έχουν κάποιες ιδιαιτερότητες και απρόβλεπτους παράγοντες που δεν μπορούν πάντα να υπολογίζονται με λογιστικούς, γραφειοκρατικούς κανόνες. Σεβόμαστε αυτή τη θέση», ανέφερε.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι ακριβώς επειδή οι διαθέσιμοι πόροι είναι περιορισμένοι πρέπει να υπάρχει «αυστηρότερη επιλογή, καλύτερος έλεγχος, ουσιαστική αξιολόγηση του αποτελέσματος». «Στόχος δεν μπορεί να είναι απλώς να απορροφήσουμε τα διαθέσιμα κονδύλια ή τις διαθέσιμες πιστώσεις, αλλά να αξιοποιούνται εκεί όπου παράγεται το μεγαλύτερο δυνατό όφελος για τον πολιτισμό και την κοινωνία. Άρα δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόσα χρήματα δόθηκαν, πρέπει να γνωρίζουμε και τι πέτυχαν».
«Θα πρέπει να υπάρξουν μετρήσιμα κριτήρια»
Ερωτηθείς για το κατά πόσο μπορούν να εφαρμοστούν στον πολιτιστικό τομέα οι εισηγήσεις της Ελεγκτικής που αφορούν την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των χρηματοδοτούμενων δράσεων, ο κ. Πετρίδης ανέφερε ότι πρέπει να εξευρεθεί τρόπος καλύτερης τεκμηρίωσης των αξιολογήσεων από το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού. Παρέπεμψε, συγκεκριμένα, στις περιπτώσεις αναντιστοιχίας μεταξύ της λεκτικής αιτιολόγησης και της αριθμητικής βαθμολογίας των αιτήσεων. «Θα πρέπει να υπάρξουν μετρήσιμα κριτήρια, ούτως ώστε να μπορούν και να τεκμηριωθούν και για σκοπούς διαφάνειας όλων των συμμετεχόντων», σημείωσε, χωρίς, ωστόσο, να προσδιορίσει ποια θα μπορούσαν να είναι τα κριτήρια αποτίμησης του αντικτύπου μιας πολιτιστικής δράσης.
Ζητήματα κρατικών ενισχύσεων
Σε σχέση με την παραχώρηση χορηγίας ύψους €50.000 σε αναγνωρισμένο φιλανθρωπικό ίδρυμα και την εισήγηση του Τμήματος για επανεξέταση του όρου αποκλεισμού των συγκεκριμένων ιδρυμάτων, ο κ. Πετρίδης ανέφερε ότι «ενδεχομένως θα προκύψουν και θέματα κρατικών ενισχύσεων, εάν είναι να ανοίξουμε το εύρος των παρεμβάσεων και των χορηγιών μας». Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν εναπόκειται στην Ελεγκτική Υπηρεσία να λάβει τη συγκεκριμένη απόφαση. «Απλώς λέμε ότι είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να το έχουν σοβαρά υπόψη τους, ούτως ώστε να μην προσκρούσουν στον ευρωπαϊκό κανονισμό για τις κρατικές ενισχύσεις», ανέφερε, επισημαίνοντας και την ανάγκη αποφυγής διπλής χρηματοδότησης μιας δράσης από κονδύλια διαφορετικών υπουργείων ή κρατικών τμημάτων.
Σε υπηρεσιακά σημειώματα και αλληλογραφία παραπέμπει για τις παρεμβάσεις
Αναφορικά με τα ερωτήματα που εγείρει η έκθεση για ενδεχόμενες πιέσεις στη διαδικασία χρηματοδότησης, και δεδομένου ότι το Τμήμα ζητά συγκεκριμένη τεκμηρίωση των αναφορών περί παρεμβάσεων, ο κ. Πετρίδης παρέπεμψε σε υπηρεσιακά σημειώματα, καθώς και σε γραπτή και ηλεκτρονική αλληλογραφία του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού. Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά την επέκταση της χρηματοδότησης από 14 σε 18 φεστιβάλ στο πλαίσιο του «ΚΥΠΡΙΑ 2025», απόφαση η οποία, σύμφωνα με το Τμήμα, είχε την έγκριση της τότε γενικής διευθύντριας και της υφυπουργού Πολιτισμού, ο κ. Πετρίδης ανέφερε ότι «δεν υπήρχε διαθέσιμο κονδύλι, βρέθηκε διαθέσιμο κονδύλι από άλλες δράσεις που δεν είχαν υλοποιηθεί». «Λέμε εμείς ότι δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς αυτή η επιλογή, ενώ, όπως σας είπα και αρχικά, η προκήρυξη του προγράμματος δεν προέβλεπε υποχρεωτική εκπροσώπηση του συγκεκριμένου τομέα, γεγονός που εγείρει ζητήματα διαφάνειας και ίσης μεταχείρισης των αιτητών», σημείωσε, αναφερόμενος στη συμπερίληψη πρότασης από τον τομέα του λαϊκού και παραδοσιακού πολιτισμού.
Θα ακολουθήσει επανέλεγχος
Σε ό,τι αφορά τα διορθωτικά μέτρα, ο εκπρόσωπος της Ελεγκτικής ανέφερε ότι η Υπηρεσία έχει ενημερωθεί για τη λήψη μέτρων και τη δέσμευση του Τμήματος για υλοποίηση πρόσθετων δράσεων. «Μας είπαν ότι έδωσαν αυστηρότερες οδηγίες προς τους λειτουργούς για την τήρηση πλήρων φακέλων, μας είπαν ότι έγινε μια διαδικασία ανάκτησης κάποιων ποσών», ανέφερε. Σχολιάζοντας επίσης τις αλλαγές που αφορούν τις δηλώσεις συμφερόντων και τον διορισμό εξωτερικού ελεγκτή, σημείωσε: «Αυτά είναι θετικά. Θα τα πιστοποιήσουμε μόνο όταν κάνουμε κάποιον επανέλεγχο αυτών των θεμάτων».
