Την ανάγκη επανασχεδιασμού των χορηγικών προγραμμάτων του Υφυπουργείου Πολιτισμού, όχι αποκλειστικά με γνώμονα τις απαιτήσεις της διοικητικής και δημοσιονομικής διαχείρισης, αλλά και τις πραγματικές ανάγκες του πολιτιστικού τομέα, υπογράμμισε η Αργυρώ Τουμάζου, διευθύντρια πολιτισμού και διευθύνουσα σύμβουλος του D6:EU, σχολιάζοντας στον Πολίτη 107.6 & 97.6 τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τη διαχείριση των χορηγικών προγραμμάτων του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού κατά τα έτη 2024 και 2025.
Μιλώντας στην «Πρωινή Επιθεώρηση» η κ. Τουμάζου ανέφερε ότι τα ευρήματα της έκθεσης δεν αποτέλεσαν έκπληξη, καθώς αρκετά από τα ζητήματα που αναδεικνύονται έχουν τεθεί εδώ και χρόνια από τους ίδιους τους πολιτιστικούς φορείς ενώπιον του Υφυπουργείου. «Δεν είναι έκπληξη. Έκπληξη είναι το πώς ερμηνεύονται τα στοιχεία και πού καταλήγουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Διαβάστε επίσης:
Προβλήματα αξιοκρατίας και σύγκρουσης συμφερόντων
Αναγνωρίζοντας την ύπαρξη προβλημάτων διαφάνειας, αξιοκρατίας και διαχείρισης, η ίδια εξέφρασε την ανησυχία της για την κατεύθυνση προς την οποία κινούνται οι αλλαγές στα χορηγικά προγράμματα. Όπως επισήμανε, οι πολιτιστικοί φορείς έχουν εκφράσει εδώ και 2-3 χρόνια τη διαφωνία τους με την πολιτική επιλογής εξωτερικών αξιολογητών, αναφερόμενη και στην περίπτωση αξιολογητών από την Ελλάδα, οι οποίοι, τουλάχιστον στον τομέα των εικαστικών τεχνών, δεν γνωρίζουν, όπως υποστήριξε, το κυπριακό καλλιτεχνικό τοπίο. Έθεσε, παράλληλα, ζήτημα επαρκούς ελέγχου ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφερόντων, καθώς πρόσωπα που τη μία χρονιά καλούνται να αξιολογήσουν προτάσεις άλλων δημιουργών ενδέχεται την επόμενη να είναι τα ίδια αιτητές χορηγιών.
Ο μεγάλος ελέφαντας στο δωμάτιο
Πέραν των προβλημάτων που αφορούν τις διαδικασίες αξιολόγησης και διαχείρισης των χορηγιών, η κ. Τουμάζου έθεσε στο επίκεντρο της συζήτησης το ζήτημα της ανεπαρκούς χρηματοδότησης του πολιτισμού. «Δεν βλέπουμε τον μεγάλο ελέφαντα στο δωμάτιο, που είναι ότι δεν υπάρχει αρκετή χρηματοδότηση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σχολιάζοντας τη μείωση του ποσοστού χρηματοδότησης των αιτήσεων, αναφέρθηκε στον στόχο του 50%, έναντι 80% πριν από τρία χρόνια, υποστηρίζοντας ότι ένα υγιές πολιτιστικό οικοσύστημα προϋποθέτει γενναιόδωρη χρηματοδότηση, ώστε να μπορούν να δραστηριοποιούνται τόσο οι μικρότεροι όσο και οι μεγαλύτεροι φορείς.
«Χρειάζονται όλοι», τόνισε, εκφράζοντας τη διαφωνία της με μια προσέγγιση που ευνοεί τη χρηματοδότηση μεγαλύτερων έργων χάριν της ευκολότερης διοικητικής διαχείρισής τους. Χαρακτήρισε, μάλιστα, την οπτική που διαπνέει την έκθεση ως την οπτική του λογιστή.
Έξι μήνες αναμονής και ανάγκη πολυετούς χρηματοδότησης
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης τέθηκε και το ζήτημα της αβεβαιότητας υπό την οποία καλούνται να εργαστούν οι πολιτιστικοί παραγωγοί, οι οποίοι σχεδιάζουν μεγάλες καλλιτεχνικές δράσεις χωρίς να γνωρίζουν εγκαίρως εάν και πότε θα εξασφαλίσουν κρατική χρηματοδότηση. «Και όχι μόνο αυτό. Θέλουν να βρούμε και τους χορηγούς πριν, ενώ αυτοί θα κάνουν έξι μήνες να μας απαντήσουν», ανέφερε η κ. Τουμάζου.
