Τέλος εποχής για τον Jeeves, τον πιο ευγενικό υπηρέτη του παλιού διαδικτύου. Το Ask.com έκλεισε την 1η Μαΐου 2026, ύστερα από σχεδόν τρεις δεκαετίες ζωής, αφήνοντας πίσω του κάτι περισσότερο από μια ξεπερασμένη μηχανή αναζήτησης. Άφησε πίσω του ένα κομμάτι από την πρώτη μεγάλη φαντασίωση του διαδικτύου. Την ιδέα ότι θα μπορούσαμε να μιλάμε στο δίκτυο όπως μιλάμε σε έναν άνθρωπο. Να κάνουμε ερωτήσεις σε φυσική γλώσσα και να παίρνουμε απαντήσεις. Όχι να παλεύουμε με λέξεις κλειδιά, τελεστές και ατελείωτες λίστες συνδέσμων. Όπως δηλαδή κάνουμε σήμερα.

Για τους νεότερους χρήστες, το Ask.com ίσως δεν σημαίνει σχεδόν τίποτα. Για όσους όμως γνώρισαν το διαδίκτυο στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές του 2000, το Ask Jeeves έχει μια παράξενη θέση στη μνήμη. Δεν ήταν απλώς ένα εργαλείο. Είχε πρόσωπο, ύφος, χαρακτήρα. Ο Jeeves, ο ψηφιακός μπάτλερ με το κοστούμι, εμπνευσμένος από τον γνωστό χαρακτήρα του Π. Τζ. Γούντχαουζ, υποσχόταν να μας οδηγήσει μέσα στο χάος του κυβερνοχώρου με ευγένεια, τάξη και μια υποψία βρετανικής ειρωνείας. Πληκτρολογούσες μια ερώτηση και περίμενες ότι κάποιος, κάπου, θα σου έφερνε την απάντηση στο πιάτο.

Το Ask Jeeves δημιουργήθηκε το 1996 στο Μπέρκλεϊ από τους Ντέιβιντ Γουόρθεν και Γκάρετ Γκρούνερ, στην καρδιά της πρώτης έκρηξης των dot-com. Η ιδέα του ήταν απλή και τολμηρή για την εποχή της. Αντί να ζητά από τον χρήστη να σκέφτεται σαν μηχανή, προσπαθούσε να κάνει τη μηχανή να μοιάζει λίγο περισσότερο με άνθρωπο. Εκεί βρισκόταν και η γοητεία του. Το διαδίκτυο ήταν ακόμη αδέξιο, ανοργάνωτο, γεμάτο υποσχέσεις και θόρυβο. Ο Jeeves έδινε την ψευδαίσθηση ότι κάποιος μπορούσε να το βάλει σε σειρά.

Μόνο που στην τεχνολογία η γοητεία μόνο δεν αρκεί . Η ποιότητα των απαντήσεων ήταν άνιση και η αναζήτηση στο διαδίκτυο γρήγορα έγινε πεδίο σκληρού ανταγωνισμού. Η Google, με τον αλγόριθμο PageRank, άλλαξε το παιχνίδι. Δεν είχε μπάτλερ, είχε όμως καλύτερα αποτελέσματα. Και αυτό αποδείχθηκε καθοριστικό. Στο διαδίκτυο, όπως και στην πολιτική, η αισθητική βοηθάει, αλλά η αποτελεσματικότητα κερδίζει.

Το 2005, το Ask Jeeves εξαγοράστηκε από την InterActiveCorp έναντι ποσού που ξεπερνούσε το ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Έναν χρόνο αργότερα, ο Jeeves εγκαταλείφθηκε και το όνομα έγινε Ask.com. Άλλαξε προσανατολισμό, επέστρεψε περισσότερο στη λογική των ερωτήσεων και απαντήσεων, αλλά δεν μπόρεσε ποτέ να ξεφύγει από τη σκιά της Google. Αργότερα ήρθαν και άλλοι παίκτες, από το Quora μέχρι τα κοινωνικά δίκτυα, και η παλιά υπόσχεση του Ask έμοιαζε όλο και περισσότερο με τεχνολογικό απολίθωμα.

Κι όμως, η ειρωνεία είναι σχεδόν αξεπέραστη. Το Ask.com κλείνει ακριβώς τη στιγμή που η ιδέα του επιστρέφει ως το μεγάλο μέλλον της αναζήτησης. Σήμερα όλοι μιλούν για συνομιλιακή αναζήτηση, για παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη, για ψηφιακούς βοηθούς που καταλαβαίνουν ερωτήσεις και δίνουν απαντήσεις. Το ChatGPT, το Gemini, το Claude, το Copilot και οι νέες μορφές AI search ξαναφέρνουν στο κέντρο αυτό που ο Jeeves είχε υποσχεθεί πριν από τριάντα χρόνια. Να μην ψάχνουμε απλώς. Να ρωτάμε.

Ωστόσο, οι σημερινοί βοηθοί Τεχνητής Νοημοσύνης δεν περιορίζονται στο να μας δείχνουν πού μπορεί να βρίσκεται η πληροφορία. Την ανασυνθέτουν, τη συνοψίζουν, την παρουσιάζουν ως απάντηση. Συχνά με εντυπωσιακή άνεση. Συχνά με αδιαφάνεια. Ο παλιός μπάτλερ έφερνε τον κατάλογο. Οι νέοι μπάτλερ γράφουν και το μενού.

Γι’ αυτό το κλείσιμο του Ask.com δεν είναι απλώς μια μικρή είδηση τεχνολογικής νοσταλγίας. Είναι μια υπενθύμιση ότι το διαδίκτυο δεν προχωρά πάντα ευθύγραμμα. Ιδέες που αποτυγχάνουν σε μια εποχή επιστρέφουν αργότερα, με άλλη υποδομή, άλλο επιχειρηματικό μοντέλο και πολύ μεγαλύτερη ισχύ. Το Ask Jeeves δεν κέρδισε τη μάχη της αναζήτησης. Κέρδισε όμως, έστω καθυστερημένα, κάτι πιο παράξενο. Δικαίωσε την ερώτηση ως βασική γλώσσα του διαδικτύου.

Το Ask.com φεύγει, αλλά η ιδέα του επιστρέφει με πολύ μεγαλύτερη δύναμη και πολύ λιγότερη αθωότητα. Ο Jeeves ήταν ένας μπάτλερ που υποσχόταν να μας βοηθήσει να βρούμε απαντήσεις. Οι σημερινοί ψηφιακοί βοηθοί υπόσχονται να μας τις δώσουν έτοιμες. Και σε αυτό το διάστημα ανάμεσά τους χωράει σχεδόν ολόκληρη η ιστορία του διαδικτύου των τελευταίων τριάντα χρόνων.

ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο τελευταίος χαιρετισμός στον Jeeves

Τελευταία νέα