Υπενθύμισε, παράλληλα, την εισήγηση που έχουν καταθέσει εδώ και καιρό πολιτιστικοί φορείς για τη δημιουργία πολυετών προγραμμάτων χρηματοδότησης, ιδιαίτερα για μεγαλύτερους οργανισμούς, ώστε να καθίσταται εφικτός ο μακροπρόθεσμος προγραμματισμός και η ουσιαστική ανάπτυξη των δράσεών τους.
Χειρότερα τα πράγματα μετά τη δημιουργία του Υφυπουργείου
Ερωτηθείσα από την Κατερίνα Ηλιάδη κατά πόσο τα πράγματα έχουν γίνει δυσκολότερα μετά τη δημιουργία του Υφυπουργείου Πολιτισμού, η κ. Τουμάζου απάντησε καταφατικά. «Κάθε χρόνο αλλάζουν και άλλα πράγματα, αλλά όχι προς το καλύτερο», ανέφερε.
Ιδιαίτερα επικριτική εμφανίστηκε σε σχέση με την απαίτηση προσκόμισης πρωτότυπων παραστατικών και τιμολογίων στο Υφυπουργείο για σκοπούς ελέγχου, χαρακτηρίζοντας την προσέγγιση αυτή ακραία. Επικαλέστηκε, μάλιστα, το παράδειγμα του ευρωπαϊκού προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη», υποστηρίζοντας ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν υιοθετηθεί διαφορετικοί τρόποι ελέγχου της αξιοποίησης των χορηγιών, χωρίς να απαιτείται η εξέταση κάθε τιμολογίου ξεχωριστά.Όπως εξήγησε, στον πολιτισμό, όπου οι διαδικασίες παραγωγής είναι περισσότερο ρευστές και εξαρτώνται από τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται οι καλλιτέχνες, η εφαρμογή άκαμπτων διοικητικών διαδικασιών δημιουργεί προβλήματα. «Δεν μπορείς να βάλεις αυτά τα καλούπια, δεν δουλεύουν. Υπάρχουν άλλοι τρόποι», σημείωσε.
«Δεν μπορούν να ικανοποιούν μόνο τον λογιστή»
Σε ό,τι αφορά τις αλλαγές που χρειάζεται να γίνουν, η κ. Τουμάζου υπογράμμισε την ανάγκη επανασχεδιασμού των χορηγικών προγραμμάτων, με τη συμμετοχή των ανθρώπων του πολιτισμού. «Σίγουρα πρέπει να επανασχεδιαστούν τα προγράμματα, αλλά δεν μπορούν να το κάνουν μόνοι τους, με την έγνοια μόνο να ικανοποιήσουν τον λογιστή», ανέφερε, προσθέτοντας ότι στον σχεδιασμό πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των καλλιτεχνών και του κοινού που εξυπηρετούν τα προγράμματα. Αναφέρθηκε, επίσης, στην πρόταση που έχει κατατεθεί εδώ και δύο χρόνια στο Υπουργείο Οικονομικών για την παροχή φορολογικών κινήτρων σε μεγάλες, κερδοφόρες επιχειρήσεις, προκειμένου να στηρίζουν οικονομικά τον πολιτισμό. «Καμία απάντηση, ούτε ανταπόκριση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Απουσία πολιτικής βούλησης
Στην επισήμανση της Κατερίνας Ηλιάδη ότι η εικόνα που διαμορφώνεται παραπέμπει σε απουσία πολιτικής βούλησης για την προώθηση του πολιτισμού, η κ. Τουμάζου συμφώνησε, διευκρινίζοντας ότι το πρόβλημα δεν εντοπίζεται απαραίτητα στους λειτουργούς του Υφυπουργείου. «Οι λειτουργοί το αντιλαμβάνονται, ή τέλος πάντων κάποιοι το αντιλαμβάνονται. Αυτό που δεν έχουμε είναι ανταπόκριση από την κυβέρνηση», ανέφερε.
Σχολίασε, παράλληλα, τη μείωση του ποσοστού του κρατικού προϋπολογισμού που διατίθεται για τον πολιτισμό, υποστηρίζοντας ότι η Κύπρος εξακολουθεί να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις στην Ευρώπη όσον αφορά τις σχετικές δαπάνες. Η ίδια εξέφρασε, καταληκτικά, την απογοήτευσή της για τη θέση που καταλαμβάνει ο πολιτισμός στις προτεραιότητες της κυβέρνησης, σχολιάζοντας επικριτικά το ενδιαφέρον που επιδεικνύεται για αυτόν όταν προσφέρεται για σκοπούς δημόσιας προβολής.
Ακούστε την παρέμβαση της Αργυρούς Τομάζου στην «Πρωινή Επιθεώρηση» που μεταδίδεται καθημερινά στον Πολίτη 107.6 & 97.6:
